Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 5/26

Wyrok WSA w Opolu z 23 kwietnia 2026 r., I SA/Op 5/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
23 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. specjalista Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. W. i R. W. na uchwałę Rady Gminy Skoroszyce z dnia 29 grudnia 2023 r., Nr L/421/2023 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. W. i B. W. (dalej jako: skarżący lub strony), reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, jest uchwała Rady Gminy Skoroszyce z dnia 29 grudnia 2023 r., Nr L/421/2023, w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Chróścina (Dz.Urz. Woj. Opolskiego z 2024 r., poz.120), zwaną dalej także: "Uchwałą". Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Skarżący, działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie orzekania: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., art. 53 § 2a p.p.s.a., art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.), dalej jako u.s.g. w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej jako u.p.z.p., zaskarżyli Uchwałę w części dotyczącej nieruchomości będącej ich własnością, składającej się z działek nr [...], [...], [...] położonych w obrębie C., gmina S., województwo [...], dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], w zakresie w jakim zmieniła brzmienie § 34 pkt 4 i § 35 pkt 4 Uchwały Rady Gminy Skoroszyce z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Chróścina, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, poz. 400 z 5 lutego 2013 r. Zaskarżonej Uchwale autor skargi zarzucił naruszenie: po pierwsze – "art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 5, 6, 7, 9 u.p.z.p., w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP, skutkujące naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności poprzez nierespektowanie przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności nieruchomości, na której wprowadzono zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i wprowadzenie zakazu w sytuacji, gdy brak jest przyrodniczych i technicznych przeciwwskazań do prowadzenia tego rodzaju działalności; za zakazem nie przemawiają wymagania ładu przestrzennego ani potrzeby interesu publicznego, a organ nie uzasadnił, dlaczego zakazał lokalizacji tego rodzaju przedsięwzięć na wskazanym terenie, a tym samym naruszył interes prawny skarżących wynikający z prawa własności polegający na ograniczeniu korzystania z ich Nieruchomości"; po drugie - art. 1 ust. 3 ustawy w zw. z art. 8, 9, 12 ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez nieuwzględnienie przy stosowaniu tych przepisów art. 22 Konstytucji RP oraz jej art. 64 ust. 3 w konsekwencji wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bez uzasadnionego powodu, bez ważenia interesu publicznego prywatnego, co stanowi niedozwolone ograniczenie swobody działalności gospodarczej, a także niezasadne ograniczenie prawa własności; naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, bezstronności i równego traktowania poprzez uniemożliwienie realizacji inwestycji planowanej przez Skarżących poprzez zmianę miejscowego planu niezwłocznie po złożeniu wniosku o wydanie decyzji środowiskowej umożliwiającej jej realizację; po trzecie - art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy, w związku z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), dalej także Kc oraz art. 64 ust. 3 art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego polegające nieuzasadnionym pozbawieniu skarżących możliwości realizacji na Nieruchomościach inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym nieuzasadnione ograniczenie ich prawa własności; po czwarte - art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 6 i 9 ustawy w związku z art. 8 i 9 oraz art. 22 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego polegające na nieuzasadnionym pozbawieniu właścicieli Nieruchomości prawa do realizacji na tym terenie inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko objętych i tym samym nieuzasadnione ograniczenie wolności działalności gospodarczej i ich słusznych interesów. Skarżący wnieśli również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: księgi wieczystej o nr [...]; uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z 26 czerwca 2025 r.; wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (pismo o znaku [...]); pisma przewodniego do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania [...] na terenie miejscowości C., gmina S. złożony 19 stycznia 2019 r. przez M. sp. j.; odpisu pełnego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS dot. M. sp. j.; decyzji z dnia 31 października 2024 r. Wójta Gminy S. w sprawie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sprawie o znaku [...]; decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2025 r., nr [...]; odpisu wniosku skarżących z dnia 18 sierpnia 2025 r. w sprawie dostępu do informacji publicznych; odpowiedzi Wójta Gminy S. na wniosek skarżących o dostęp do informacji publicznych; trzech operatów szacunkowych przedstawiających obniżenie wartości Nieruchomości skarżących – na fakt posiadania przez skarżących interesu prawnego do złożenia niniejszej skargi, że skarżący są właścicielami przedmiotowej nieruchomości, planów inwestycyjnych skarżących wobec działek, w szczególności jednej z nich, uniemożliwienia realizacji planowanej przez skarżących inwestycji polegającej na budowie instalacji do wytwarzania [...] na terenie miejscowości C., gmina S. nadużycia władztwa planistycznego przez Organ, braku wyważenia interesu publicznego i prywatnego przez Organ, naruszenia zasady proporcjonalności w ograniczeniu praw skarżących, obniżenia wartości ich Nieruchomości. Mając na uwadze tak sformułowanie zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej części Uchwały, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uzasadniając swoją legitymację do wystąpienia ze skarga skarżący, argumentowali, iż są właścicielami działek nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie C., gmina S., dla których prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], a których to działek dotyczy zaskarżona Uchwała. Powołując się na judykaty sądów administracyjnych podkreślili, iż indywidualny interes prawny w zaskarżeniu miejscowego planu zagospodarowania działki bez wątpienia ma jej właściciel, a samo naruszenie interesu prawnego nie polega wyłącznie na odjęciu jakieś dotychczasowej wartości prawnej, ale również na spowodowaniu, że w przyszłości jakaś wartość prawna, nie będzie mogła być realizowana. W skardze podniesiono również, że fakt, iż nieruchomość skarżących położona jest na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, którego postanowienia spowodują, że nie będzie on mógł wykorzystać jej zgodnie z zamierzeniami. Zdaniem skarżących jest to wystarczającą przesłanką do uznania, że został naruszony interes prawny skarżących do zaskarżenia uchwały w tym przedmiocie. Ponadto autor skargi wskazał, że zgodnie z wypisem zaskarżonej Uchwały: - działka nr [...] położona w obrębie C. znajduje się m.in. na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 13P, 14P; - działka nr [...] położona w obrębie C. znajduje się m.in. na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 10P; - działka nr [...] położona w obrębie C. znajduje się m.in. na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 13P, 14P. W dalszej kolejności autor skargi odniósł się do zmian normatywnych dokonywanych przez lokalnego prawodawcę, w tych ramach wskazał na pierwotne brzmienie § 34 pkt 4 oraz § 34 pkt 4 Uchwały Rady Gminy Skoroszyce z 28 grudnia 2012 r., Nr XXIV/129/12, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Chróścina oraz na brzmienie po zmianie dokonanej mocą § 3 zaskarżonej Uchwały. Ponadto podniósł, iż zmiana § 13 Uchwały Rady Gminy Skoroszyce z 28 grudnia 2012 r. miała jedynie charakter redakcyjny, gdyż ust. 1 tego § (paragrafu) przewidywał zakaz realizacji przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowiska, a zmiana brzmienia tej jednostki redakcyjnej, dokonana zaskarżoną Uchwałą polegała w istocie na rozdzieleniu niniejszego zakazu na dwie odrębne jednostki redakcyjne. W ocenie autora skargi przedmiot tych zmian jest o tyle znamienny, że w stosunku do nieruchomości skarżących zakazano przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czyli dokładnie takiej inwestycji, którą skarżący planowali zrealizować na nieruchomości objętej sprawą. Autor skargi zaakcentował, iż R. W. jest wspólnikiem spółki M. sp.j., (dalej przywoływanej także jako: Spółka), która planowała na terenie działki [...] realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania [...]. Zaznaczył, iż 19 stycznia 2023 r. Spółka złożyła w Urzędzie Gminy S. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania [...] na terenie miejscowości C., gmina S. Następnie organ stanowiący tej gminy podjął uchwałę z dnia 14 lutego 2023 r., Nr XLII/353/2023, w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Chróścina w granicach obowiązującego miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Chróścina, uchwalonego uchwałą z dnia 28 grudnia 2012 r., Nr XXIV/129/12. Jednocześnie podniesiono w skardze, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej Spółka uzyskała: pozytywną opinię co do warunków realizacji przedmiotowej inwestycji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. zgodnie z pismem z 22 listopada 2023 r., nr [...]; pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. zgodnie z postanowieniem z 6 lutego 2024 r. nr [...]; pozytywne uzgodnienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zgodnie z postanowieniem z dnia 8 maja 2024 r., nr [...]. Następnie autor skargi przypomniał, że w dniu 31 października 2024 r. Wójt Gminy S. wydał decyzję w sprawie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dalszych motywach autor skargi zaznaczył, że wprowadzone zaskarżoną Uchwałą nowe brzmienie § 34 ust. 4 i § 35 ust. 4 zakazuje realizacji na terenie nieruchomości skarżących przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co w ocenie autora skargi ogranicza wynikające z prawa własności uprawnienia skarżących do korzystania z nieruchomości i rozporządzania nią. W związku z powyższym, autor skargi wskazał, iż zdaniem skarżących organy planistyczne podjęły zaskarżoną Uchwałę w celu uniemożliwienia realizowanej przez nich inwestycji. Podniósł również, że wskutek uchwalenia zaskarżonej Uchwały wartość działek skarżących uległa zmniejszeniu, tj. wartość działki [...] o 1 584 842 zł, działki [...] o 1 818 801 zł, działki [...] o 206 707 zł. Argumentując zarzut przekroczenia przez organ władztwa planistycznego wskazano, że podjęte regulacje w sposób dowolny ograniczają prawo własności nieruchomości skarżących na terenie objętym jednostką planistyczną 10P, 13P i 14P. Zdaniem autora skargi naruszono również konstytucyjnie chronioną wolność działalności gospodarczej, pod którym pojęciem uwzględniono zamiar prowadzenia przez skarżącego określonego rodzaju działalności gospodarczej. W motywach skargi zaznaczono również, że na dzień złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej ustalenia obowiązującego wówczas studium i planu zagospodarowania przestrzennego z 2012 r. pozwalały na prowadzenie na terenie przedmiotowych działek przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazano przy tym, iż w uzasadnieniu zaskarżonej Uchwały stwierdzono, że wprowadzenie przedmiotowego zakazu jest zgodne z oczekiwaniami mieszkańców miejscowości C., ponieważ dotychczasowe możliwość realizacji tego typu przedsięwzięć budziła obawy o bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców. W dalszej kolejności, autor skargi przytoczył judykaty sądów administracyjnych, w których przyjmowano, że wprowadzenie zakazu realizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko po wystąpieniu przez inwestora z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej na realizację takiego przedsięwzięcia, tożsame było naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej przy jednoczesnym przekroczeniu granic władztwa planistycznego. W odpowiedzi na skargę Gmina Skoroszyce (dalej także: Gmina) wniosła o jej oddalenie. Zaakcentowane zostało, iż to nie R. W. – ale odrębny podmiot – jakim jest M. Sp.j. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danego przedsięwzięcia. Wskazano również, że sam fakt wystąpienia z wnioskiem nie świadczy o tym, iż Spółka ta zamierzała realizować tę inwestycję. Dlatego też stwierdzono, iż nie można było mówić, że skarżący miał takowe prawa, a tym bardziej, że zostały one naruszone. Ponadto podkreślono również, iż B. W. również nie została pozbawiona w żadnym stopniu żadnych praw, albowiem w ocenie organu, działaniami planistycznymi, żadnych praw nie naruszono, gdyż z takich uprzednio nie korzystała. Wskazano również, iż zaskarżona Uchwała nie wprowadziła żadnej istotnej zmiany, bowiem dokonana zmiana planu miała charakter jedynie redakcyjny, przedmiotowa zmiana nie powodowała żadnych zmian w sytuacji prawnej skarżących, dotychczasowa treść planu również zakazywała realizowania powyższego rodzaju inwestycji. W dalszej kolejności podkreślono, iż oczekiwania lokalnej społeczności ustalono na podstawie licznych zgłoszeń dokonywanych osobiście w urzędzie bądź telefonicznie. Dowodem potwierdzającym działanie organu zgodnie z oczekiwaniami mieszkańców jest uchwała zebrania wiejskiego z 25 czerwca 2025 r. Zaznaczono również, że Gmina Skoroszyce dąży do stworzenia strefy przemysłowej, która miałaby skupiać wszelkiego rodzaju przedsięwzięcia przemysłowe, w tym m.in. przedsięwzięcia mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W tym zakresie z 14 lutego 2023 r. podjęto Uchwałę, Nr XLII/350/2023, w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu Chróścina i Stary Grodków. Kończąc, podkreślono, że ma gruncie niniejszej sprawy działania organu odpowiadały prawu, jak i nie naruszały zasady proporcjonalności. Uwzględniono bowiem interes publiczny, ochronę środowiska i krajobrazu oraz interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sądowa kontrola aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego. Kontrola ta, na mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Dokonując kontroli zaskarżonej Uchwały w części dotyczących stanowiących przedmiot własności skarżących Sąd zważył, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej przepisami u.p.z.p. procedury planistycznej. Kontrola sądowa dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, sprawowana jest na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stanowiącego, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tak więc rozstrzygnięcia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 u.p.z.p. podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi jedynie istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy, dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego, zwanego też potocznie procedurą planistyczną, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08; wyrok WSA w Krakowie z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 754/25). Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych i nieistotnych naruszeń prawa. W tym zakresie utrwalone poglądy nauki i judykatury pozwalają ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 291/23). Mówiąc o istotnym naruszenia prawa można mówić w przypadku wyraźnej i oczywistej jego sprzeczności z przepisami prawa. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (wyrok WSA w Łodzi z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 868/22) Na rozpoznanie przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi rzutuje w pierwszej kolejności kwestia podmiotowa, tj. posiadanie przez nich legitymacji do skutecznego złożenia przedmiotowej skargi. Uprawnienie to określa art. 100 ust. 1 u.s.g. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien wykazać, że w konkretnym przypadku istnieje związek tego rodzaju, że uchwała narusza jego konkretny interes prawny lub uprawnienie. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Kwestia legitymacji skarżącej do wniesienia skargi na uchwałę dotyczącą planu miejscowy wymaga odrębnego, indywidualnego jej zbadania oraz kwalifikacji i wyjaśnienia stanowiska Sądu, zwłaszcza, że Gmina wprost wnosi o odrzucenie skargi powołując się brak naruszenia przez Uchwałę interesu prawnego skarżącej, powołując się na poglądy prawne wyrażone w orzecznictwie tut. Sądu i w wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 221/25. Przepis art. 101 u.s.g. wymaga wykazania przez wnoszącego skargę istnienia, wynikającego ze ściśle określonego przepisu prawa materialnego, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia (w postaci konkretnego prawa podmiotowego o charakterze prywatnoprawnym, czy też publicznoprawym), który miałby podlegać ochronie w związku z jego naruszeniem (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1155/25). Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. umożliwiające Sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje jedynie wówczas. Gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej Uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego podmiotu. Dlatego w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym ze skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., skarżący musi wykazać się nie tylko własnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale i jednoczesnym jego naruszeniem. Natomiast Sąd rozpoznający tego rodzaju skargę zobowiązany jest do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała lub zarządzenie narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do merytorycznej oceny trafności i celowości rozwiązań planu, skoro jedynym kryterium dopuszczalnym w postępowaniu sądowym jest kryterium legalności. Orzecznictwo sądowoadministracyjne nie może zatem odbierać organom uchwałodawczym gmin kompetencji związanych z przyznanym ustawowo władztwem planistycznym i możliwymi w tym zakresie do wprowadzenia ograniczeniami własności. Prawo własności, jak i inne prawa oraz wolności konstytucyjne nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom ze względu na ochronę innych wartości oraz ważnego interesu publicznego (np. art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą rzeczywiście naruszać istniejący i przysługujący konkretnemu podmiotowi interes prawny w dacie podejmowania uchwały. Zaskarżony akt musi wpływać na sferę prawnomaterialną wnoszącego skargę (a nie wyłącznie faktyczną) przez nałożenie obowiązków lub pozbawienie uprawnień albo uniemożliwienie ich realizacji (por. postanowienia NSA: z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2911/24; z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2845/21; z 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2387/18 oraz wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07). Sąd dostrzega też, że legitymacja właściciela nieruchomości do zaskarżania uchwał wprowadzających miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego jest związana z ich specyfiką. Skarżącym przysługuje legitymacja skargowa wynikająca z charakteru planu miejscowego, którego ustalenia kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (por. art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). To kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności, będące de facto ograniczaniem wykonywania tego prawa, samo w sobie nie powoduje naruszenia obiektywnego porządku prawnego, ale niewątpliwie stanowi naruszenie prawnego interesu właściciela nieruchomości (zob. też postanowienie NSA z 19 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2209/25). Przeważa zatem pogląd, z którym utożsamia się skład orzekający w tej sprawie, że właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości objętych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma interes prawny w jego zaskarżeniu. Przyjmowane więc w planie ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi nie tylko przepisem art. 140 Kc, ale też regulacją art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyroki NSA: z 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1541/12; z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2369/12; z 5 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 117/13; z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1719/16; czy też z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK 137/15; z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 467/17; z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2336/19; z 2 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1526/24 oraz postanowienia NSA: z 6 lipca 2021 r., sygn. akt II GZ 400/20; z 3 marca 2023 r., sygn. akt sygn. akt II OSK 163/23 oraz z 19 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2209/25). Uchwalenie planu miejscowego i jego wejście w życie powoduje i może powodować określone skutki dotyczące interesu prawnego różnych osób, a także naruszenie tych interesów (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1940/10 i z 5 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2479/12). Na gruncie niniejszej sprawy jest ustalone i niesporne, że skarżący są właścicielami nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] położonych w obrębie C., gmina S., województwo [...], dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Bezspornie ww. działki objęte są zmienianym przez uchwałę Rady Gminy Skoroszyce Nr L/421/2023, z dnia 29 grudnia 2023 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowe działki objęte są załącznikiem graficznym nr 1 do Uchwały Rady Gminy Skoroszyce z 28 grudnia 2012 r., Nr XXIV/129/12, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Chróścina, gdzie działka [...] znajduje się na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 10P, działka [...] znajduje się na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 13P i 14P, działka [...] znajduje się na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oznaczonych symbolami 13P i 14P Skarżący naruszenie swojego interesu prawnego doszukiwali się w postanowieniach zaskarżonej Uchwały, którymi unormowano zakazy lokalizacji nowych inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazywali na ograniczające im przez to prawo własności nieruchomości na terenie objętym jednostką planistyczną 10P, 13P i 14P, a także na naruszenie w związku z tym wolności działalności gospodarczej. Sąd uznał zatem, że skarżący wykazali dostatecznie, stosownie do wymagań przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., że jej interes prawny został naruszony przez Uchwałę w odniesieniu do ich nieruchomości. Przypomnieć należy, że w systemie prawa polskiego definicję prawa własności zawiera art. 140 Kc. Wolą ustawodawcy, tak kształtującego prawo własności, wyznacznikami jego granic są ustawy i zasady współżycia społecznego. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 140 Kc ujmuje definicję prawa własności w dwóch aspektach: pozytywnym i negatywnym. Przez stronę pozytywną rozumie się uprawnienia, jakie składają się na prawo własności jako prawo podmiotowe, natomiast strona negatywna własności oznacza możność wyłączenia przez właściciela ingerencji innych osób w sferę jego prawa. Prawo to oczywiście nie jest prawem absolutnym, to niemniej jednak, korzysta z ochrony prawnej sprzężona z nią triada uprawnień właściciela, tj.: uprawnienie do posiadania rzeczy (ius possidendi), uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą (ius disponendi). Ingerencja w prawo własności jest - jak wskazano powyżej - dopuszczalna wyłącznie w prawem określonych granicach. Definicja prawa własności, polegająca na wyczerpującym wyliczeniu uprawnień właściciela, nie jest możliwa. Kodeks cywilny jako uprawnienia podstawowe wymienia uprawnienie do korzystania z rzeczy i do rozporządzania rzeczą. Do atrybutu korzystania z rzeczy tradycyjnie zaliczamy uprawnienia do posiadania rzeczy, do używania rzeczy, do pobierania pożytków i innych przychodów z rzeczy, do dyspozycji faktycznych. Rozporządzanie rzeczą oznacza natomiast możność wyzbycia się własności oraz uprawnienie do obciążenia rzeczy. Atrybuty korzystania z rzeczy i rozporządzania rzeczą stanowią tylko zasadniczy trzon prawa własności, ale nie wyczerpują jego zakresu. Ograniczenia w przysługującym prawie własności dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3, stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których, ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były regulacje, m.in. obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Konstatując, dotychczas przedstawione, należy podnieść, iż naruszenie postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności polega na tym, że uchwalony plan nie "dokonuje zaboru czegokolwiek z nieruchomości właściciela", lecz na tym, że sprzecznie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego wpływa na ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności. Naruszenie interesu prawnego nie polega więc na odjęciu jakiejś dotychczasowej wartości prawnej (uprawnienia, możliwości prawnej), ale również na spowodowaniu, że w przyszłości jakaś wartość prawna nie będzie mogła być realizowana (por. wyrok WSA w Opolu z 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 189/23 i przywołane w nim judykaty). Mając na uwadze powyższe, z pola widzenia nie można tracić, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi środek prawny, w którym następuje ważenie interesów występujących w planowaniu przestrzennym. Co więcej, w planie miejscowym nie tylko dochodzi do uwzględnienia interesów prywatnych, ujętych jako interesy osób zamieszkujących na danym terenie bądź legitymujących się prawem własności nieruchomości na konkretnym obszarze, a więc adresatów rzeczywistych planu, ale także do realizacji przez organy gminy interesu publicznego o charakterze lokalnym, który jest powiązany z interesem publicznym o zasięgu ogólnopaństwowym. Innymi słowy, planowanie przestrzenne jest zadaniem własnym gminy, podejmowanym i wykonywanym przez Gminę na rzecz i w interesie wszystkich mieszkańców, a nie na rzecz i w interesie wyłącznie jednego interesanta. Elementem władztwa planistycznego gminy jest kompetencja do wiążącego określenia treści prawa własności nieruchomości. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Władztwo planistyczne stanowi uprawnienie rady gminy do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie jest jednak prawem nieograniczonym. Wykonując to władztwo gmina (rada gminy) ma obowiązek działać w granicach prawa, a kierując się interesem publicznym wyważać go z interesami prywatnymi (można dodać: słusznymi interesami prywatnymi). Działając w granicach tak rozumianego władztwa planistycznego gmina ma kompetencje do kształtowania polityki przestrzennej. Planowanie przestrzennego obejmuje nie tylko stan istniejący, ale przede wszystkim stanowi realizację pewnej wizji urbanistycznej. (por. wyrok WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 249/25). Kształtowanie polityki przestrzennej przez radę gminy powinno w konsekwencji uwzględniać prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości i do jej zagospodarowania w sposób przez nią oczekiwany, ale zgodny z prawem, lecz z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania przez gminę władczych działań planistycznych służących zaspokojeniu potrzeb wspólnoty gminnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 781/24). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że granicami władztwa planistycznego gminy są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Realizacja władztwa planistycznego gminy powinna w założeniu stanowić wyraz ważenia określonych wartości. Z jednej strony występuje chroniona wartość interesu publicznego, wyrażającego się w konieczności zaspokajania przez gminę zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie optymalnego wykorzystania przestrzeni, w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Z drugiej strony - z uwagi na możliwość bardzo daleko idących ingerencji w sferę jednostki - pojawia się konieczność ochrony interesu indywidualnego. Należy przyjąć jako wartość podstawową konstytucyjnie chronione prawo własności. Każda ingerencja w to prawo musi być rygorystycznie oceniana przez pryzmat zasady proporcjonalności, która wymaga, by zastosowane środki były konieczne i adekwatne do osiągnięcia legitymowanego celu publicznego. Władztwo planistyczne gminy nie jest bowiem prawem absolutnym (ius infinitum), lecz kompetencją podlegającą rygorystycznej kontroli przez pryzmat art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Każda ingerencja w prawo własności musi być oceniana przez pryzmat zasady proporcjonalności, która wymaga, aby stosowane środki były konieczne dla ochrony ważnego interesu publicznego i aby ciężary nakładane na jednostkę nie były nadmierne w stosunku do korzyści osiąganych dla dobra wspólnego. Władztwo planistyczne nie może być narzędziem arbitralnego działania, które przedkłada partykularne, zachowawcze interesy części lokalnej społeczności nad racjonalny rozwój miasta, oparty na zaangażowaniu kapitału prywatnego w budowę infrastruktury publicznej. Z drugiej strony, należy w tym miejscu przypomnieć, odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1144/21), że całkowicie arbitralne pozbawienie właściciela możliwości racjonalnego wykonywania prawa własności, nieuzasadnione rzeczywistym i nadrzędnym interesem publicznym, stanowi rażące przekroczenie granic władztwa planistycznego. W doktrynie oraz orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego. Granicami władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Gmina ingerując w sferę interesów prywatnych właścicieli powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyrażą zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Jest to fundamentalna zasada państwa prawnego, nakazująca władzom publicznym działanie w granicach rzeczywistej potrzeby i używanie najmniej uciążliwych środków. Ograniczenia praw jednostki dokonywane w ramach administracyjnego władztwa planistycznego nie mogą być dorozumiane, czy interpretowane rozszerzająco. Ingerencja w prawa własności musi znajdować szczegółowe i usprawiedliwione podstawy w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy. Władztwo planistyczne nie zwalnia jednak organów planistycznych z ważenia wartości wysoko cenionych, których ochrona i uwzględnianie w planowaniu przestrzennym wynika wprost z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać szereg wymienionych tam wymogów i wartości wysoko cenionych, do których ustawodawca zalicza z jednej strony m.in.: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; walory architektoniczne i krajobrazowe, potrzeby interesu publicznego z drugiej zaś walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Organy planistyczne, podejmując prawnie wiążące ustalenia w zakresie przeznaczania terenów na określone cele, powinny dokonywać ważenia tychże wartości. Ustalenia preferujące jedne z nich, np. wymagania ładu przestrzennego kosztem prawa własności, powinny być szczegółowo uzasadnione oraz dokonywane w poszanowaniu zasad konstytucyjnych, w tym m.in. zasady proporcjonalności, równości, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy też zasady ochrony (por. wyrok NSA z 24 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1823/20). Wskazać należy, że o ile merytoryczna kontrola uchwały w przedmiocie prawa miejscowego, zaskarżonej w art. 101 ust. 1 u.s.g., dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącym mającym tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej Planem, o tyle uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżących (wyrok NSA z 4 lutego 2026 r., sygn. akt II OSK 2075/23). To, że skarga na plan miejscowy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter indywidualny oznacza, że sąd administracyjny, po ustaleniu naruszenia interesu prawnego skarżącego, bada czy naruszenie tego interesu nastąpiło z naruszeniem prawa, w szczególności procedury planistycznej oraz władztwa planistycznego, ale w granicach interesu prawnego wnoszącego skargę (najczęściej właściciela konkretnej nieruchomości (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016, sygn. akt II OSK 2992/14). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż mocą § 3 zaskarżonej uchwały, zgodnie z prawem i przypisany temu trybowi sposób, zmieniono brzmienie § 13 Uchwały z 28 grudnia 2012 r., gdzie normę wypływającą z dotychczasowego ust. 1 ujęto w dwóch odrębnych jednostkach redakcyjnych. I tak z normę stanowiącą, że "ustala się zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z przepisami odrębnymi", zmieniono na: "ustala się zakaz lokalizowania: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z przepisami odrębnymi". W związku z takimi zmianami ust. 1 odpowiednim przeobrażeniom uległy również kolejne jednostki redakcyjne § 13, gdzie w ust. 2 frazę "w ust. 1" zastąpiono następującym sformułowaniem – "ust. 1 pkt 1, 2". Z kolei zawarty w ust. 3 zwrot "o którym mowa w ust.1" zastąpiono – " o którym mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz ust. 2". W związku z powyższymi zmianami dotychczasowe brzmienie § 34 pkt 4, § 35 pkt 4 – "nie obowiązują zapisy § 13" zastąpiono następującym sformułowanie - nie obowiązują zapisy § 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2, 3". Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, stwierdzić należy, iż wskutek zmian dokonanych w zaskarżonej Uchwale, dla terenów oznaczonych na rysunku planu, stanowiącego załącznik do Uchwały z 28 grudnia 2012 r., tj. terenów dla symboli 07P-14P obowiązuje po dokonanej zmianie wyłącznie zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1 ust. 1 § 13). Innymi słowy, po dokonanej zaskarżoną Uchwałą zmianie brzmienie § 34 pkt 4, § 35 pkt 4, dla terenów o wskazanych wyżej symbolach nie wyłączono zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W tym miejscu należy podkreślić, że wskazana zmiana bezpośrednio odnosi się nieruchomości skarżących, gdyż działki [...], [...] i [...] oznaczone są symbolami odpowiednio 10P, 13P, 14P. Zapisy wprowadzane w przedmiotowym planie, wprowadzają zasadniczą zmianę w sposobie wykorzystania części terenów – w tym działek skarżących, wykluczając lokalizację przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowiska, zgodnie z przepisami odrębnymi, z wykluczeniem przedsięwzięć infrastrukturalnych, zabezpieczających funkcjonowanie wsi oraz inwestycji celu publicznego, inwestycji z zakresu łączności publicznej, infrastruktury technicznej i dróg publicznych. Uznając za zasadne argumenty Gminy odwołać się należy do art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Dlatego podejmując się badania legalności zaskarżonej Uchwały, a tym samym dokonanych nią zmian w Uchwale z 28 grudnia 2012 r., wskazać należy, że nastąpiły one zgodnie z prawem. W ocenie Sądu, nie stanowi przekroczenia granic władztwa planistycznego wprowadzenie zakazu lokalizacji na określonych obszarach inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W niniejszej sprawie ustalenie to zostało wprowadzone z zachowaniem odpowiednich proporcji i wyważenia interesu publicznego oraz prywatnego. Dokonując takich ustaleń, organ, jak wynika z przedstawionych materiałów planistycznych i odpowiedzi na skargę uwzględnił zarówno interes skarżących, jak i interes publiczny – jako interes lokalnej społeczności. W niniejszej sprawie, skarżący wskazał, że jest wspólnikiem w M. sp. j. oraz w związku z tym zamierzał, poprzez ww. Spółkę, na ternie działki [...] realizować przedsięwzięcie polegające na budowie instalacji do wytwarzania [...]. Planowane przedsięwzięcie polegać miało na przetwarzaniu [...], w celu wyprodukowania hydrofobowego i sterylnego produktu, który może być stosowany jako [...]. Inwestycja ta zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r. poz. 1839). Z dołączonej skargi karty informacyjnej przedsięwzięcia (k. 38 akt sądowych) wynika, że planowana instalacja mogła pracować w ruchu ciągłym, tj. 23 godziny na dobę przez 6 dni w tygodniu, a wydajność instalacji kształtować się miała na poziomie 207 Mg/dobę. Ilość przetwarzanych [...] w ciągu roku wynosić miała 64 584 Mg. Natomiast emisja zanieczyszczeń powietrza w okresie funkcjonowania instalacji spowodowana miała być przez poszczególne elementy układu technologicznego, tj. emisja z reaktora przetwórczego (amoniak), filtr wodny (amoniak), układ załadunku, dozowania i magazynowania reagenta (pyły) oraz przez poruszające się po terenie zakładu pojazdy. W ocenie składu orzekającego, Gmina decydując się ingerencję w przysługujące skarżącym prawa i obowiązki, prawidłowo odkodowała treść zasady proporcjonalności, która wynika wprost z Konstytucji RP, ale także z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy tylko wskazać na art. 1 ust. 2 u.p.z.p., gdzie wymienia się jako równorzędne wartości, potrzeby i okoliczności, które powinny być uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co dotyczy np. wymagań ochrony środowiska, prawa własności i potrzeb interesu publicznego - art. 1 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 u.p.z.p.). Wymagane jest zatem dokonanie procesu wyważenia różnych, sprzecznych grup interesów, celem stwierdzenia czy posiada usprawiedliwione podstawy ingerencja w dane uprawnienia kosztem określonego podmiotu. Jeśli mowa tu o wymogach prawnych stawianych organowi planistycznemu, to wystarczy, że wprowadzone ograniczenia muszą być możliwe do wprowadzenia i usprawiedliwione, a więc krótko mówiąc zgodne z obowiązującym prawem, do czego obliguje procedura planistyczna oparta m.in. na dopuszczalnej prawem władczej ingerencji władzy publicznej w prawo własności. W ocenie Sądu, w odniesieniu do regulacji zaskarżonej Uchwały mających za przedmiot działki skarżących, nie sposób przyjąć, iż lokalny prawodawca przyznał prymat interesowi publicznemu (społeczności lokalnej) nad interesem prywatnym. Przepisy art. 1 ust. 2 pkt 1 i 9 u.p.z.p. przewidują wprawdzie, że w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz potrzeby interesu publicznego, lecz w art. 1 ust. 2 pkt 7 nakazuje także uwzględniać prawo własności. Środowisko jest dobrem wspólnym i jednocześnie ochrona środowiska jest celem publicznym. Ochronie środowiska i zdrowia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przysługuje zatem taka sama ochrona prawna, jak prawu własności. Konsekwencją obowiązywania zasady proporcjonalności w planowaniu przestrzennym jest konieczność każdorazowego wykazania przy ograniczaniu praw i wolności (w tym ingerowaniu w prawo własności), że w inny sposób nie można zapewnić ochrony środowiska oraz że w danej konkretnej sytuacji dobro środowiska i zdrowia ludzi przeważa nad interesem prywatnym, a także że zastosowane instrumenty prawne przewidziane w planie miejscowym są najmniej uciążliwe dla podmiotu prawa czy wolności (por. wyrok NSA z 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1281/16). W przedmiotowej sprawie, czego nie można tracić z pola widzenia, zaskarżona uchwała nie wprowadziła żadnej istotnej zmiany, bowiem dokonana zmiana planu miała charakter jedynie redakcyjny, nie spowodowała żadnych zmian w sytuacji prawnej skarżących, dotychczasowa treść planu również zakazywała realizowania powyższego rodzaju inwestycji. W uzasadnieniu zaskarżonej Uchwały podniesione zostało, iż głównym celem zmiany planu jest stworzenie, w formie prawa miejscowego, takich warunków zagospodarowania terenu, jakie pozwolą maksymalnie podnieść bezpieczeństwo mieszkańców oraz na walory ekonomiczne terenu objętego zmianą planu. W odpowiedzi na skargę Gmina przyznała, iż dąży do stworzenia strefy przemysłowej, która miałaby skupiać wszelkiego rodzaju przedsięwzięcia przemysłowe, w związku z czym podjęta została Uchwała z dnia 14 lutego 2023 r., Nr XLII/350/2023, w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu Chróścina i Stary Grodków. Wskazuje to na racjonalne działania organu planistycznego, które zmierzają do stworzenia strefy umożliwiającej prowadzenie przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływających na środowisko, przy jednoczesnym wyłączeniu terenów oznaczonych w Uchwale z dnia 28 grudnia 2012 r. symbolem P. W uchwalonym uchwałą Rady Gminy Skoroszyce z dnia 12 października 2018 r., Nr XLI/316/2018, w sprawie zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Skoroszyce" terenom zabudowy przemysłowej oznaczonym symbolem P, jako podstawową funkcję wskazano zabudowę przemysłową, z kolei jako funkcje uzupełniające wymieniono: zabudowę usługową, zabudowę z zakresu obsługi komunikacji; zieleń urządzoną; infrastruktura techniczna i komunikacyjna w tym urządzenia służące produkcji energii elektrycznej z energii słonecznej – fotowoltaika w granicach określonych na rysunku studium. Ponadto, dla terenów działalności gospodarczej (symbole P, AG, PG), stwierdzono, że tereny te są wskazane do lokalizowania inwestycji niemieszkaniowych, np. zakładów produkcyjnych w tym rzemiosła produkcyjnego, urządzeń obsługi rolnictwa, składów, baz usług a także inwestycji komunalnych, z dopuszczeniem działalności mogącej pogorszyć stan środowiska. Jedocześnie podkreślone zostało, iż jeżeli w planach miejscowych zagospodarowania przestrzennego pozostawiono dotychczasowy sposób użytkowania i zagospodarowania terenów pomimo iż przeznaczenie określone w studium jest inne, to takie ustalenie nie narusza ustaleń studium i plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego jest zgodny z kierunkami rozwoju gminy ustalonymi w studium. W związku z powyższym, trudno również uznać, iż postanowienia zaskarżonej Uchwały stoją w sprzeczności z uwarunkowaniami ujętymi w Studium. Zgodność planu ze Studium nie oznacza prostego kopiowania jego zapisów. Plan miejscowy nie może być bowiem zwykłą "kalką" Studium. Wymóg zgodności należy rozumieć jako kontynuację identyczności zasad zagospodarowania terenu. Plan miejscowy stanowi konieczne uszczegółowienie tych ogólnych reguł. Skala opracowania obu dokumentów jest zatem diametralnie różna. Studium operuje pojęciem wielkoobszarowych jednostek urbanistycznych. Względy ochrony środowiska i komfortu mieszkańców gminy powinny być uważane za podstawę uzasadniającą wprowadzenie daleko idących ograniczeń prawa własności, tym niemniej wprowadzane przez organ planistyczny postanowienia mające na uwadze wskazany cel, skutkujące ustanowieniem na danym terenie całkowitego zakazu zabudowy, powinny spełniać test proporcjonalności, który obejmuje konieczność oceny tychże postanowień m.in. z punktu widzenia ich konieczności oraz przydatności. Dlatego w ocenie składu orzekającego, działania organu planistycznego można uznać za racjonalne i niezbędne, służące osiągnięciu zamierzonego celu. Zdaniem składu orzekającego przy podjęciu zaskarżonej uchwały zachowane zostały także wszystkie wymagane etapy procedury sporządzania planu, określone w art. 17 u.p.z.p., co zostało udokumentowane w Dokumentacji planistycznej, zgodnie z wymogami określonymi w § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2404), dalej jako rozporządzenie. Zgodnie z dokumentacją prac planistycznych procedura podjęcia zaskarżonej Uchwały zainicjowania została Uchwałą Rady Gminy Skoroszyce z dnia 14 lutego 2023 r., Nr XLII/353/2023, w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Chróścina, w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego Uchwałą Rady Gminy Skoroszyce z dnia 28 grudnia 2012 r., Nr XXIV/129/12. O podjęciu uchwały, a także o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz o możliwości, sposobie i terminie składania wniosków do planu Wójt Gminy Skoroszyce poinformował w drodze obwieszczenia z dnia 4 kwietnia 2023 r., wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Skoroszyce, na sołeckiej tablicy ogłoszeń, zamieszczonego w prasie lokalnej (Nowiny Nyskie) oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Skoroszyce (dalej w skrócie jako: "BIP"). Zawiadomienie o podjęciu uchwały z dnia 14 lutego 2023 r. oraz o terminie składania wniosków Prezydent O. przesłał również pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. organom właściwym do uzgodnienia i zaopiniowania planu miejscowego. Następnie, obwieszczeniem z 24 października 2023 r., wywieszonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Skoroszyce, na sołeckiej tablicy ogłoszeń, zamieszczonego w prasie lokalnej (Nowiny Nyskie) oraz na stronie BIP, poinformowano o wyłożeniu do publicznego wglądu projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, od 31 października do 22 listopada 2023 r. w siedzibie Urzędu Gminy Skoroszyce oraz o zaplanowanej na dzień 22 listopada 2023 r. publicznej dyskusji nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Do dnia 6 grudnia 2023 r. wyznaczono termin do składania uwag. W załączniku nr 1 do zaskarżonej Uchwały, zawarto rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie w związku z brakiem uwag, nie rozstrzygnięto o sposobie ich rozpatrzenia. Z kolei w załączniku nr 2, w związku z brakiem wprowadzenia inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, nie rozstrzygnięto o sposobie ich realizacji. Zdaniem Sądu czynności sporządzenia Planu miejscowego zostały zatem przeprowadzone prawidłowo. W opisanej powyżej procedurze nie ma elementu prowadzenia przez organ planistyczny negocjacji cenowych. Ewentualna okoliczność obniżenia wartości nieruchomości skarżącej nie ma znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy, ponieważ w art. 36 i art. 37 u.p.z.p. prawodawca przewidział mechanizmy odszkodowawcze. Skarżąca może dochodzić roszczeń odszkodowawczych w odrębnym postępowaniu. Jednak nawet ewentualne obniżenie wartości jej nieruchomości nie może uniemożliwić skorzystania przez Gminę z władztwa planistycznego i podjęcia Uchwały. Istotne z punktu widzenia legalności Uchwały jest bowiem nie to, czy doszło do obniżenia wartości nieruchomości skarżącej, ale czy wprowadzone w niej ograniczenia prawa własności realizują konstytucyjny postulat dopuszczalnej prawem władczej ingerencji władzy publicznej w to prawo, które nie ma i nigdy nie miało charakteru absolutnego. Badając zaskarżoną uchwałę w przedstawionym powyżej kontekście Sąd uznał, że przy uchwalaniu tego aktu nie doszło do przekroczenia granic władztwa planistycznego. Zakwestionowane zapisy Uchwały nie dowodzą wewnętrznej sprzeczności, ale stanowią wypełnienie i przedłużenie rozwiązań przyjętych w Studium i wynikają z przyjętej przez Gminę Skoroszyce polityki, realizacji kierunków zagospodarowania przestrzennego. Tym samym nie można mówić o naruszeniu u.p.z.p. W świetle powyższego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, by interes skarżącej naruszono w sposób niezasadny i nadmierny, z pogwałceniem konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności (por. art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP) oraz z przekroczeniem wyznaczonych granic ingerencji władzy publiczne w sferę konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP). Konkludując, Sąd uznał, że w granicach przysługującego Gminie władztwa planistycznego, było przyjęcie zakwestionowanych przez Skarżących zakazów. Jakkolwiek oczywiście naruszają one interes prawny skarżących poprzez limitowanie możliwości eksploatowania ich nieruchomości, to jednakże zdaniem Sądu, nie naruszają one zasady proporcjonalności, a stanowią swego rodzaju wyraz właściwego wyważenia kolidujących dóbr i wartości jakim z jednej strony jest prawo do zagospodarowania nieruchomości przez jej właściciela/użytkownika wieczystego a z drugiej potrzeba ochrony interesu publicznego, co zostało wykazane w sposób należyty przez organ planistyczny. Przyjęte w tym zakresie rozwiązania przestrzenne motywowane były przede wszystkim sąsiedztwem terenów mieszkaniowych względem działek skarżących raz troską o zdrowie i życie mieszkańców i ochronę środowiska. Zasadnie w odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż prowadzenie tego rodzaju inwestycji negatywnie wpływałoby na tereny zabudowy mieszkaniowej i bezpośrednio mieszkające tam osoby, w szczególności poprzez negatywny wpływ na środowisko, w tym przez negatywny zapach. Zdaniem sądu uchwalając plan miejscowy Rada uwzględniła wymagania ochrony środowiska oraz miała na uwadze zdrowie oraz bezpieczeństwo ludzi i mienia uwzględniając przy tym nie tylko interes prywatny, ale również interes publiczny. Władztwo planistyczne jednostki samorządu podlega ograniczeniom, wynikającym m.in. z art. 6 ust.2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy posiada prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny oraz ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.p.z.p., ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne. Przekroczenie przez organ uprawnień planistycznych przez niezgodne z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenie prawa własności nieruchomości, stanowi naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W niniejszym przypadku, organ dokonał wyważenia kolidujących ze sobą dóbr. Względy ochrony środowiska i negatywne skutki jakie dla środowiska wiążą się z działalnością polegającą na przetwarzaniu [...], a przede wszystkim wzgląd na zdrowie i życie mieszkańców, poskutkowało tym, że doszło do wprowadzenia zakazu, o którym mowa w § 3 zaskarżonej uchwały. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak sentencji wyroku. Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/ Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Remigiusz Mazur

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny