I SA/Op 565/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 maja 2025 r., nr DOS1.442.333.2025.1.K1096 w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego działaczowi opozycji antykomunistycznej postanawia umorzyć postępowanie.

Pismem procesowym z 24 czerwca 2025 r., K. P. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 maja 2025 r., nr DOS1.442.333.2025.1.K1096 o przyznaniu świadczenia pieniężnego działaczowi opozycji antykomunistycznej, którą przyznano skarżącemu to świadczenie bezterminowo od dnia przyznania mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej, to jest od dnia 9 czerwca 2025 r. Postanowieniem z 28 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Op 113/25, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Oddalono natomiast dalej idący wniosek, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek powyższego, na pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, zgodnie z jego prośbą, co do osoby konkretnego pełnomocnika wskazanego przez niego z imienia i nazwiska, została wyznaczona przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu - radca prawny A. M. Pełnomocnik pismem z 13 stycznia 2025 r. poinformowała tut. Sąd o śmierci skarżącego. Wobec powzięcia powyższej informacji, Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w B. o nadesłanie odpisu aktu zgonu skarżącego, który został doręczony w dniu 2 lutego 2025 r. (data wpływu do Sądu). Z odpisu tego wynika, że skarżący zmarł 5 stycznia 2026 r. (por. karta nr 53 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026, poz. 143) - dalej: "p.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 P.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. W niniejszej sprawie skarga K. P. dotyczy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 maja 2025 r., nr DOS1.442.333.2025.1.K1096 o przyznaniu świadczenia pieniężnego działaczowi opozycji antykomunistycznej. Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 906), uprawnienie do świadczenia pieniężnego przysługuje działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej, zwanym dalej "osobą uprawnioną". K. P. stał się osobą uprawnioną na skutek decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...] o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej i wystąpił o świadczenie pieniężne, które zostało mu przyznane zaskarżoną decyzją. Skarżący kwestionował natomiast nie sam fakt przyznania mu świadczenia, a datę, od której mu je przyznano. Data ta natomiast była ściśle powiązana z dniem doręczenia mu ww. decyzji z dnia 30 kwietnia 2025 r., o potwierdzeniu jego statusu działacza opozycji antykomunistycznej, doręczonej skarżącemu w dniu 9 maja 2025 r. Uzyskany w ten sposób status uprawniał go do wystąpienia z świadczenie pieniężne. W ocenie Sądu sprawa ta jest zatem sprawą ściśle związaną z osobistymi prawami i obowiązkami skarżącego, a wynik postępowania sądowoadministracyjnego nie dotyczył interesu prawnego innych osób. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego na mocy art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na mocy art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.