I SA/Op 13/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 2 grudnia 2025 r., nr 29/2025 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podlegającej zwrotowi części dofinansowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zarządu Województwa Opolskiego na rzecz strony skarżącej J. W. kwotę 200,00 zł (słownie złotych: dwieście 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. jest – wydana po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. W. - decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 2 grudnia 2025 r. o nr 29/2025, utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 16 września 2025 r., nr 22/2025, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podlegającej zwrotowi części dofinansowania. Jak wynika z akt sprawy, Zarząd Województwa Opolskiego [dalej: ZWO, organ] wydał 16 września 2025 r. decyzję nr 22/2025 orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków Zarządu Stowarzyszenia M. w K. [dalej: Stowarzyszenie], a w tym J. W. [dalej: skarżący, strona], za zaległości określone do zwrotu w ostatecznej decyzji z 26 października 2020 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu części dofinansowania w kwocie 148.393,11 zł, przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie z 7 marca 2018 r., nr [...], zawartej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 na realizację projektu pn. "[...]" wraz z należnymi odsetkami. Wskazana wyżej decyzja ZWO z 26 października 2020 r., nr [...], została zaskarżona do sądu administracyjnego. Wyrokiem z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Op 388/20, WSA w Opolu oddalił skargę Stowarzyszenia. Następnie, wyrokiem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 838/21, NSA oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez Stowarzyszenie. Ponadto NSA wyrokiem z 5 listopada 2025 r., sygn. akt I GSK 1376/25, odrzucił skargę Stowarzyszenia o wznowienie postępowania. Natomiast wyrokiem z 25 marca 2026 r., sygn. akt I GSK 223/26, NSA odrzucił kolejną skargę Stowarzyszenia o wznowienie postępowania. Decyzją z 16 września 2025 r. ZWO orzekł o solidarnej odpowiedzialności A. Ś., J. W., S. R., H. M. (wcześniej K.) i A. M., za zaległości Stowarzyszenia z tytułu podlegającej zwrotowi części dofinansowania. J. W. w piśmie z 3 października 2025 r., które wpłynęło do organu 9 października 2025 r., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy załatwionej decyzją ZWO z 16 września 2025 r., a następnie w piśmie nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 października 2025 r. złożył również skargę na tę decyzję, która to skarga została odrzucona przez WSA w Opolu postanowieniem z 19 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 858/25. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła m.in., iż: - "Rezygnując z Wice-Prezesa i Członka Zarządu M. i odchodząc na emeryturę w roku 2020 r. Nie było żadnych problemów z projektami [...], tak twierdził Prezes M. Pan A. Ś. w to wierzyłem, gdyż ja mogłem się opierać tylko na tym co on powie (...)"; - "(...) ja nie brałem udziału w projektach nie pobierałem wynagrodzenia nie miałem dostępu do korespondencji jakie przychodziły do M. w sprawie projektów (...)"; - "Nie wiem dlaczego żadne pismo nie przyszło na moje nazwisko jako Wice-Prezesa M., że z projektami jest źle (...)"; - "(...) czuję się głęboko pokrzywdzony i spotyka mnie ogromna Niesprawiedliwość (...)". W piśmie procesowym z 27 listopada 2025 r., znajdującym się w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Op 858/25, organ poinformował WSA w Opolu o tym, że J. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, a następnie wniósł skargę do WSA w Opolu - nie cofając jednocześnie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przywołanym piśmie organ wskazał, że prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto pismami z 27 października 2025 r., ZWO poinformował adresatów decyzji z 16 września 2025 r. o złożeniu przez J. W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast pismami z dnia 3 listopada 2025 r. organ poinformował w/w osoby o złożeniu (w dniach od 27 do 30 października 2025 r.) przez każdą z nich skarg na wskazaną powyżej decyzję z 16 września 2025 r. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 grudnia 2025 r. o nr 29/2025 Zarząd Województwa Opolskiego utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 16 września 2025 r., nr 22/2025. Organ w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazał, że J. W. nie przedstawił żadnych okoliczności zwalniających go z określonej w decyzji odpowiedzialności ani żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że J. W. jako wiceprezes, członek zarządu, zaprzestał wykonywania lub nie mógł w sposób prawidłowy wykonywać obowiązków członka zarządu Stowarzyszenia. Zdaniem organu samo stwierdzenie J. W., że nie był informowany o podejmowanych decyzjach przez Prezesa Stowarzyszenia uznać należało jedynie za niepoparte żadnymi dowodami oświadczenie. Organ w uzasadnieniu ponadto stwierdził, iż decyzja organu w pierwszej instancji została wydana z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa oraz w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny. Członkowie Zarządu Stowarzyszenia, w tym również J. W. (jako Wiceprezes), pełniący funkcję członka zarządu, ponoszą bowiem odpowiedzialność za zobowiązania tego Stowarzyszenia w zakresie określonym przepisami prawa regulującymi funkcjonowanie stowarzyszeń zwykłych. Ponadto organ stwierdził, że organ w I instancji prawidłowo wykazał bezskuteczność egzekucji. Organ podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego nie zostały ujawnione jakiekolwiek dowody, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu Stowarzyszenia w tym J. W. - Wiceprezesa. Strona nie przedstawiła dokumentów, ani żadnych istotnych informacji, które pozwalałyby stwierdzić, że jako członek zarządu - Wiceprezes, działał w sposób należyty, dochowując wszystkich wymaganych prawem obowiązków mogących prowadzić do wyłączenia lub ograniczenia jego odpowiedzialności. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, iż ustalenia faktyczne oraz ocena prawna dokonana przez organ w I instancji pozostają prawidłowe, spójne oraz znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W konsekwencji Decyzja nr 22/2025 w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania M. na członków jego zarządu, w tym na J. W., zasługuje na utrzymanie w mocy. W ocenie organu, J. W. składając wniosek nie przedstawił żadnych nowych, istotnych okoliczności faktycznych, ani dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym jego osoby. Strona wywiodła skargę od powyższej decyzji, w której sformułowała zarzut naruszenia "przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 kpa, w zw. z przepisami PPSA, oraz błąd w ustaleniach faktycznych" poprzez błędne ustalenie, że skarżący powinien ponosić odpowiedzialność solidarną za zobowiązania Stowarzyszenia M. w K., podczas gdy z materiału dowodowego – zdaniem strony – wynika, że nie ponosi on winy za powstanie zobowiązań wyżej wskazanego Stowarzyszenia. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz decyzji nr 22/2025 Zarządu Województwa Opolskiego z 16 września 2025 r., wobec osoby skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt ppsa, zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej granicach Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 2 grudnia 2025 r. o nr 29/2025, utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 16 września 2025 r., nr 22/2025, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podlegającej zwrotowi części dofinansowania, wydana przez organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie złożonego przez skarżącego. Zdaniem Sądu, kluczowymi dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji są: art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepis art. 207 ust. 12a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.; dalej: ufp). Stosownie do art. 207 ust. 12a ufp: W przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez: 1) instytucję zarządzającą albo 2) organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę", albo 3) organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 - służy wniosek do tej instytucji albo organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie natomiast z art. 54a ppsa: § 1. Jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 nie stosuje się. Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę. § 2. Jeżeli po przekazaniu sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ niezwłocznie zawiadamia o tym sąd. Sąd niezwłocznie przekazuje skargę wraz z aktami sprawy temu organowi. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się. Niestosowanie art. 54 § 2-4 ppsa skutkuje w szczególności tym, że organ nie przekazuje skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a także nie może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargi w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W treści art. 54a ppsa prawodawca wskazał na pierwszeństwo zastosowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w relacji do skargi do sądu administracyjnego. Pierwszeństwo to będzie mogło wystąpić wyłącznie w sytuacji, gdy w sprawie występuje wielość stron i dojdzie do kolizji pomiędzy wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ złożony przez jedną ze stron i skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego pochodzącą od innej ze stron. Art. 54a ppsa dotyczy wyłącznie sytuacji odmienności podmiotowej w wypadku zbiegu dwóch pism: skargi i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - a więc sytuacji, w której dwie różne strony składają odmienne żądania. W sytuacji, w której jedna ze stron wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, która to skarga znajduje się w dyspozycji organu a jeszcze przed przekazaniem tej skargi sądowi inna strona tego postępowania zwróciła się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to pierwszeństwo w rozpoznaniu będzie miał środek prawny zwyczajny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji organ ten nie zastosuje norm z art. 54 § 2-4 ppsa, a wniesiona skarga zostanie rozpoznana jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Obowiązkiem organu będzie przy tym zawiadomienie skarżącego o zastosowaniu w odniesieniu do jego skargi instytucji z art. 54a § 1 ppsa. W sytuacji, w której jedna ze stron wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, która to skarga została przekazana już do wojewódzkiego sądu administracyjnego i następnie inna strona tego postępowania zwróciła się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, również w takim przypadku pierwszeństwo w rozpoznaniu będzie miał środek prawny zwyczajny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest powiadomić o wyżej opisanej okoliczności sąd administracyjny. Sąd po otrzymaniu powiadomienia zobowiązany jest przekazać skargę wraz z aktami sprawy do organu. Organ po otrzymaniu skargi i akt sprawy rozpozna skargę jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ. Obowiązkiem organu będzie przy tym zawiadomić skarżącego o zastosowaniu w odniesieniu do jego skargi instytucji z art. 54a § 1 ppsa (R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, Warszawa 2025, art. 54a, wraz z powołanym tam orzecznictwem). Jeżeli w toku postępowania administracyjnego jedna ze stron postępowania skorzysta z przysługującego jej uprawnienia wynikającego z art. 52 § 3 ppsa polegającego na wyborze środka zaskarżenia i złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to w takiej sytuacji procesowej, w odniesieniu do wszystkich stron postępowania zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 52 § 1 ppsa i zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega dopiero decyzja wydana przez organ administracyjny na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (postanowienie NSA z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3597/18). W stanie sprawy niniejszej do ZWO wpłynęły zarówno skargi członków Zarządu Stowarzyszenia, jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony na podstawie art. 207 ust. 12a ufp przez J. W., przy czym wszystkie te środki zaskarżenia organ otrzymał przed przekazaniem akt spraw do Sądu. ZWO przekazał Sądowi akta administracyjne wraz z odpowiedziami na skargi, pomimo tego, że równocześnie procedował w sprawie niniejszej – czyli z wniosku J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy załatwionej decyzją z 16 września 2025 r., nr 22/2025. Wskazując na cytowane wyżej przepisy art. 54a ppsa Sąd stwierdził, że ZWO podjął wadliwie opisane wyżej działania, ponieważ skargi skierowane do Sądu, wniesione za pośrednictwem organu (art. 54 § 1 ppsa), powinny być rozpatrzone jak wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie organ powinien był zawiadomić osoby wnoszące skargi. Pierwszeństwo rozpatrzenia w sprawie miał bowiem wniosek J. W. i to on determinował dalszy tok postępowania. Jak stanowi bowiem powołany wyżej art. 54a § 1 ppsa, w sytuacji, gdy przed przekazaniem skargi do sądu inne strony postępowania (w niniejszej sprawie- J. W.) skorzystały z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zobligowany był zakwalifikować skargi pozostałych osób – tu: A. Ś., S. R., H. M. (wcześniej K.) i A. M. jako wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozpatrzyć je wraz z wnioskiem J. W. Niezastosowanie się przez organ do art. 54a § 1 ppsa doprowadziło do nierozpatrzenia skarg wniesionych przez pozostałe strony postępowania jako wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu drugoinstancyjnym zainicjowanym wnioskiem strony o ponowne rozpoznanie sprawy, co należy uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji powyższych zaniechań organu, zaskarżona decyzja z 2 grudnia 2025 r. nie zawiera analizy i oceny zarzutów zawartych w skargach pozostałych stron postępowania zakończonego decyzją pierwszoinstancyjną z dnia 16 września 2025 r. (które – stosownie do treści powołanych powyżej regulacji ppsa – powinny być rozpoznane przez organ jako wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy), naruszając tym samym również zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), "uruchomioną" w sprawie niniejszej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego. Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w danej (tu: drugiej) instancji powinno niewątpliwie obejmować analizę zarzutów wszystkich skarg – kwalifikowanych jako wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy - i ich ocenę. W sprawie niniejszej, z uwagi na niezastosowanie art. 54a § 1 ppsa, takich działań organu zabrakło. Pominięcie skarg pozostałych stron, które powinny zostać rozpatrzone jako wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi także naruszenie zasady działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji, niezależnie od pozostałych zarzutów skargi i okoliczności w niej podniesionych. Z uwagi na powyższe okoliczności, ocena pozostałych zarzutów skargi na obecnym etapie jest bezprzedmiotowa. Reasumując, stwierdzenie naruszenia art. 54a § 1 ppsa skutkujące nierozpatrzeniem, w postępowaniu drugoinstancyjnym zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego, skarg pozostałych adresatów decyzji z dnia 16 września 202 5r. jako wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, doprowadziło do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do przepisu art. 54a § 1 ppsa. W toku ponownego postępowania organ odniesie się przy tym do argumentów i okoliczności wykazywanych przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.