I SA/Ol 9/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2013r., od kwietnia do grudnia 2013r. oraz od stycznia do kwietnia 2014r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

A.T. (dalej w skrócie skarżący, strona, podatnik), reprezentowany przez adwokata, we wniesionej skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej również organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2013r., od kwietnia do grudnia 2013r. oraz od stycznia do kwietnia 2014r., zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na czas trwania postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku podano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pozbawi stronę płynności finansowej w prowadzonej działalności gospodarczej, a nawet bankructwo. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu międzynarodowego. Nie uzyskuje dochodów znacznej wartości pozwalających na przeprowadzenie natychmiastowej egzekucji. Jest podwykonawcą kilku podmiotów gospodarczych, z którymi ma podpisane umowy na wykonywanie zleceń transportowych. Generalnie utrzymuje się ze środków otrzymywanych od tych kontrahentów. Umowy te są obarczone karami pieniężnymi za ich niewykonanie. Skarżący swoje usługi wykonuje przy pomocy prawie 10 kierowców oraz tylu samochodów. Auta w większości są finansowane z kredytu lub pozostają w leasingu. Strona ma liczne zobowiązania finansowe z tytułu kredytów, pożyczek, leasingów czy wynagrodzeń dla pracowników. Przeprowadzenie ewentualnej egzekucji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, instytucji bankowych oraz pracowników. Wszelkie koszty związane z wykonywaniem zleceń podatnik pokrywa sam poprzez udostępnienie swoim pracownikom kart płatniczych. Kierowcy używają ich poza granicami Polski do płacenia za paliwo, autostrady, wyżywienie i noclegi. Gdyby doszło już do egzekucji należności, jego kierowcy zostaliby bez środków do dalszej podróży, bez pieniędzy i wyżywienia kilka tysięcy kilometrów od domu. Skarżący zostałby zaś obarczony karami za niewykonanie zleceń oraz nie otrzymałby należnego za te zlecenia wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę dodatkowo jego sytuację rodzinną, tj. posiadanie dwójki małoletnich dzieci oraz żony, która osiąga dochód w granicach 900 zł miesięcznie (stażowe z urzędu pracy) natychmiastowa egzekucja spowodowała by bankructwo skarżącego. Skarżący podał, że dobrowolnie poddał się zabezpieczeniu w trakcie postępowania zabezpieczającego. Jest w stanie dojść również do porozumienia z organem w kwestii zabezpieczenia majątku na czas trwania rozpatrywania skargi przez Sąd. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący skierował do organu odwoławczego powołując się na art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Strona zwróciła się o wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdyby organ nie uwzględnił wniosku. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (karta 55 akt odwoławczych). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy poinformował, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ostródzie (dalej organ I instancji) pismem z dnia 15 grudnia 2017r. poinformował, iż zaskarżona decyzja nie została wykonana (akta odwoławcze, karta nr 54 oznaczona w sposób nietrwały). Ponadto organ I instancji poinformował, że nie dokonał zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego poprzez wpis hipoteki przymusowej lub wpis zastawu skarbowego. Poinformował również, że w związku z brakiem zabezpieczenia zobowiązania podatkowego brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U z 2017r., poz. 201 ze zm.). Pismem procesowym z dnia 9 stycznia 2018r. skarżący, reprezentowany przez kolejnego pełnomocnika podał, że obecnie prowadzona jest wobec jego majątku egzekucja administracyjna należności pieniężnych objętych zaskarżoną decyzją. Dokonane przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności przysługujących skarżącemu od jego głównego kontrahenta stanowią niemal cały przychód podatnika. Realizacja zajęcia spowoduje niemożność spłaty bieżących zobowiązań wobec organów podatkowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, instytucji bankowych oraz pracowników. Nie będzie on w stanie dokonać opłat za mieszkanie i nawet za przedszkole córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt podatkowych sprawy postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (k. 55 akt odwoławczych). W tej sytuacji, uwzględniając informacje w zakresie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego z majątku podatnika, aktualny pozostaje wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany do tut. Sądu. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Podkreślenia wymaga, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez sformułowanie "znacznej szkody" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. (vide: post. NSA z 20 grudnia 2004r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Chodzi zatem m.in. o sytuację, w której wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do zakończenia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty przez nią jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004r., FZ 136/04, niepubl.). Natomiast pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia, przytaczane w dalszej części uzasadnienia). Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30 czerwca 2010r., sygn. akt I GZ 196/10). W ocenie Sądu przedstawione w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku okoliczności przekonują, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodować może znaczną szkodę dla wnioskodawcy lub trudne do odwrócenia skutki. Powyższe, zdaniem Sądu, determinuje uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a.. Zaprezentowane we wniosku i piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2018r. okoliczności faktyczne o zagrożeniu istnienia firmy skarżącego oraz zaspokojenia bieżących potrzeb jego rodziny pozwalają na przyjęcie, iż w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo powstania u skarżącego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd i stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. upada z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę bądź z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.