I SA/Ol 789/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B.P. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 20 lipca 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 o odmowie zmiany prawomocnych postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 i z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 790/17 wydanego na skutek wniosku B.P. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg B.P. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" i z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012r. i 2013r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

B.P. (dalej jako skarżąca, strona, podatnik, wnioskodawca), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła sprzeciw od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym (dalej WSA) w Olsztynie z 20 lipca 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 o odmowie zmiany prawomocnych postanowień WSA w Olsztynie z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 i z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 790/17 wydanego na skutek wniosku skarżącej o zwolnienie jej od wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie z 21 marca 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 oddalającego skargi na wymienione w sentencji niniejszego postanowienia decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012r. i 2013r. Na obecnym etapie strona została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.718 zł w połączonych na rozprawie sprawach o sygn. akt I SA/Ol 789/17 i sygn. akt I SA/Ol 790/17. Starszy referendarz sądowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawił uzasadnienia prawomocnych postanowień WSA Olsztynie z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 i z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 790/17 (k. 121 akt sądowych), jak też argumentację strony w zakresie zwolnienia jej od wpisu od skargi kasacyjnej (k. 122) zgodnie z treścią wniosku (k. 108 - 109) oraz jej dodatkowych oświadczeń i udostępnionej dokumentacji (k. 114 - 117). Referendarz sądowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 20 lipca 2018r. ocenił, że kolejny wniosek, będący w istocie wnioskiem o zmianę prawomocnych postanowień tut. Sądu z 10 stycznia 2018r., nie zasługuje na uwzględnienie. Treść złożonego obecnie wniosku jest tożsama z treścią wniosków złożonych pierwotnie. Niemniej jednak w oparciu o dodatkowe oświadczenie złożone na wezwanie z 29.06.2018r. referendarz stwierdził, że sytuacja materialna i finansowa strony i jej rodziny, wbrew temu co twierdzi sama strona, uległa poprawie w stosunku do tej ocenianej już w ramach postępowania zakończonego prawomocnymi postanowieniami z 10 stycznia 2018r. Mąż skarżącej uzyskał prawo do emerytury wypłacanej od maja 2018r. w wysokości 1.944,50 zł netto miesięcznie. Dodatkowo z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że mąż skarżącej uzyskał za maj br. wynagrodzenie za pracę w kwocie 385,99 zł. Skarżąca wciąż pobiera zasiłki w łącznej kwocie ok. 620 zł. Wciąż aktualne jest stanowisko WSA Olsztynie, przedstawione w prawomocnych postanowieniach z 10 stycznia 2018r., że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła jakiej wysokości posiadała zadłużenie i wobec jakich wierzycieli. Obecnie skarżąca nadal nie wyjaśniła sprzeczności w składanych oświadczeniach, co do faktu spłaty zadłużenia z tytułu zaciągniętego kredytu na samochód ze środków uzyskanych ze sprzedaży gospodarstwa po rodzicach w sytuacji, gdy wciąż regularnie spłacane są raty z tytułu kredytu zaciągniętego przez męża skarżącej w wysokości ok. 720 zł miesięcznie, poza deklarowanych kredytem hipotecznym z ratą 350 zł miesięcznie. Nadto strona opłaca składki z tytułu ubezpieczenia na życie męża w kwocie 60 zł miesięcznie. Aktualne jest zatem stanowisko tut. Sądu w kwestii braku możliwości przyznania pierwszeństwa należnościom cywilnoprawnym (kredyty, polisy ubezpieczeniowe) przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się koszty sądowe. Ponadto referendarz zwrócił uwagę na fakt, iż w okresie od 1.01.2018r. do 19.06.2018r. regularnie na swoje konta bankowe skarżąca dokonuje wpłat gotówkowych w kwotach od 270 do 1.450 zł. Zaznaczył, że wpłat gotówkowych skarżąca dokonywała zarówno w okresie objętym prawomocnym postanowieniem Sądu, jak i po wydaniu tego orzeczenia, i to jeszcze przed wypłatą świadczenia emerytalnego mężowi skarżącej przekazem pocztowym. W sprzeciwie podniesiono, że skarżąca przedstawiła we wniosku swoją ciężką sytuację materialną i nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem. Aktualny miesięczny dochód rodziny wynosi ok. 3.000 zł, przy łącznych wydatkach ok. 3.070 zł. Strona nie zgodziła się z oceną referendarza, że miała do dyspozycji środki ze sprzedaży gospodarstwa po rodzicach. Środki te bowiem rozdysponowała na bieżące potrzeby życiowe. Natomiast sumę 20 tys. zł uzyskaną w sierpniu 2017r. ze sprzedaży samochodu, w całości przeznaczyła na spłatę zobowiązań oraz na wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Wykazała ponadto, że małżonkowie zmuszeni byli posiłkować się pożyczkami aby dotrwać do kolejnego miesiąca. Nie winno dziwić, że w dalszym czasie musieli te pożyczki spłacić. Jeśli zaś były to prywatne, drobne i liczne zobowiązania, to trudno o dowód ich zaciągnięcia i spłaty. Autor sprzeciwu ocenił, że naturalną konsekwencją jedynie upływu czasu jest zmiana okoliczności w zakresie, który dotyczy kwestii wydatkowania zeszłorocznego rzekomego przychodu ze sprzedaży gospodarstwa czy samochodu. Jeśli bowiem Sąd niemal pół roku temu, powołując się właśnie na ww. przychód, zdecydował o braku podstaw do przyznania prawa pomocy, to dzisiaj musi wziąć pod uwagę, że w okresie czasu, który upłynął - nawet jeśli owe pieniądze w dacie pierwotnego orzekania w tej materii w majątku rodziny faktycznie jeszcze się znajdowały (co kwestionują), to wobec niewystarczających dla bieżącego utrzymania regularnych dochodów - po prostu musiały zostać przezeń "zwydatkowane". Powyższe przesądza o zaistnieniu zmiany okoliczności i konieczności zwolnienia skarżącej z opłaty od skargi kasacyjnej, której wysokość to ponad połowa miesięcznych dochodów trzyosobowej rodziny. Na tym tle oceniono w sprzeciwie, że skarżąca spełnia warunki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części, gdyż nie jest w stanie ich ponieść. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Natomiast w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Powyższy przepis warunkuje i uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie referendarz sądowy (ewentualnie sąd) przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił, że skarżąca składając kolejny raz w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, że doszło do zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę wydanego wcześniej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie strona wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.718 zł w połączonych na rozprawie sprawach o sygn. akt I SA/Ol 789/17 i sygn. akt I SA/Ol 790/17. Skoro przedstawiona obecnie sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pogorszyła się, a nawet uległa poprawie, to nie ma podstaw do zmiany prawomocnych postanowień z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 789/17 i z 10 stycznia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 790/17. Zgodnie z ustaleniami referendarza w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, mąż skarżącej pobiera emeryturę w wysokości 1.944,50 zł netto miesięcznie od maja 2018r., jak też wynagrodzenie za pracę zazwyczaj w kwocie 385,99 zł miesięcznie. Skarżąca wciąż pobiera zasiłki w łącznej kwocie ok. 620 zł. Dokonuje ponadto regularnych wpłat gotówkowych w kwotach od 270 zł do 1.450 zł w okresie od 1.01.2018r. do 19.06.2018r. na swoje konta bankowe. Szczegółowo dochody oraz wydatki strony zostały opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Aktualny miesięczny dochód rodziny podany w sprzeciwie wynosi ok. 3.000 zł, przy łącznych wydatkach ok. 3.070 zł. W porównaniu z deklarowanym w toku zakończonego postępowania 1.546,16 zł (pkt 10 wniosku - k. 20 akt sądowych oraz wyjaśnienia sprzeciwu - k. 41), deklarowany dochód wzrósł zatem prawie dwukrotnie. Na obecnym etapie postępowania skarżąca także nie uprawdopodobniła faktu wydatkowania kwot uzyskanych ze sprzedaży gospodarstwa po rodzicach i samochodu osobowego na spłatę zadłużenia z tytułu posiadanych kredytów. Ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia, że środków tych strona nie posiada z uwagi na fakt wydatkowania ich na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup samochodu i spłatę innych zobowiązań oraz na bieżące koszty utrzymania rodziny. Bez znaczenia pozostają w związku z tym wywody zawarte w sprzeciwie. Przekonanie autora sprzeciwu o wydatkowaniu zeszłorocznego przychodu ze sprzedaży gospodarstwa czy samochodu, nie zostało poparte rzetelnymi wyjaśnieniami ani też dokumentacją na ich poparcie. Nie są przekonujące także deklaracje w zakresie zaciągania pożyczek na bieżące utrzymanie. Poza ogólnym wskazaniem "spłata pożyczki 498,16 zł miesięcznie" (pkt 2 lit. j pisma z 29 czerwca 2018r. - k. 115 akt sądowych) strona nie przedstawiła żadnych informacji w tym zakresie. Pomimo podnoszonych w sprzeciwie okoliczności co do niemożności ich udokumentowania, strona nie wyjaśniła przeznaczenia pożyczek, podmiotu udzielającego pożyczki, terminów i sposobu spłat. Pomimo deklarowanej w sprzeciwie skrupulatności w przestawianiu swej sytuacji majątkowej i rodzinnej Sąd stwierdza, że strona nie wyjaśniła kwestii powoływanych w prawomocnych postanowieniach tut. Sądu. Ponadto aktualne pozostaje stanowisko tut. Sądu w kwestii braku możliwości przyznania pierwszeństwa należnościom cywilnoprawnym (kredyty, polisy ubezpieczeniowe) przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się koszty sądowe. Nadal bowiem strona spłaca regularnie raty z tytułu kredytu zaciągniętego przez męża skarżącej w wysokości ok. 720 zł miesięcznie, poza kredytem hipotecznym z ratą 350 zł miesięcznie. Opłaca także składki z tytułu ubezpieczenia na życie męża w kwocie 60 zł miesięcznie. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że referendarz sądowy zasadnie odmówił zmiany prawomocnych postanowień z 10 stycznia 2018r. wobec stwierdzonego braku zmiany okoliczności powodującej, że przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 260 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.