Sygnatura
I SA/Op 798/25
Wyrok WSA w Opolu z 28 kwietnia 2026 r., I SA/Op 798/25
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia 1 września 2025 r., nr OI/OP.0143.4.2025.HP w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w Świdnicy z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr 3/2025.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. S. (zwanego dalej także "skarżącym"), reprezentowanego przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu - radcę prawnego P. S., jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu (zwanego dalej też: "organem odwoławczym" lub "Dyrektorem Okręgowym") z dnia 1 września 2025 r., nr Ol/OP.0143.4.2025.HP, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w Świdnicy (zwanego dalej też: "organem" lub "Dyrektorem Aresztu") z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr 3/2025, wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2025 r. (dalej jako: "wniosek") skarżący wystąpił do Dyrektora Aresztu Śledczego w Świdnicy o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie warunków bytowych panujących w jednostce, wyszczególnionej w punktach 1-10, w tym pytania wskazanego w pkt. 4 wniosku: "Czy jednostka była kontrolowana w ostatnich 5 latach przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Najwyższą Izbę Kontroli lub inne instytucje zewnętrzne - a jeśli tak, to podanie dat i wniosków z kontroli". Po przeanalizowaniu wniosku, pismem z dnia 24 czerwca 2025 r. Dyrektor Aresztu, co do spornej informacji z pkt. 4 wniosku wskazał, że stanowi ona informację przetworzoną i wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem odmowy jej udostępnienia. Odpowiadając na powyższe, w piśmie z dnia 27 czerwca 2025 r. zatytułowanym ponaglenie, skarżący odnosząc się do konieczności wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego wskazał m.in., że każdy obiekt penitencjarny niespełniający wymogów budowlanych lub sanitarnych, powinien być niezwłocznie zamknięty. Do swojego pisma dołączył wydruk kilku orzeczeń sądów dotyczących pojęcia informacji prostej i przetworzonej. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r., działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm. - zwanej dalej: "u.d.i.p." lub "ustawą") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm. - zwanej dalej: "k.p.a.") Dyrektor Aresztu orzekł o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w zakresie pkt. 4 wniosku z uwagi na fakt, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, jej udostępnienie mogłoby nadmiernie obciążyć jednostkę penitencjarną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej. W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną we wstępie decyzją z dnia 1 września 2025 r., Dyrektor Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Aresztu z dnia 7 sierpnia 2025 r. W uzasadnieniu m.in. uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo - w świetle poglądów orzecznictwa dotyczących zdefiniowania pojęcie "informacji przetworzonej", zakwalifikował żądaną informację publiczną właśnie do kategorii informacji publicznej przetworzonej. Skarżący nie wykazał przy tym, iż uzyskanie przez niego przedmiotowej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie zostało nawet uprawdopodobnione, że ma on realne możliwości wykorzystania uzyskanej informacji publicznej dla dobra ogółu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję skarżący domagał się przede wszystkim jej uchylenia i udostępnienia wnioskowanej informacji. Sformułował również wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie też zawnioskował o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.), uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu powodującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przy czym stosownie do art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie było prawo dostępu do informacji publicznej, które realizowane jest na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm. - zwanej nadal: "u.d.i.p." lub "ustawą"). Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa zagwarantowanego w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, ze zm.), z którego wynika, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, które obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje zakres przedmiotowy informacji publicznej określając katalog źródeł i rodzajów informacji mających charakter publiczny. Nie jest to jednak katalog zamknięty i wyczerpujący wobec czego każdorazowo o kwalifikacji informacji powinna decydować jej treść oceniana w kontekście pojęcia spraw publicznych. Podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek udostępniania informacji publicznej wskazane zostały wprost w art. 4 u.d.i.p. Z regulacji art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. wynika, że do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, które w związku z wykonywaniem tych zadań dysponują takimi informacjami. W niniejszej sprawie, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości to, że Dyrektor Aresztu Śledczego jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej. Jak wynika natomiast z art. 1, art. 2 ust. 1 i art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 ze zm.) Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, a dyrektor aresztu śledczego jest jej organem. Nie jest także sporne między stronami i w ocenie Sądu to, że informacja, o którą wnosił skarżący w pkt. 4 swojego wniosku, stanowi informację publiczną. Niewątpliwie bowiem informacje dotyczące kontroli jednostek realizujących zadania publiczne, w zakresie ich działalności - które to kontrole prowadzone są przeze uprawnione do tego organy władzy publicznej - stanowią informację publiczną, jako obejmującą dane bezpośrednio związane z funkcjonowaniem i realizacją zadań o charakterze publicznym przez organy władzy publicznej. Istotą sporu jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej wobec uznania przez organy, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a skarżący nie wykazał, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Rozważania w tym zakresie należy poprzedzić uwagami prawnymi natury ogólnej. Rozstrzygając tę kwestię dostrzec w pierwszej kolejności należy, że na gruncie ustawy wyróżnia się informację tzw. prostą, która stosownie do art. 2 ustawy - z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, podlega udostępnieniu każdemu, niezależnie od posiadania interesu prawnego czy faktycznego, jak również informację przetworzoną, której udostępnienie, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy zostało ograniczone tylko do tych przypadków, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu społecznego. Wskazując wprost w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy na informację przetworzoną ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Jego wykładnia dokonana jednak została w licznych orzeczeniach sądowych. Na podstawie utrwalonych już poglądów sądów administracyjnych przyjąć tym samym należy, że informacją publiczną przetworzoną jest informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste Udostępnienie jej nie stanowi tylko technicznego przeniesienie danych, lecz wymaga potrzeby przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, czy usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią informacje proste, informacją przetworzoną. Informacja przetworzona, to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu) w związku z czym, jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów. Informacją prostą jest z kolei informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 ustawy, przy czym wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta, co należy podkreślić, poprzez sam proces anonimizacji, czyli czynność polegającą jedynie na przekształceniu, a nie przetworzeniu informacji nie zmienia się jednak w informację przetworzoną. Odpowiednio do tego, od "przetworzenia" informacji należy odróżnić proces "przekształcenia", który jest jedynie technicznym zabiegiem, w wyniku którego zewnętrzna forma informacji prostej ulega przekształceniu, zgodnie z wnioskiem strony, głównie poprzez wykonanie kserokopii czy też sporządzenie skanu treści dokumentu (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Op 446/17). Informacja przetworzona wymaga jej wytworzenia w wyniku przeprowadzenia pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych. Dlatego, dla dokonania prawidłowej kwalifikacji informacji publicznej organ, powołując się na zakres wniosku i szereg czynności, które zmuszony jest podjąć aby rozpoznać wniosek, winien dokładnie wykazać i uzasadnić dlaczego i z jakich przyczyn uznaje, że szereg informacji prostych stanowi informację przetworzoną. Zobowiązany jest wskazać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest zatem wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Podkreślić należy, że uzasadnienie takiej oceny ma istotne znaczenie z tego względu, że w przypadku kwalifikacji informacji jako przetworzonej prowadzi do ograniczenia do niej dostępu, w związku z koniecznością wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu. Z treści przepisów i celu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika natomiast, że zasadą jest prawo dostępu do informacji publicznej, a jej wyłączenia, jako wyjątki od zasady, należy wykładać ściśle. W szczególności nie można dokonywać takiej wykładni przepisów, polegającej na definiowaniu zasady przez wyjątek, co prowadziłoby do zaprzeczenia istoty obowiązującej zasady. Z powyższego wynika, że w przypadku decyzji wydawanej na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. istotnego znaczenia nabiera: ustalenie okoliczności świadczących, że żądana informacja jest informacją, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu) w sposób niebudzący wątpliwości (powinny one znaleźć swoje potwierdzenie w aktach sprawy) oraz argumentacja organu (adresata wniosku), który odmawia wnioskodawcy udostępnienia konkretnej informacji publicznej powołując się na tego rodzaju ograniczenie w dostępie do informacji. Sąd podziela przy tym pogląd prawny wyrażony przez organ, że pojęcie informacji przetworzonej nie zostało normatywnie zdefiniowane w u.d.i.p i proces jego odkodowywania odbywa się na gruncie judykatury i piśmiennictwa prawniczego. Również przytoczone z w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądy prawne sądów administracyjnych nie budzą wątpliwości. W ocenie Sądu wadliwość zaskarżonej decyzji leży gdzie indziej - w zastosowaniu tych prawidłowych poglądów do realiów sprawy, czyli wykazania i uzasadnienia, że w okolicznościach faktycznych sprawy mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej decyzji Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał i nie uzasadnił, że zakres żądanej przez skarżącego informacji wymaga podejmowania nadzwyczajnych czynności związanych z przetworzeniem informacji prostych przy użyciu dodatkowych sił i środków. Dostrzec należy, że w spornym zakresie skarżący domagał się informacji dotyczącej tego: "Czy jednostka była kontrolowana w ostatnich 5 latach przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Najwyższą Izbę Kontroli lub inne instytucje zewnętrzne - a jeśli tak, podanie dat i wniosków z kontroli". Organ zakwalifikował żądaną w pkt. 4 wniosku informację en bloc jako przetworzoną. Odmawiając udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji organ wszystkie informacje ujęte w pkt. 4 wniosku zakwalifikował łącznie jako pytanie o informację przetworzoną uzasadniając to: koniecznością przygotowania nowej jakościowo informacji publicznej, albowiem jak wskazał, nie występuje ona w formie gotowego zestawienia będącego w jego posiadaniu; brakiem możliwości szybkiego lub automatycznego wygenerowania żądanych danych; koniecznością sięgnięcia do sporządzonej odrębnie dla każdej kontroli dokumentacji pokontrolnej, która częściowo podlegała zarchiwizowaniu; a także koniecznością przeanalizowania dokumentacji pokontrolnej w celu identyfikacji treści zgodnych z zapytaniem i przekształcenia ich w jednolite zestawienie wymagające uwzględnienia specyfiki i zakresu każdej kontroli. Działania te, w ocenie organu wiązałyby się z koniecznością zaangażowania do nich personelu, który na co dzień wykonuje inne zadania, co nie pozostałoby bez wpływu na tok realizacji zadań jednostki. Tak ogólne stwierdzenie nie może być w ocenie Sądu podstawą odmowy udzielenia en bloc informacji publicznej bez odniesienia się do treści zadanego pytania i ustalonych in concreto okoliczności bo, byłoby ono właściwie nieweryfikowalne i mogłoby stanowić podstawę odmowy w każdym przypadku. W ocenie Sądu organ dostatecznie nie wykazał i nie uzasadnił, że istnieje konkretny, adekwatny związek pomiędzy całością żądanej w pkt. 4 wniosku informacji publicznej a jej przetworzonym charakterem, do której organ się odwołuje odmawiając udostępnienia. Umknęło uwadze organu, że żądanie skarżącego z pkt. 4 wniosku pozwala wyodrębnić dane, których treść wprost i jednoznacznie wskazuje, że są informacjami prostymi. Taki charakter ma odpowiedź na pierwszą część pytania: czy w ciągu ostatnich 5 lat jednostka była kontrolowana przez wskazane podmioty - Rzecznika Praw Obywatelskich, Najwyższą Izbę Kontroli lub inne instytucje zewnętrzne. Odpowiedź jest prosta: tak lub nie. Podobnie jest z odpowiedzią o daty tych kontroli sprowadzającą się do ich wskazania, przy czym organ już teraz zna te dane, bo wzmiankuje o tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okresie ostatnich 5-ciu lat było 29 kontroli. W tym zakresie (zob. notatkę służbową Kierownika Działu Organizacyjno - Prawnego o Kadr Aresztu Śledczego w Świdnicy z 23 czerwca 2025 r. w aktach admin.) organ dysponuje już informacją jako nieprzetworzoną. Wie, że w spornym okresie, było 29 kontroli, z których protokoły, w formie papierowej, są przechowywane w dokumentacji działu, a z drugiej strony udostępnienie żądanych danych (tj. tego kto i kiedy dokonał kontroli) wiąże z koniecznością jej wytworzenia, jako nowej informacji, wskutek sporządzenia zestawień, czasochłonnej kwerendy, analizy i segregowania posiadanych materiałów. W tym zakresie argumentacja organu znacząco odbiega od stanu faktycznego niniejszej sprawy. Już z tego powodu zaskarżona decyzja jest wadliwa. Pytanie skarżącego z pkt. 4 wniosku pozwala też wyodrębnić żądanie udostępnienia wniosków z kontroli, czyli treści dokumentów, która jest - jeśli organ je posiada - co do zasady informacją nieprzetworzoną. W tym zakresie, wskazując na konieczność dokonania analizy dokumentacji oraz stworzenie jakościowo nowej informacji organ nie dokonał dostatecznego rozróżnienia pomiędzy "przetworzeniem" informacji, a jej "przekształceniem". Podkreślić trzeba, że sama konieczność odnalezienia odpowiednich dokumentów, dokonanie ich analizy w celu wyselekcjonowania żądanych danych, wykonanie kopii ich fragmentów z wnioskami z kontroli, anonimizacja danych prawnie chronionych i związany z tym nakład pracy nie prowadzi jeszcze do wytworzenia nowej jakościowo informacji i nie czyni z informacji prostej informacji przetworzonej. Są to typowe, zwykłe zabiegi związane z procesem udostępniania informacji publicznej. Przy czym kierownik jednostki organizacyjnej udostępnia informację publiczną tylko taką jaką dysponuje. Nie ma obowiązku jej poszukiwania poza jednostką organizacyjną. Inaczej mówiąc to, że organ musi przedsiębrać określone czynności techniczne oraz "zaangażować" swoich pracowników do "odszukania" wnioskowanych informacji (dokumentów), nie powoduje powstania "nowej informacji", w rozumieniu informacji przetworzonej, gdyż są to każdorazowo standardowe czynności, które trzeba podjąć aby żądane dane (informacje) zidentyfikować (wyszukać), a następnie przekazać wnioskodawcy w żądanej formie. Organ nie przedstawił też dostatecznych dowodów i argumentacji, z których wywodzi swoje stanowisko o przetworzonym charakterze żądanej informacji publicznej w postaci wniosków z kontroli. W ocenie Sądu z treści wniosku skarżącego nie wynika aby konieczność ich udostępnienia prowadziła do powstania informacji przetworzonej. Skarżący nie wystąpił o sporządzenie jakościowo nowego zestawienia z żądanymi informacjami. Żądanie dotyczyło udostępnienia wniosków z kontroli, czyli kopii z dokumentów, którymi organ, przynajmniej we wskazanej części dysponuje, co sam przyznał. Udostępnienie skarżącemu kopii dokumentów nie jest wytworzeniem jakościowo nowych informacji. Podkreślić jeszcze raz należy, że na gruncie ustawy zasadą jest dostęp do informacji publicznej, a w sprzeczności z tą zasadą pozostaje kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na jej wyszukaniu, sporządzeniu kopii dokumentów, ewentualnej anonimizacji, czy też analizy pod kątem ich treści, nawet jeżeli są one nakładu środków osobowych. Czynności te nadal stanowią proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym. Za informację przetworzoną nie mogą być uznane dane z dokumentów z kontroli, pozostających w dyspozycji organu, które należy odszukać, spisać z nich żądane dane (tu: daty kontroli) lub udostępnić ich fragmenty (tu: wnioski z kontroli) objęte wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Stanowiska tego nie wyklucza konieczność podjęcia przez organ czynności techniczno-administracyjnych związanych z realizacją wniosku. Ewentualne trudności wewnętrzne organu, w tym problemy kadrowe oraz organizacyjne, nie mogą obciążać podmiotu czyniącego użytek ze swojego prawa do informacji publicznej, gwarantowanego konstytucyjnie, a tym bardziej przemawiać za przyjęciem, że żądaną informację należy zaliczyć do informacji publicznej przetworzonej. Reasumując organ dokonał błędnej kwalifikacji uznając, że wniosek skarżącego dotyczy en block informacji przetworzonej i odmawiając jej udostępnienia z uwagi na brak wykazania przez skarżącego szczególnie istotnego interesu społecznego naruszył art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd uznał za przedwczesne stanowisko organu, według którego czynności związane z realizacją wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia wniosków z kontroli, miałyby stanowić tak poważne obciążenie organizacyjne dla organu, że doprowadziłyby do zakłóceń w jego pracy. Taka kwalifikacja żądanych informacji jako przetworzonej jest wadliwa, bo nie została dostatecznie wyjaśniona i uzasadniona. Nie da się jej zweryfikować, bo nie ma ona potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. W realiach kontrolowanej sprawy Sąd nie może też zastąpić organu, gdyż sądowoadministracyjne środki kontroli legalności jego działania nie dopuszczają, nie przewidują i nie określają umocowania dla sądu do udostępnienia żądanej informacji (czego skarżący żąda od Sądu w skardze), czy też stwierdzenia, w miejsce organu, że przyczyna odmowy udzielenia konkretnych informacji jest inna niż wskazana w jego decyzji, bez uprzedniego zajęcia stanowiska przez organ, ze stosownym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, mającym odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Konsekwencją przedstawionych niedostatków w poczynionych ustaleniach faktycznych i w argumentacji organu jest nie tylko naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez wadliwe wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ale i naruszenie, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., które na gruncie u.d.i.p. mają odpowiednie zastosowanie w przypadku wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co wynika z treści art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenia te, zdaniem Sądu, są przy tym tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nastąpiły na skutek braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie i rozważania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W niniejszej sprawie nie wykazano bowiem, w sposób wystarczający, przyczyn stanowiący podstawę uznania żądanej przez skarżącego informacji publicznej za informację przetworzoną. Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie omawianej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz, stosowanie do art. 135 p.p.s.a., także poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
- Sędziowie
- Beata Kozicka Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 119 pkt 2, art. 120, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
arrt. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6, par. 3 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 61 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
- Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j.)
art. 1, art. 2 ust. 1, art. 7 pkt 3 · Dz.U. 2025 poz. 1750
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Łd 128/26 · 28 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 28 kwietnia 2026 r., II SA/Łd 128/26
Sygnatura: III OZ 132/26 · 28 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 28 kwietnia 2026 r., III OZ 132/26
Sygnatura: II SA/Lu 542/25 · 28 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Lublinie z 28 kwietnia 2026 r., II SA/Lu 542/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny