I SA/Ol 562/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

P.J. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. J. oraz dwójką dzieci w wieku 9 i 13 lat. W skład majątku wspólnego małżonków wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 140,86 m2 nadto wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek odrębny w postaci działki rolnej o powierzchni 1003 m2. Zaznaczył przy tym, że wymienione składniki majtku zajęte są przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym i oczekują na licytację. Wskazał, że z małżonką E. J. od 16.06.2009 r. pozostają w rozdzielności majątkowej. W uzasadnieniu wniosku podał, że: jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pobiera ze względu na sytuację finansowa zasiłek rodzinny na dwójkę małoletnich dzieci w wysokości 212 zł miesięcznie, małżonka skarżącego również jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, w utrzymaniu pomaga rodzina. Referendarz sądowy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym skarżącego i jego rodziny oraz przedłożenia odpisów dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki za okres od 01.05.2013 r. do 05.08.2014 r., oświadczenia, z czyjej pomocy finansowej (ewentualnie rzeczowej) korzysta nadto należało podać jej zakres oraz uprawdopodobnić, iż osoba/osoby ta/te posiada/ją zdolność finansową na udzielanie skarżącemu pomocy, oświadczenia w zakresie posiadanego tytułu do lokalu mieszkalnego położonego przy "[...]", oświadczenia w zakresie posiadanego majątku przez współmałżonkę E. J. oraz ewentualnie małoletnie dzieci, przedłożenie aktualnego zaświadczenia o posiadaniu statusu osób bezrobotnych, przedstawienie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i współmałżonkę E. J. rachunków bankowych w tym obsługujących ewentualnie posiadaną/e kartę/y kredytową/e, z okresu ostatnich trzech miesięcy (maj 2014r. – lipiec 2014 r.). Odpowiadając na wezwanie oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydatki za okres od 01.05.2013 r. do 05.08.2014 r., gdyż wszystkie koszty "typu rachunki za mieszkanie, media, TV, itp." opłacają rodzice. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada abonamentu telefonicznego oraz Internetu. Stwierdził również, że nie posiada rachunków z tytułu zakupu żywności, środków czystości, leczenia gdyż ich nie przechowuje, natomiast w kosztach tych również partycypują jego rodzice oraz teściowie. Wskazał, że nie posiada samochodu, ubezpieczenia oraz nie spłaca rat pożyczek, kredytów gdyż nie posiada środków finansowych. Wyjaśnił, że materialnie pomagają mu rodzice, u których obecnie zamieszkuje dodatkowo finansowo pomagają teściowie. Zaznaczył, iż matka skarżącego jest emerytką, ojciec zaś pobiera stały zasiłek przedemerytalny, teściowie także są emerytami i z tego tytułu posiadają stałe źródło utrzymania. Oświadczył, że właścicielami lokalu mieszkalnego przy "[...]" są rodzice skarżącego, natomiast ani on jak i jego rodzina nie są w tym mieszkaniu zameldowani. Małoletnie dzieci nie posiadają majątku, natomiast współmałżonka strony jest jedynie współwłaścicielką domu, z którego prowadzona jest egzekucja komornicza. Wnioskodawca stwierdził, że zarówno on jak i żona nie posiadają rachunków bankowych oraz kart kredytowych. Wnioskodawca nadesłał: zaświadczenie z dnia 12.08.2014 r. potwierdzające, że E. J. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i kopie wypisu aktu notarialnego z dnia 5.09.2008 r. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującego m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego jest niezbędna dla prawidłowego ustalenia czy poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Tymczasem sposób, w jaki do takiego wezwania ustosunkował się skarżący, dowodzi, że uchyla się on od tego obowiązku, nie podając pełnych i wiarygodnych wyjaśnień. Skarżący składając oświadczenie na wezwanie referendarza ograniczył się do ogólnikowych, nie popartych żadnymi dokumentami stwierdzeń. W praktyce oświadczenie wnioskodawcy sprowadza się do stwierdzenia, że cały ciężar utrzymania jego czteroosobowej rodziny spoczywa na rodzicach skarżącego i teściach, którzy utrzymują się z emerytur i zasiłku przedemerytalnego. Opierając się na przedstawionych danych przez skarżącego można jedynie stwierdzić, że ojciec wnioskodawcy uzyskuje dochody w kwocie 991,39 zł brutto- tyle bowiem od 1 marca 2014 r. wynosi stały zasiłek przedemerytalny. Na tej podstawie nie sposób jednak przyjąć, że z tych dochodów jest on w stanie utrzymać siebie oraz czteroosobową rodzinę wnioskodawcy. Skarżący natomiast wbrew wezwaniu w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że rodzice posiadają wystarczające dochody (zdolności finansowe) żeby utrzymać całą jego rodzinę. Dodatkowo stwierdzić należy, że fakt opłacania rachunków skarżącego przez rodziców nie wyklucza możliwości przedstawienia ich na wezwanie Sądu. Tym bardziej nie tłumaczy to nie przestawienia pisemnego oświadczenia, w zakresie rodzaju i wysokości ponoszonych kosztów, do którego strona była wezwana. Podkreślić bowiem należy, że skarżący wezwany był do udokumentowania swojej sytuacji materialnej i życiowej i w tym celu należało przedstawić oświadczenie zarówno o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania bez względu na fakt, kto je w rzeczywistości ponosi oraz do uprawdopodobnienia zdolności finansowych osób, które zgodnie z oświadczeniem utrzymują czteroosobową rodzinę wnioskodawcy. Nadto nie wyjaśniona pozostaje kwestia opłacania rachunków (podatków) za posiadany przez stronę majątek (dom, grunt rolny), fakt, że prowadzona jest z niego egzekucja nie oznacza, że skarżący nie musi ponosić kosztów utrzymania ww. nieruchomości. Podkreślić należy, że bez tych podstawowych i kluczowych dla sprawy informacji rozpoznający wniosek nie mógł ocenić czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione zaś wyjaśnienia, nie mogły stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Na marginesie ww. rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 ze zm.), rodzice i dzieci są zobowiązani, wspierać się wzajemnie, dlatego też, w okolicznościach niniejszej sprawy istotne było ustalenie czy rodzice skarżącego mogą również wesprzeć skarżącego w zakresie uiszczenia kosztów sądowych, czy ich części. Jednakże bez informacji w zakresie posiadanych zdolności finansowych rodziców i teściów wnioskodawcy brak było możliwości ustalić czy wystąpiły przesłanki do przyznania prawa pomocy. Na zakończenie należy stwierdzić, że wnioskodawca nie usprawiedliwił także braku przedstawienia swojego aktualnego zaświadczenia z Urzędu Pracy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.