I SA/Op 155/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2025 r., nr SKO.40.2716.2025.śr w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 18 lipca 2025 r., nr WS.5212.30.2025.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. W. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 31 października 2025 r., nr SKO.40.2716.2025.śr, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 18 lipca 2025 r., nr WS.5212.30.2025, odmawiającą przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżąca, wnioskiem złożonym 28 kwietnia 2025 r., wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką – N. W. Do wniosku przedłożyła: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. o stopniu niepełnosprawności, zaliczające jej córkę do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 19 grudnia 2023 r., nr [...]; wyrok Sądu Rejonowego w O. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...]; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 10 października 2023 r. Ponadto do wniosku skarżąca dołączyła oświadczenie, w którym zaznaczyła, iż otrzymała wyrok z 11 marca 2025 r. ustalający punkt 7 wskazań oraz zaliczający jej córkę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Podniosła również, iż od października 2024 r. nie podjęła żadnej pracy ze względu na konieczność opieki nad dzieckiem, tym samym nie miała opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne. W kolejnym oświadczeniu, datowanym na 26 czerwca 2025 r. skarżąca wskazała, że decyzją Burmistrza z 15 stycznia 2024 r. zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 września 2024 r., nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia. Skarżąca zaakcentowała, że będąc w posiadaniu orzeczenia ZUS nie była świadoma ani też nie została pouczona, iż na powyższe świadczenie przysługuje jej kontynuacja świadczenia pielęgnacyjnego na córkę. Przytoczoną na wstępie decyzją z 18 lipca 2025 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem – córką N. W podstawie prawnej organ powołał: art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1b, art. 23, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.) – dalej jako u.ś.r., art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej jako k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Przedstawiając motywy zapadłego rozstrzygnięcia, Burmistrz wskazał, że orzeczenie o niepełnosprawności z 5 września 2007 r., zaliczające córkę strony do osób niepełnosprawnych zachowało ważność do dnia 30 września 2024 r., a z kolei z przedłożonego orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 10 października 2023 r. wynika, że jest ona niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31 października 2026 r., a datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji określono na "od dzieciństwa, istniała na dzień 1 września 2023 r.". Burmistrz podkreślił również, że do 30 września 2024 r. skarżąca pobierała świadczenie na mocy decyzji z 15 stycznia 2024 r. Organ pierwszej instancji zważył, iż skarżąca nie złożyła od 10 października 2023 r., czyli od dnia wydania nowego orzeczenia, wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 24 ust. 2a u.ś.r., dlatego też nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej i przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od października 2024 r. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu, skarżąca decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: po pierwsze – art. 24 ust. 2a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie został zachowany 3-miesięczny termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką; po drugie – art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r również poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką. Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca zaakcentowała, że prawomocnym wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w O. zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu i poprzedzające ją orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. w części, to jest poprzez ustalenie, że w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jej córka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Posiłkując się orzecznictwem sądów administracyjnych, skarżąca podniosła, iż zachowała 3-miesięczny termin określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdyż ww. wskazane orzeczenie wydane zostało 11 marca 2025 r., a wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożony został 28 kwietnia 2025 r. Skarżąca zaznaczyła również, że zrezygnowała z aktywności zawodowej w celu sprawowania opieki nad córką N. W., wymaga ona bowiem pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Rozpoznając wniesione odwołanie, opisaną również na wstępie decyzją z dnia 31 października 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO zaakcentowało, iż skarżąca decyzją z 15 stycznia 2024 r. miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko – N. W. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Następnie Kolegium podkreśliło, iż córka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, czego potwierdzeniem jest treść wyroku Sądu Rejonowego w O. z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], którym zmieniono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu i poprzedzające ją orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. Kolegium wskazało ponadto, że ustawodawca przewidział możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zaznaczono, że córka strony legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a oceny tej – zdaniem Kolegium – nie zmienia fakt zmiany przez Sąd zapisu pkt 7 orzeczenia o niepełnosprawności. W dalszej kolejności Kolegium podniosło, iż w odniesieniu do orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 10 października 2023 r. o uznaniu N. W. za niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 października 2026 r., skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności określone w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca, powtarzając zasadnicze zarzuty zawarte w odwołaniu, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że jej córka posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, wobec czego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje; 2) art. 6 k.p.a. poprzez działanie w sposób sprzeczny z prawem i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego; 3) art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy; 4) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nieprawidłowy, powierzchowny. W świetle tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z związku w koniecznością stałej opieki nad niepełnosprawną córką oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Zaakcentowała, że uwzględniając wykładnię językową przepisu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., rozróżnić należy osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz na osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji, edukacji. W skardze strona skarżąca zaznaczyła również, że córka strony legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 10 października 2023 r., które stanowiło podstawę do dalszego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Konstatując, skarżąca podkreśliła, że SKO w sposób sprzeczny z prawem oceniło, że nie przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż jej córka odznacza się jedynie orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, czym organ odwoławczy pominął ustalenia wynikając z orzeczenia Sądu Rejonowego w O. z dnia 11 marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze SKO wskazało, że ustawodawca przewidział możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. SKO podkreśliło, że w powyższej regulacji ustawodawca nie wymienił osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co oznacza, że skarżąca nie sprawuje opieki nad osobą wskazaną w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., a dla oceny tej obojętny jest zmieniony przez Sąd zapis pkt 7 wskazań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Warto także podnieść, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej nadal: P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Tym samym w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności działania organu administracji. To rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Tym samym sąd nie zastępuje organów administracji publicznej w merytorycznym załatwieniu spraw i nie dokonuje samoistnie ustaleń faktycznych i prawnych, orzeka natomiast na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Zatem sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie weryfikuje zgodność zajętego przez organ stanowiska z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach, nie zastępuję one bowiem merytorycznym załatwieniu sprawy organów. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 18 lipca 2025 r. odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie i według powołanych kryteriów wykazała, że oceniane rozstrzygnięcia naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedstawienie podstaw, które legły u takiego rozstrzygnięcia Sądu, należy poprzedzić uwagami natury ogólnej. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1208 ze zm.) - dalej jako u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce albo ojcu, jeżeli sprawują opiekę nad osoba w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast zgodnie z treścią ww. przepisu w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego była rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na mocy art. 43 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) – dalej jako u.ś.w., warunek ten został zniesiony z dniem 1 stycznia 2024 r. Oznacza to, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym podjęcie przez opiekuna osoby niepełnosprawnej aktywności zawodowej mieszczącej się ww. definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie wyklucza prawa pobierania ww. świadczenia. Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. osoby, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r. w dalszym ciągu będą korzystały ze świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach, przejawiać się to będzie m.in. w możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo ukończenia przez osobę niepełnosprawną 18 roku życia, pod warunkiem, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Zauważyć należy jednak, że zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r., który to nie uległ zmianie na skutek wskazanej nowelizacji, i – co ważne – którego treść była taka sama przed dniem 1 stycznia 2024 r. jak i obecnie, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przepis ten przewiduje zatem możliwość wstecznego przyznania prawa do takiego świadczenia, tj. od miesiąca wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności. Zasadą jest bowiem, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Złożenie wniosku determinuje moment początkowy przyznania świadczenia. Wyjątek przewidziany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia - za okres wsteczny - związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu, mającym charakter prejudycjalny dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Celem tej regulacji jest ochrona osoby ubiegającej się o świadczenie w trakcie procedowania przez właściwe organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenie to ma charakter przesądzający dla przyznania wsparcia, dlatego ustawodawca pozwala na "zaliczenie" okresu oczekiwania na wydanie orzeczenia do okresu, za który wypłacone zostanie świadczenie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 774/25). Stosownie natomiast do brzmienia art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Zgodnie z ust. 3 art. 63 tej ustawy, osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. wskazuje na konieczność złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności, przewidując jednocześnie uprzedni 3 miesięczny termin na złożenie wniosku o nowe orzeczenie. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. ustanowił zasady ochrony praw nabytych dla osób, którym wcześniej przyznano prawo do przedmiotowego świadczenia. Przepisy te miały na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa. W sprawie nie jest sporne, aczkolwiek pominięte w całokształcie, że skarżąca na podstawie decyzji z 15 stycznia 2024 r., nr [...], miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 września 2024 r., nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia. Ten okres określony jako "nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia" w sprawie został pominięty przez organy. O ile orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 5 września 2007 r., zaliczające córkę strony do osób niepełnosprawnych, zachowało ważność do dnia 30 września 2024 r., o tyle ostatecznie, finalnie, orzeczenie to ukształtował sąd powszechny - Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...]. Tymczasem tak ważne dla sprawy orzeczenie ustalające stronie prawo do świadczenia, nie zostało dołączone do akt. Otóż w aktach sprawy administracyjnej brak decyzji z 15 stycznia 2024 r., brak jest również orzeczenia o niepełnosprawności córki strony, do którego odwołują się orzekające w sprawie organy. Z powyższego, ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na podstawie decyzji wydanej przed wejściem w życie nowych przepisów. Uwagi te są istotne albowiem niesporne jest, że strona skarżąca ostatnio decyzją z 15 stycznia 2024 r. miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko – córkę N. do 30 września 2024 r., jednak – co pominęły orzekające w sprawie organy – nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. To orzeczenie ukształtował sąd powszechny Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...]. Tym samym ten stan faktyczny winny ocenić orzekające w sprawie organy w aspekcie przysługującego stronie prawa bądź co bądź do kontynuacji pobieranego świadczenia. Wskazać przy tym należy, że nie jest dopuszczalna sytuacja, w której podstaw do zastosowania przywołanej przez organy regulacji prawnej (w sytuacji jej zmiany i konieczności rozstrzygnięcia kwestii intertemporalnych) należy się domyślać na podstawie szczątkowych informacji w aktach i w treści skargi. Konieczność domyślania się, dlaczego zastosowano "stare" a nie "nowe" przepisy do wniosku złożonego w kwietniu 2025 r. stanowi istotną wadę procesową decyzji wydanych przez organy w rozpoznawanej sprawie, świadcząc o naruszeniu podstawowych wymogów w zakresie prawidłowego uzasadnienia decyzji. I tym razem uwagi te są istotne albowiem skarżąca, czego nie uchwyciły orzekające w sprawie organy, zachowała 3-miesięczny termin określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdyż wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła 28 kwietnia 2025 r., a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności córki strony w ostatecznym kształcie nabrało mocy prawnej wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...] wydanym przez Sąd Rejonowy w O. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie z uwagi na brak wspomnianych wyżej orzeczeń, na które powoływany się zarówno organy I i II instancji, ale i strona, jest niekompletny, w szczególności brak jest decyzji, na podstawie której skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne do 30 września 2024 r., w której oznaczono alternatywny zdaje się okres określony jako "nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia", jak również brak jest orzeczenie o niepełnosprawności z 5 września 2007 r. Brak wyżej podniesionej decyzji czyni niemożliwym ustalenie daty do której de facto świadczenie stronie przysługiwało. W sprawie nie poczyniono również ustaleń w kwestii daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przyjmując jednakże na podstawie tych niepełnych danych, że skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed wejściem w życie nowych regulacji, należy stwierdzić, że jakkolwiek wniosek skarżącej został złożony 28 kwietnia 2025 r., już po wejściu w życie nowych przepisów, to w sprawie znajdowały zastosowanie regulacje przejściowe, chroniące prawa nabyte osób, które uzyskały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na "starych" zasadach, tj. w oparciu o przepisy ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Skarżąca co prawda złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia przed upływem ważności dotychczasowego, jednak nie było celem ustawodawcy wykluczenie z kręgu osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne "na starych zasadach" osób, które jeszcze przed terminem upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiły o nowe orzeczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1290/25). Dlatego uznać należało, iż skarżąca spełniła warunek z art. 63 ust. 3 u.ś.w., tj. złożenia wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem Sądu wobec powyższego w niniejszej sprawie kwestią do zbadania pozostawało jedynie to, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez skarżącą w wymaganym przez ustawodawcę terminie 3-miesięcznym liczonym od dnia wydania orzeczenia w warunkach ustanowionych przez ustawodawcę. Dostrzec należy, że rozważania organów w tym przedmiocie skupiły się wyłącznie na orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS z 10 października 2023 r., nie uwzględniając orzeczeń PZOZ, WZOZ czy sądu powszechnego. Organy – co wymaga podkreślenia – zgodnie za nowe orzeczenie uznały wyłącznie orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS, pomijając wyrok sądu powszechnego wydany w tej sprawie. Zatem stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, jak i odwoławczy, iż przedmiotowy wniosek nie został złożony w ustawowym terminie należy uznać za wadliwe. Organy na gruncie kontrolowanego postępowania nie rozważyły ewentualności, iż jako nowe orzeczenie również może zostać potraktowane orzeczenia zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności, jak sądu powszechnego. Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy, i znajdującego oparcie w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy, wynika, że skarżąca zwróciła się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dla jej córki. PZON orzeczeniem z 19 grudnia 2023 r. zaliczył córkę strony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym na stałe. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy orzeczeniem z 13 marca 2024 r. wydanym przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu (dalej także WZON). Od orzeczenia tego skarżąca złożyła odwołanie do Sądu Rejonowego w O., który wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], zmienił w części ww. orzeczenia WZON i PZON, poprzez ustalenie, że w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności córka strony wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie podkreśla się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, uwzględniającej funkcję, którą realizować ma świadczenie pielęgnacyjne oraz mechanizm jego przyznawania uzależniony od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności (por. m.in. wyroki NSA: z 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15; z 5 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2369/16). Sąd w składzie orzekającym zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15, zgodnie z którym "trzeba dostrzegać różnicę między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania, które to orzeczenia są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany - od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez sąd powszechny, które to orzeczenia wydawane w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom, a nadto nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie - wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje środek zaskarżenia. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że w przypadku wyroku sądu I instancji, data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, a nadto że data nadania klauzuli prawomocności wyrokowi jest z reguły datą późniejszą niż data, z którą stwierdzana jest prawomocność tego wyroku". Zaznaczenia wymaga, że mocą art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący w stosunku do innych sądów i organów. Zarazem podkreślić należy konieczność dostrzeżenia przy interpretacji tego przepisu różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności a datą wydanego przez sąd powszechny w formie wyroku orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Sąd podziela w pełni stanowisko, że w sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności wydaje sąd powszechny w formie wyroku, wykładni przywołanego przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. należy dokonać nie tylko z uwzględnieniem funkcji, którą realizować ma dane świadczenie opiekuńcze oraz mechanizmu jego przyznawania uzależnionego od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, ale i też innych regulacji przewidzianych w systemie prawa (por. wyroki NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1549/18; z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1780/18; z 8 lutego 2019, sygn. akt I OSK 3587/18). Równocześnie zaakcentować należy, iż przyjęcie, że zgodnie z literalną wykładnią art. 24 ust. 2a u.ś.r. przepis ten odnosi się wyłącznie do orzeczeń organów administracji publicznej, a nie ma zastosowania do wyroków sądów powszechnych, jest całkowicie sprzeczne z celem oraz charakterem świadczeń rodzinnych. Uregulowanie zawarte w art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma bowiem na celu zapewnienie ochrony, przewidzianej w art. 69 Konstytucji RP ochronie osób niepełnosprawnych bo niweluje, wynikające z art. 24 ust. 2 u.ś.r., legislacyjne przerzucenie na stronę konsekwencji przewlekłego postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności, w aspekcie ustalenia daty przyznania świadczenia opiekuńczego (wyrok NSA z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 1465/23). Powtórzenia wymaga nadto, że ze stanu faktycznego ustalonego przez organy, i znajdującego oparcie w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy, wynika, że skarżąca zwróciła się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dla jej córki N. PZON orzeczeniem z 19 grudnia 2023 r. zaliczył córkę strony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym na stałe. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu orzeczeniem z 13 marca 2024 r. Jednakże nie nabrało ono mocy prawomocności albowiem skarżąca złożyła od niego odwołanie do Sądu Rejonowego w O., który wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], zmienił je poprzez ustalenie, że w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności córka strony wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań). W tym stanie rzeczy należy wyjaśnić, że zgodnie z utrwalony stanowiskiem judykatury, który skład orzekający w pełni podziela, w sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności wydaje sąd powszechny w formie wyroku, wykładni art. 24 ust. 2a u.ś.r. należy dokonać nie tylko z uwzględnieniem funkcji, którą realizować ma dane świadczenie opiekuńcze oraz mechanizmu jego przyznawania uzależnionego od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, ale i też innych regulacji przewidzianych w systemie prawa, co w konsekwencji prowadzi do przyjęcia, że wskazany w tym przepisie trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu, nie zaś od dnia jego wydania. W rozpoznawanej sprawie na mocy wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w O. z 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], zmieniono decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu i poprzedzające ją orzeczenie powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z 19 grudnia 2023 r. w części, to jest poprzez ustalenie, że w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności córka strony wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak wynika z klauzuli zamieszczonej na znajdującym się w aktach sprawy odpisie powołanego wyroku z 11 marca 2025 r., uprawomocnił się on 19 marca 2025 r., a zatem skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 28 kwietnia 2025 r., należy uznać, iż uczyniła to przed upływem trzymiesięcznego terminu określonego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w przypadku wyroku sądu powszechnego trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku (wyrok NSA z 8 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 3587/18 oraz wyroki WSA: w Lublinie z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 390/21 i w Poznaniu z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 633/20). Ponadto wskazać także należy, że Sąd nie podziela stanowiska podniesionego w zaskarżonej przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, jakoby skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż jej córka legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, wprowadzonymi na mocy wyroku z 11 marca 2025 r. Otóż SKO stwierdziło, iż skarżąca nie spełnia przesłanki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazanej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powtórzyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (zgodnie z brzmieniem poprzednim) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W pierwszej kolejności podać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., stanowiącym materialno-prawną podstawę wydania decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce lub ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W dalszej kolejności zauważyć przyjdzie, że cytowany przepis odwołuje się zatem do dwóch przypadków: pierwszego, w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz drugiego: w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Nadto, co ważne, osoba nad którą ma być sprawowana opieka ma posiadać orzeczenie: o znacznym stopniu niepełnosprawności lub z dwoma powyżej opisanymi wskazaniami. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, że Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z 11 marca 2025 r. zmienił orzeczenia organów orzekających o niepełnosprawności w części, to jest poprzez ustalenie, że w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności córka wnioskodawczyni wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka, w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazać także należy, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych ustawodawca zdefiniował obok pojęcia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności pojęcie znacznego stopnia niepełnosprawności. Przez umiarkowany stopień niepełnosprawności rozumieć należy, m.in. niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Bezsporne również jest, że córka skarżącej zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na mocy orzeczenia PZON w N. z dnia 19 grudnia 2023 r. Powyższe wskazania prowadzą do wniosku, iż przy spełnieniu pozostałych warunków, skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż osoba, nad którą sprawuje opiekę legitymuje się wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, czego potwierdzeniem są znajdujące się aktach administracyjnych, odpowiednio wyrok SR w O. z 11 marca 2025 r. oraz orzeczenie PZON z 19 grudnia 2023 r. Sąd nie podziela przyjętego przez organ odwoławczy sposobu interpretacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przy dokonywaniu wykładni przepisów obowiązuje zakaz interpretacji w sposób prowadzący do luk i nakaz interpretacji zgodnej z Konstytucją, a korzystanie z wykładni systemowej zewnętrznej służy do rozstrzygania wątpliwości, których nie usuwa wykładnia językowa przepisów stosowanej ustawy. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. uprawnia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą, nie tylko o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 770/18 oraz orzeczenia w nim wskazane). Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy skonstatować, że wprawdzie córka skarżącej nie posiadała orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami unormowanymi przez ustawodawcę uprawniającymi do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a więc spełniała drugi z warunków wymienionych w art. 17 u.ś.r. Odmienne rozumienie przepisu prowadzi do nieakceptowalnej sytuacji, w której opiekun traciłby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego tylko względu, że ustalony w orzeczeniu stopień niepełnosprawności nie jest znaczny, choć skutki wywołane dysfunkcją skutkują, iż osoba nad którą sprawuje opiekę nadal jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymagającą stałego wsparcia dotychczasowego opiekuna w zakresie rehabilitacji, leczenia i edukacji. Stanowisko to wzmacnia pogląd NSA wrażony w wyroku z 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 647/23, uchylającym wyrok WSA w Krakowie z 18 października 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 765/22 oraz decyzje I i II instancji, mocą których odmówiono stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyroku tym NSA przesądził, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym stosownie w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji [...]. NSA zaznaczyło, że z przepisu tego wynika zatem, iż podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy lub jej niepodejmowanie z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Jednocześnie skład orzekający w ww. sprawie o sygn. akt I OSK 647/23 odwołał się do motywów zawartych w innym wyroku NSA z 8 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 85/22, w którym wskazano, że "organy stosujące (wykonujące) ustawę o świadczeniach rodzinnych nie są uprawnione w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uzależniać przyznania albo odmowy przyznania tego świadczenia od przesłanek (warunków, wymogów), które nie zostały ustanowione w prawie materialnym, tj. w ustawie. Obowiązkiem organów wykonujących ustawę o świadczeniach rodzinnych jest zbadanie zgodnie z wymogami k.p.a. zarówno pozytywnych jak i negatywnych warunków w zakresie załatwianej sprawy, ale – tylko – ustanowionych przez normodawcę w treści ustawy oraz następnie wydanie odpowiedniej treści decyzji administracyjnej. Z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, że dla przyznania świadczenia wystarczające jest by osoba ubiegająca się o świadczenie nie podejmowała zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną". Podsumowując przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej Kolegium wykazała zatem, że skarga jest zasadna, gdyż narusza ona normy prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia. W świetle bowiem przytoczonych unormowań Sąd doszedł do wniosku, że w wyniku wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 24 ust. 2, 2a u.ś.r. doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, co obligowało Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 P.p.s.a. także utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza, o czym orzeczono w sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. Skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Końcowo Sąd wskazuje, że wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).