Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 762/25

Wyrok WSA w Opolu z 29 kwietnia 2026 r., I SA/Op 762/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
29 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 4 września 2025 r., nr 193/2025 w przedmiocie odmowy przyznania premii z tytułu systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładania systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Ż. (dalej jako: strona, skarżąca, wnioskodawczyni) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu nr 193/2025 z 4 września 2025 r., którą organ ten działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) [dalej: K.p.a.], art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.) oraz na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.) [dalej: ustawa o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027] oraz § 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 482 – zwanego dalej rozporządzeniem) – utrzymał w mocy decyzję nr 0161-2025-001508 z 30 czerwca 2025 r. w sprawie odmowy przyznania premii z tytułu systemów rolno- Ieśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-Ieśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. i nałożenia kary. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 31 lipca 2023 r. skarżąca, za pośrednictwem systemu eWniosekPlus, zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie z wnioskiem o przyznanie wsparcia na założenie systemów rolno-leśnych. Powierzchnia gruntu przeznaczonego do założenia nasadzenia rolno-leśnego wyniosła 2,75 ha i dotyczyła działki ewidencyjnej nr [...], które zgodnie z deklaracją strony zawartą we wniosku dotyczącym płatności bezpośrednich, złożonym na kampanię 2023 r. uprawiane były trawy na gruntach ornych. Wnioskodawczyni oświadczyła w składanym dokumencie, iż powierzchnię założonego systemu rolno-leśnego zabezpieczy przed zniszczeniem osłonkami. W dniach 18 czerwca 2024 r. – 20 czerwca 2024 r. na terenie gospodarstwa Strony pracownicy Biura Kontroli na Miejscu (dalej BKM) Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27 (nr raportu [...]). W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do ww. działania wyniosła 2,54 ha. Weryfikacji dokonano przy założeniu, iż zgłoszona działka stanowi TUZ. W dniu 2 lipca 2024 r. skarżąca za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus złożyła wniosek o przyznanie premii z tytułu systemów rolno-leśnych WPR2327 ([...]). Wniosek obejmował powierzchnię wynoszącą 2,75 ha. W dniach 16 lipca 2024 r., 31 lipca 2024 r., 8 listopada 2024 r. 11 marca 2025 r., 21 marca 2025 r. Strona złożyła zmiany do wniosku, która nie wpłynęły na zadeklarowaną powierzchnię. W dniach 18 grudnia 2024 r. - 30 stycznia 2025 r. na terenie gospodarstwa skarżącej pracownicy Biura Kontroli na Miejscu (dalej BKM) Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27 (nr raportu z kontroli [...]). W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do ww. działania wyniosła 1,58 ha (zastosowano kod pokontrolny SRL2). W dniu 30 stycznia 2025 r. do Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo skarżącej będące zastrzeżeniami do raportu z kontroli przeprowadzonej na terenie gospodarstwa w dniu 18 grudnia 2024 r. W dniu 17 lutego 2025 r. pracownicy BKM Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy przeprowadzali w dniach 18- 20 czerwca 2024 r. na terenie gospodarstwa skarżącej kontrolę na miejscu sporządzili notatkę służbową, w której stwierdzili m. in., iż błędnie ocenili stan faktyczny występujący na działce ewidencyjnej nr [...] kwalifikując znajdującą się tam uprawę jako TUZ, a nie trawy na gruntach ornych, skutkiem czego dokonano również nieprawidłowych obliczeń dotyczących obsady drzew przyjmując oceny nasadzeń dla TUZ, a nie gruntu ornego, tym samym właściwe powierzchnie stwierdzone odwzorowuje protokół z kontroli na miejscu o numerze dokumentu [...]. W dniu 18 lutego 2025 r. skierowano do Strony odpowiedź z BKM Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, w którym to piśmie podtrzymano ustalenia zawarte w raporcie z kontroli. W dniu 6 marca 2025 r., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie na mocy decyzji nr [...] przyznał skarżącej wsparcie na zakładanie systemów leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w wysokości 2.236,14 zł, w tym kwotę 968,42 zł z tytułu zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów osłonkami. Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych zostało przyznane do powierzchni 1,58 ha. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, w oparciu o dane zawarte w protokole z czynności kontrolnych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie w decyzji nr 0161- 2025-001508 z 30 czerwca 2025 r. odmówił skarżącej przyznania premii z tytułu systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i jednocześnie nałożył karę w wysokości 351,00 zł. W decyzji wskazano, że powierzchnia stwierdzona kwalifikowana ukształtowała się na poziomie 1,58 ha, wobec deklaracji Strony na poziomie 2,75 ha, co stanowiło przedeklarowanie na poziomie 74,05%. Obligowało to organ do zastosowania regulacji zawartej w § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, który mówi, że w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. Ponadto, zgodnie z § 45 ust. 2 ww. rozporządzenia, beneficjent podlega dodatkowej karze, która stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności. Biorąc pod uwagę, iż różnica między areałem, do którego rolnik ubiegał się o przyznanie pomocy, a stwierdzoną powierzchnią gruntów uprawnioną do otrzymania wsparcia wynosiła 1,17 ha, natomiast stawka płatności w przypadku podjętego przez Stronę zobowiązania była kwotą w wysokości 300 zł/ha, stąd kwota kary nałożonej na Beneficjenta ukształtowała się na poziomie 351 zł. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie zasady przekonywania sformułowanej w treści art. 8 kpa oraz nieprawidłowe ustalenie areału kwalifikującego się do pomocy finansowej wynikające z błędnej interpretacji wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu. Odwołanie wniesiono w terminie. Po rozpatrzeniu odwołania strony, organ wydał opisaną na wstępie decyzję z 4 września 2025 r. W uzasadnieniu wskazał, że kwestią sporną kwestią, opisaną w piśmie odwoławczym jest powierzchnia uprawniona do przyznania płatności na zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w obrębie deklarowanej przez skarżąca we wniosku działki rolnej. W wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o zawarte w protokołach z kontroli na miejscu ustalenia stwierdzone zostało, iż powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 1,58 ha. Konsekwencją powyższych działań było odmówienie Stronie płatności oraz nałożenie sankcji. Organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia premia z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno- leśnych jest przyznawana rolnikowi corocznie przez okres objęty zobowiązaniem polegającym na: 1) pielęgnacji i utrzymaniu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych wykonanych lub założonych w ramach interwencji, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a tiret drugie i trzecie, lub zadrzewień wykonanych w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii z tytułu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 2 rozporządzenia zobowiązania, o których mowa w ust. 1 są realizowane na gruntach objętych obszarem zatwierdzonym. Organ wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy kluczowe znaczenie mają wnioski płynące z analizy raportu z kontroli na miejscu w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, który to raport o numerze dokumentu [...] potwierdzał przeprowadzone na terenie gospodarstwa skarżącej czynności sprawdzające, które odbyły się w dniach 18 grudnia 2024 r. - 30 stycznia 2025 roku. W wyniku powyższych działań stwierdzone zostało, iż areał spełniający wymagania zawarte w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a mianowicie w przypadku gruntów ornych (Strona w złożonym na kampanię 2023 r. wniosku deklaruje na działce ewidencyjnej nr [...] trawy na gruntach ornych) dokonanie nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m - spełnia wyłącznie areał wynoszący 1,58 ha, co znacznie różniło się od powierzchni zadeklarowanej przez Stronę a mianowicie obszaru 2,75 ha. Organ podkreślił, że specyfika płatności do systemów rolno-leśnych polega na tym, że w pierwszym roku realizacji programu producent otrzymuje płatność związaną z założeniem uprawy leśnej, a w kolejnych latach pomoc pokrywającą koszty pielęgnacji roślin. Tak też było w omawianej sprawie, gdyż skarżąca na mocy decyzji nr [...] z 6 marca 2025 r. otrzymała wsparcie na założenie uprawy do powierzchni 1,58 ha. Wskazana decyzja korzysta z waloru ostateczności. W związku z tym, w analizowanym obecnie postępowaniu, organ nie miał możliwości przyznania pomocy związanej z refundacją kosztów utrzymania inwestycji leśnej do innej, większej powierzchni niż ta, która wynikała z pierwszej decyzji w sprawie (1,58 ha). Takie działanie byłoby irracjonalne i pozbawione podstaw logicznych. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do powierzchni zawyżenia będącej różnicą pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną kwalifikowaną należało zastosować regulację zawartą w artykule art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia w spawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty, który stanowi iż w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, co zostało szczegółowo wyliczone w decyzji organu I instancji. Te ustalenia organ odwoławczy w pełni podzielił i przyjął na własne. Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. We wniesionej skardze skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: 1. § 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie; 2. art. 8 § 1 K.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz ponowne rozpoznanie sprawy, jak i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skarżąca podnosiła, że pierwsza kontrola przeprowadzona przez organ w dniach 18 czerwca - 20 czerwca 2024 r. utwierdziła ją w przekonaniu, że jej działania są prawidłowe i legalne, zaś powierzchnia uprawniająca do przyznania premii wynosi 2,75 ha. Dopiero po około pół roku organ skierował do skarżącej ponowną kontrolę na miejscu, która odmiennie oceniła ten sam stan faktyczny, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż w trakcie pierwszej kontroli błędnie przyjęto, że na działce nr [...] znajdował się TUZ, a nie trawy na gruntach ornych, co miało wpływ na przyjętą metodologię obliczeń dotyczących obsady drzew jak dla TUZ a nie gruntu ornego. Skarżąc podnosiła, że w momencie, gdy zakładała system rolno-leśny, była ona przez organ zapewniana, iż powierzchnia przez nią zadeklarowana spełnia warunki przyznania pomocy oraz zostanie przez organ zatwierdzona. Sam fakt, iż organ działał wadliwie z uwagi na błędy popełnione podczas kontroli, nie powinien mieć negatywnego wpływu na sytuację skarżącej, a zwłaszcza zaś narażać ją na nałożenie na nią kary z tytułu de facto niewłaściwego działania organu administracji publicznej. Skarżąca wskazała, że od początku działała w dobrej wierze i współpracowała z organem, a także kierowała się zasadą zaufania do organów administracji publicznej jako jednostki profesjonalnej, wyspecjalizowanej oraz cechującej się wysoką fachowością. Skarżąca wskazywała, że działała w zaufaniu do organów administracji publicznej i nie może ponosić konsekwencji wynikających z zaniedbania organów i wadliwości ich działania. Tym bardziej, że to na organach spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą określoną w art. 8 § 1 K.p.a. Podkreślała, że po złożeniu stosownego wniosku o przyznanie wsparcia na założenie systemów rolno-leśnych uzyskała postanowienie nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych. Następnie na terenie jej gospodarstwa została przeprowadzona kontrola na miejscu, dokonana przez profesjonalnych i wykwalifikowanych pracowników, którzy jak się okazało błędnie ocenili stan faktyczny, do czego oficjalnie się przyznali, a jednak z tytułu powyższego to skarżąca ponosi aktualnie negatywne konsekwencje w postaci nałożenia na nią kary finansowej oraz odmowy przyznania premii z tytułu systemów rolno- leśnych, Wskazywanie zatem przez organ II instancji, że pierwsza kontrola na miejscu odbyła się po dokonaniu nasadzeń, a zatem nie miała żadnego wpływu na podjęte przez skarżącą decyzje odnośnie liczby i rodzaju nasadzeń jest w jej ocenie niespójne i niezrozumiałe, ponieważ sama kontrola poprzedzona była działaniami organu w postaci chociażby wydania postanowienia nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno- leśnych. W odpowiedzi na skargę organ potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, stwierdzono inną niż deklarowana, powierzchnię kwalifikującą się do pomocy i do takiego areału przyznano pomoc finansową w ramach decyzji przyznającej wsparcie na zakładanie systemów rolno - leśnych . Wywodzenie z faktu błędnej kwalifikacji, w ramach pierwotnej kontroli na miejscu, rodzaju okrywy roślinnej, konieczności przyznania płatności, w tym premii, do niekwalifikującego się do płatności areału, jest zdaniem organu nieuzasadnione i stanowi wyraz zbyt szerokiej interpretacji zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. W tym kontekście istotne jest, że skarżąca o zmianie kwalifikacji gruntu została poinformowana, miała świadomość tego faktu już na etapie zakładania uprawy (zadeklarowała bowiem grunty orne a nie TUZ), a także wydania decyzji przyznającej pomoc na założenie uprawy. Pierwotnym uchybieniem w sprawie nie były nieścisłości związane z kontrolą na miejscu, ale działania samej skarżącej. Organ podkreślał, że to nie pracownicy organu dokonali zalesienia wnioskowanych do płatności gruntów rolnych, ale skarżąca. Zarzuty skarżącej miałby sens gdyby wskutek aktywności przedstawicieli organu, doszło do zalesienia terenu nieuprawnionego. Tymczasem nic takiego nie miało miejsca, bowiem sekwencja zdarzeń była taka, że najpierw skarżąca zasadziła las, a następnie wysłano do niej kontrolę na miejscu, która tylko oceniła stan faktyczny. W piśmie procesowym z 10 listopada 2025 r. skarżąca uzupełniła skargę wskazując, że w zbliżonym stanie faktycznym organ po zapoznaniu się z wniesioną skargą, uwzględnił ją w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w całości i rozstrzygając sprawę co do istoty uwzględniając żądanie strony zawarte w skardze. Do pisma załączyła kopię decyzji Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Opolu nr [...] z 24 października 2025 r. Podkreślała, że zadeklarowana przez nią powierzchnia wynikała z przeprowadzonej przez organ tzw. pierwszej kontroli, dlatego też nie powinny być do niej stosowane przepisy sankcyjne. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącej podkreślał, że organy nie wykazały, że po stronie skarżącej doszło do jakiegokolwiek naruszenia w zakresie deklarowanej powierzchni, nie doszło także do jakiejkolwiek zmiany faktycznej na gruntach pomiędzy pierwszą a drugą kontrolą przeprowadzoną przez organ. Dlatego też skarżąca nie może być obciążona na tym etapie postępowania zmianą stanowiska organu w kwestii prawidłowo zalesionej powierzchni. Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, że obecnie rozpoznawana sprawa i postępowanie, w ramach którego doszło do autokontroli własnej decyzji i odstąpienia od nałożenia sankcji to dwa odrębne postępowania, które dotyczyły innych działek. Wskazał, że w przypadku decyzji objętej autokontrolą błąd w zakresie określenia powierzchni, do której przysługuje płatność (działka nr [...]) został popełniony w treści decyzji przyznającej płatność do założonej uprawy leśnej. Natomiast w niniejszej sprawie w stosunku do działki nr [...] błąd taki nie został popełniony, a zatem skarżąca miała świadomość jaka jest ostateczna powierzchnia zatwierdzona w decyzji przyznającej płatność do założenia uprawy leśnej, a w konsekwencji powierzchnia uprawniająca do przyznania premii. Sankcja w niniejszej sprawie wynika zatem z faktu, że pomimo świadomości co do prawidłowej powierzchni gruntu, a wynikającej z wydanej decyzji ostatecznej przyznającej płatność na założenie uprawy leśnej, nie dokonała korekty pierwotnego wniosku, w którym powierzchnia była zawyżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2026., poz. 143; zwanej dalej: "p.p.s.a." ) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym brak było podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z w 4 września 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania premii z tytułu systemów rolno- Ieśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-Ieśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i nałożenia kary. W pierwszej kolejności wskazać należy na materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w: 1) przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 8, art. 70 i art. 71 - w przypadku pomocy przyznawanej w drodze decyzji; 2) regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy lub w ogłoszeniu o zamówieniu publicznym - w przypadku pomocy przyznawanej na podstawie umowy. W myśl art. 20 ust. 5 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach: wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit, d rozporządzenia 2021/2115. Zgodnie z art. 41 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, płatności w ramach interwencji związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 69 lit. a rozporządzenia 2021/2115, są przyznawane w formie: 1) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych; 2) płatności ekologicznych; 3) premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych. Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, stanowi, iż wsparcie inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115 jest przyznawane w ramach interwencji: 1) Zalesianie gruntów rolnych; 2) Tworzenie zadrzewień śródpolnych; 3) Zakładanie systemów rolno-leśnych; 4) Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych. 2. Wsparcie inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115 jest przyznawane do powierzchni gruntów, na których zostały zrealizowane inwestycje polegające na zalesieniu, zadrzewieniu, założeniu systemu rolno-leśnego lub zwiększeniu bioróżnorodności lasów, oraz do długości ogrodzenia wykonanego w ramach interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4. 3. Do przyznawania wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115 przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 lit. i ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, wysokość pomocy dotyczącej premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych oraz j) płatności ONW - w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni. Jak wynika z art. 100 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy. W oparciu o art. 104 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027, z czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu sporządza się raport, który przesyła się podmiotowi kontrolowanemu. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, w przypadku, gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może na piśmie zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych podmiotowi kontrolującemu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli na miejscu podmiot kontrolowany, który był obecny podczas tej kontroli, zgłosił kontrolującemu umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023 – 2027 wydano rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 roku w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 737 ze zm.) [dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi]. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych jest przyznawane jednorazowo: 1) podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie tego wsparcia, który jest rolnikiem, jeżeli zobowiązał się do: a) założenia systemu rolno-Ieśnego: - tworzącego zwarty obszar, na którym drzewa lub krzewy zostaną posadzone: - na gruncie, na którym jest prowadzona działalność rolnicza, - w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów o co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m - w przypadku gruntów ornych, - w odległości co najmniej 3 m od siebie, - z użyciem co najmniej 3 różnych gatunków lub rodzajów drzew lub krzewów, z tym, że udział drzew lub krzewów: - najmniej licznego gatunku lub rodzaju spośród trzech najliczniejszych wynosi co najmniej 10%, - gatunków lub rodzajów liściastych wynosi co najmniej 51%, b) zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów 3 palikami, repelentami, osłonkami lub wełną owczą, z tym, że na tej samej powierzchni gruntu lub jego części stosuje się tylko jeden rodzaj tego zabezpieczenia; 2) do gruntów: a) wykazanych w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jako grunty rolne, b) stanowiących grunty orne lub trwałe użytki zielone, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych na obszarach Natura 2000 lub obszarach znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. 2. W przypadku gruntu ornego, na którym założono system rolno-leśny w formie: 1) jednego rzędu, przyjmuje się, że jego szerokość wynosi 4 m; 2) dwóch rzędów, ich szerokość nie może być mniejsza niż 4 m i większa niż 7 m. 3. Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych nie przysługuje do gruntu: 1) na którym jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 70 ust 1 rozporządzenia 2021/2115, lub 2) na którym są realizowane inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 70 ust 1 rozporządzenia 2021/2115, oraz jest prowadzona produkcja ekologiczna w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1235), lub 3) na którym jest realizowane zobowiązanie w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10 albo 11 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298), lub 4) do którego rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit d rozporządzenia 2021/2115. W oparciu o § 9 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, premia z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych jest przyznawana rolnikowi corocznie przez okres objęty zobowiązaniem polegającym na: 1) pielęgnacji i utrzymaniu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych wykonanych lub założonych w ramach interwencji, o których mowa w § 1 pkt 1 lit, a tiret drugie i trzecie, lub zadrzewień wykonanych w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii z tytułu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych; 2) pielęgnacji zalesień wykonanych w ramach interwencji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit, a tiret pierwsze, lub zalesień występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej; 3) utrzymaniu zalesień: a) wykonanych w ramach interwencji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit, a tiret pierwsze - przez 12 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej, b) występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej. 2. Zobowiązania, o których mowa w ust. 1, są realizowane na gruntach objętych obszarem zatwierdzonym. W oparciu o § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, inwestycje leśne łub zadrzewieniowe wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 13 ust. 5, w terminie do dnia 1 czerwca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek o przyznanie wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych. 2. Inwestycje leśne lub zadrzewieniowe wykonuje się: 1) przy użyciu sadzonek drzew lub krzewów rodzimych gatunków lub rodzajów wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, posadzonych w odległości co najmniej 2 m od granicy sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu; 2) sadzonkami gatunków lub rodzajów drzew lub krzewów co najmniej 2-Ietnimi łub z zakrytym systemem korzeniowym, lub mikoryzowanymi - w przypadku wsparcia na zadrzewienie i wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych; 3) przez równomierne posadzenie drzew lub krzewów na całej powierzchni gruntu przeznaczonego do wykonania inwestycji oraz oznakowanie w terenie granic tej powierzchni; 4) zgodnie z: a) liczbą sadzonek drzew lub krzewów na hektar określoną zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, b) wymogami planu zalesienia lub planu inwestycji - w przypadku ubiegania się o przyznanie odpowiednio wsparcia na zalesianie lub wsparcia na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych, c) § 4 ust. 1 pkt 1 - w przypadku ubiegania się o przyznanie wsparcia na zadrzewienie, d) § 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 - w przypadku ubiegania się o przyznanie wsparcia na zakładanie systemów rolno - leśnych. Według § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 roku w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 482), [dalej rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty], w przypadku, gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi: 1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy; 2) więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności; 3) więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wysokość kary stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności. 3. Jeżeli różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności obszarowych, a obszarem zatwierdzonym do tych płatności nie przekracza 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do płatności obszarowych i nie przekracza 0,1 ha, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, a za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tych płatności służącą do ustalenia wysokości tych płatności uznaje się powierzchnię gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tych płatności. 4. W przypadku, gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie więcej niż 3% powierzchni zatwierdzonej do tej płatności, ale nie więcej niż 2 ha, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, a tę płatność przyznaje się do powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności. W przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest powierzchnia uprawniona do przyznania premii z tytułu systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w obrębie deklarowanej przez skarżąca we wniosku działki rolne nr [...] oraz zaistnienie przesłanek do nałożenia kary. Z akt sprawy wynika następująca sekwencja zdarzeń, co ma istotny wpływ na zapadle w sprawie rozstrzygnięcie, W 2 lipca 2024 r. skarżąca za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus złożyła wniosek o przyznanie premii z tytułu systemów rolno-leśnych WPR2327 ([...]). Wniosek obejmował powierzchnię wynoszącą 2,75 ha. W dniach 16 lipca 2024 r/, 31 lipca 2024 r., 8 listopada 2024 r., 11 marca 2025 roku, 21 marca 2025 r. Strona złożyła zmiany do wniosku, która nie wpłynęły na zadeklarowaną powierzchnię. W dniach 18 czerwca 2024 r. - 20 czerwca 2024 r. na terenie gospodarstwa Strony pracownicy Biura Kontroli na Miejscu (dalej BKM) Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27 (nr raportu [...]). W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do ww. działania wyniosła 2,54 ha. Weryfikacji dokonano przy założeniu, iż zgłoszona działka stanowi TUZ. W dniach 18 grudnia 2024 roku - 30 stycznia 2025 r. na terenie gospodarstwa Strony pracownicy Biura Kontroli na Miejscu (dalej BKM) Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27 (nr raportu z kontroli [...]). W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do ww. działania wyniosła 1,58 ha (zastosowano kod pokontrolny SRL2). W dniu 6 marca 2025 r. po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie na mocy decyzji nr [...] przyznał skarżącej wsparcie na zakładanie systemów leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w wysokości 2.236,14 zł, w tym kwotę 968,42 złotych z tytułu zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów osłonkami. Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych zostało przyznane do powierzchni 1,58 ha. Jak wynika z przekazanych sądowi akt administracyjnych organ odwoławczy decyzją nr [...] z 23 maja 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 6 marca 2025 r. Decyzją z 30 czerwca 2025 r. po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, w oparciu o dane zawarte w protokole z czynności kontrolnych organ I instancji odmówił przyznania premii z tytułu systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i nałożył karę w wysokości 315,00 zł. Organ wskazał, że powierzchnia stwierdzona kwalifikowana ukształtowała się na poziomie 1,58 ha, wobec deklaracji skarżącej na poziomie 2,75 ha, co stanowiło przedeklarowanie na poziomie 74,05%. Zaskarżoną decyzją z 4 września 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiająca przyznania premii z tytułu systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 r i nakładającą karę. Sąd podzielił stanowisko organów dla omawianej sprawy kluczowe znaczenie mają wnioski płynące z analizy raportu z kontroli na miejscu w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, który to raport o numerze dokumentu [...] potwierdzał przeprowadzone na terenie gospodarstwa skarżącej czynności sprawdzające, które odbyły się w dniach 18 grudnia 2024 r.- 30 stycznia 2025 r. W wyniku powyższych działań stwierdzone zostało, iż areał spełniający wymagania zawarte w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a mianowicie w przypadku gruntów ornych (skarżąca w złożonym na kampanię 2023 r. wniosku deklaruje na działce ewidencyjnej nr [...] trawy na gruntach ornych) dokonanie nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m - spełnia wyłącznie areał wynoszący 1,58 ha, co znacznie różniło się od powierzchni zadeklarowanej przez skarżąca, a mianowicie obszaru 2,75 ha. Należy przy tym podkreślić, że na mocy decyzji [...] z 6 marca 2025 r. skarżąca otrzymała wsparcie na założenie uprawy na działce [...] do powierzchni 1,58 ha. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z 23 maja 2025 r. i ma charakter decyzji ostatecznej (skargą na tę decyzję została oddalona przez WSA w Opolu wyrokiem z 19 listopada 2025 r. o sygn. akt I SA/Op 528/25). Decyzja o wsparciu na założenie systemu jest bezwzględnym warunkiem wstępnym otrzymania decyzji o przyznaniu premii. Decyzja o corocznej premii jest ściśle związana obszarem i granicami gruntu ustalonymi w pierwszej decyzji. Jeśli pierwsza decyzja objęła systemem rolno-leśnym działkę o powierzchni 1,58 ha to, coroczna premia nie może zostać przyznana na większy powierzchnia przyjęta w decyzji o wsparciu. Specyfika płatności do systemów rolno-leśnych polega na tym, że w pierwszym roku realizacji programu producent otrzymuje płatność związaną z założeniem uprawy leśnej, a w kolejnych latach pomoc pokrywającą koszty pielęgnacji roślin. Skarżąca na mocy decyzji nr [...] z 6 marca 2025 r. otrzymała wsparcie na założenie uprawy do powierzchni 1,58 ha. Wskazana decyzja korzysta z waloru ostateczności. W związku z tym, w analizowanym obecnie postępowaniu organy nie miały podstawy do przyznania pomocy związanej z refundacją kosztów utrzymania inwestycji leśnej do innej – większej powierzchni od tej, która wynikała z pierwszej decyzji w sprawie (1,58 ha). Dodatkowo Sskarżąca nie przedstawiła dowodów wskazujących na inną, aniżeli ustalona przez organ, powierzchnię działki rolnej w obrębie której zadeklarowała założenie systemów rolno-leśnych i w związku z tym mogłaby jej zostać przyznana premia w wysokości innej niż wynika to z zaskarżonej decyzji, a jedynie zanegowała ustalenia organu, bez poparcia wyrażanego stanowiska skutecznymi dowodami podważającymi bezpośrednio rozstrzygnięcie organu. Wobec tego, uwzględniając wskazane powyżej reguły postępowania wyjaśniającego rządzące postępowaniem w sprawie przyznania płatności, w tym dotyczące ciężaru dowodu nie można było w sprawie przyjąć innego rozstrzygnięcia jak te, które zostało wyrażone w skarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasadnie również przyjęły organu powołując się na § 45 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, iż w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50 % powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. Zaś zgodnie z ust. 2 - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wysokość kary stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności. W sprawie będącej przedmiotem niniejszych rozważań, powierzchnia stwierdzona kwalifikowana ukształtowała się na poziomie 1,58 ha, wobec deklaracji skarżącej na poziomie 2,75 ha, co stanowiło przedeklarowanie na poziomie 74,05%. Obligowało to organ do zastosowania regulacji zawartej w § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, który stanowi, że w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. Ponadto, zgodnie z § 45 ust. 2 ww. rozporządzenia, beneficjent podlega dodatkowej karze, która stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności. Biorąc pod uwagę, iż różnica między areałem, do którego rolnik ubiegał się o przyznanie pomocy, a stwierdzoną powierzchnią gruntów uprawnioną do otrzymania wsparcia wynosiła 1,17 ha, natomiast stawka płatności w przypadku podjętego przez skarżąca zobowiązania była kwotą w wysokości 300 zł/ha, stąd kwota kary nałożonej na skarżąca ukształtowała się na poziomie 351 zł. Mając na uwadze zarzut zawarte w piśmie z 10 listopada 2026 r., w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, brak jest podstaw do utożsamiania stanów faktycznych i prawnych postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją a przywołanym przez pełnomocnika postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji w trybie autokontroli. Przede wszystkim należy zdecydowanie podkreślić, iż obecnie rozpoznawana sprawa oraz postępowanie, w ramach którego organ dokonał autokontroli własnej decyzji i w konsekwencji odstąpił od nałożenia sankcji, stanowią dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania administracyjne, które dotyczyły innych nieruchomości (działek ewidencyjnych). Odmienność ta determinuje również odmienny rozkład ciężaru odpowiedzialności oraz oceny świadomości beneficjenta. W przypadku sprawy objętej uprzednią autokontrolą (dotyczącej działki nr [...]) błąd w zakresie określenia powierzchni kwalifikującej się do płatności pierwotnie powstał po stronie samego organu i został powielony w treści decyzji przyznającej płatność do założenia uprawy leśnej ( co wynika z akt tego postępowania przedłożonych przez organ). W niniejszym postępowaniu (dotyczącym działki nr [...]), tego rodzaju błąd po stronie organu nie wystąpił. Mimo że w początkowej fazie (podczas wstępnych czynności kontrolnych) doszło do błędu w ustaleniach, jednak nieprawidłowości ta została w całości ujawniona, zweryfikowana i naprawiona w wyniku kolejnych kontroli i czynności dowodowych. Co kluczowe, błąd ten w żadnym momencie nie przeniknął do treści decyzji przyznającej płatność na założenie uprawy leśnej. Akt ten w swojej ostatecznej i wiążącej formule zawierał już w pełni prawidłową, zweryfikowaną i wolną od wad powierzchnię gruntu. W świetle powyższego, skarżąca najpóźniej w momencie doręczenia jej ostatecznej decyzji o wsparciu na założenie uprawy leśnej uzyskała jednoznaczną, formalną i prawidłową informację o powierzchni zatwierdzonej do płatności, jednak nie dokonała korekty złożonego wniosku odnoszącego się do przyznania premii. W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie administracyjne ze swej natury służy dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej. Organ ma nie tylko prawo, ale i ustawowy obowiązek korygowania własnych, wstępnych ustaleń w toku procedowania, aż do momentu wydania decyzji. Strona nie może wywodzić prawa do ochrony na podstawie art. 8 K.p.a. z nieprawidłowych czynności, które zostały formalnie skorygowane przed rozstrzygnięciem sprawy. Treść ostatecznej decyzji przyznającej płatność na założenie uprawy leśnej precyzyjnie i prawidłowo określała powierzchnię zatwierdzoną. Skarżąca miała zatem pełną, obiektywną świadomość co do rzeczywistego obszaru uprawniającego do przyznania premii. W konsekwencji, nałożenie sankcji w kontrolowanej sprawie nie wynika z rygoryzmu organu, lecz z zaniechania samej Strony. Pomimo dysponowania wiedzą o prawidłowej powierzchni gruntu wynikającej z ostatecznego aktu administracyjnego, skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i nie dokonała korekty pierwotnego wniosku, w którym powierzchnia ta została zawyżona. Zaniechanie to bezpośrednio wyczerpuje znamiona nałożenia sankcji obszarowej. Zasada wyrażona w art. 8 K.p.a. nie może być interpretowana w sposób chroniący beneficjenta pomocy, w sytuacji, gdy dopuszcza się on niedbalstwa i nie dostosowuje wniosków o płatność do treści posiadanych aktów ostatecznych. Ochrona wynikająca z art. 8 K.p.a przysługuje stronie, która została przez organ wprowadzona w błąd, a nie stronie, która ignoruje treść prawidłowych i jasnych rozstrzygnięć organu na jednym z etapów wieloletniego programu wsparcia. W tym stanie rzeczy, zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. należy uznać za nieuzasadniony. Raz jeszcze podkreślić należy, że odmowa przyznania płatności ze względu na przedeklarowanie powierzchi, nie wynika z rygoryzmu czy też niespójnego działania organu, lecz jest bezpośrednią konsekwencją zaniechania samej Strony, która pomimo dysponowania wiedzą o prawidłowej powierzchni gruntu (wynikającą najpierw z doręczonego jej protokołu z drugiej kontroli, a następnie z decyzji ostatecznej o wsparciu), nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i nie dokonała korekty pierwotnego wniosku o przyznanie premii, w którym powierzchnia ta została zawyżona. Sam fakt, że w toku wcześniejszego postępowania kontrolnego przyjęto powierzchnię większą niż ustalono nastąpienie w wyniku kolejnej kontroli, nie oznacza jeszcze zaistnienia błędu organu wyłączającego zastosowanie sankcji. Celem kontroli na miejscu jest bowiem właśnie weryfikacja prawidłowości deklarowanych danych i ustalenia rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do wsparcia. Skoro zaś w niniejszej sprawie ostatecznie ustalono, że powierzchnia zatwierdzona do płatności była mniejsza od powierzchni deklarowanej przez skarżącą, a różnica ta mieściła się w granicach określonych w § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organ był zobowiązany do zastosowania przewidzianego tam mechanizmu pomniejszenia płatności. Tym samym nie zachodziły przesłanki wyłączające zastosowanie sankcji administracyjnej. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, ż w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze regulacji. Nadto Sąd nie znalazł także innych, niż wskazane w skardze, naruszeń prawa materialnego czy też procesowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 października 2025
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Reforma rolna
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Anna Komorowska-Kaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Beata Kozicka Grzegorz Gocki

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny