I SA/Ol 407/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017r. oddala skargę

I SA/Ol 407/17 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołań R. P. i E. P. (dalej: "strony", "podatnicy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta O. z dnia "[...]" w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017 r. w kwocie 71.767zł. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji w decyzji z dnia "[...]" do podstawy opodatkowania przyjął grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 6.161m2, budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 3.027,80 m2 oraz budowlę o wartości 41.600 zł. W odwołaniach podatnicy zarzucili organowi podatkowemu naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej jako "u.p.o.l.", poprzez błędne przyjęcie, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące własnością strony powinny być opodatkowane według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy nie zachodzą przesłanki do uznania tych nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą, - art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 2a lit. c u.p.o.l., poprzez uznanie budynku za związany z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy ze względu na zły stan techniczny budynek stanowiący zdecydowaną większość powierzchni użytkowej wskazanej w decyzji nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, - art. 121 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz.201 ze zm.), w skrócie "O.p.", poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności przez brak ustalenia, czy budynki mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny oraz brak wyczerpującego sprawdzenia stanu faktycznego ich wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej, - art.3 ust.1 i 3 u.p.o.l., poprzez ich niezastosowanie i obciążenie podatkiem od nieruchomości również E. P., która nie ma faktycznie żadnego dostępu do spornej nieruchomości. Strony podniosły, że jedynie R. P. posiada status przedsiębiorcy, zaś E. P. będąca współwłaścicielką nieruchomości nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. Zdaniem podatników, zdecydowana większość powierzchni użytkowej opodatkowanego budynku nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny budynku, przez co nie można uznać gruntów i budynku za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało treść art.3 ust.1 pkt 1, art.2 ust.1, art.1a ust.1 pkt 3 i ust.2a u.p.o.l. i wyjaśniło, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Czasowe niewykorzystywanie nieruchomości lub zawieszenie działalności nie ma znaczenia dla zasadności ich opodatkowania stawkami właściwymi dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał, że R. P. (zwany dalej "skarżącym") jest przedsiębiorcą od "[...]" Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że strony są właścicielami nieruchomości gruntowej położonej w O. przy ul. [...], na której znajdują się budynki przemysłowe, budynki pozostałe niemieszkalne i budowle. Przedmiotowa nieruchomość gruntowa sklasyfikowana jest jako inne tereny zabudowane "Bi" oraz tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba". Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p.. W konsekwencji organ uznał, że grunty, budynki i budowle, które posiadają podatnicy przy ul. [...] w O., powinny być opodatkowane według stawek najwyższych, tj. związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołując się na orzeczenia sądów Kolegium wskazało, że jeżeli jeden ze współwłaścicieli (będący przedsiębiorcą) wykorzystuje nieruchomość dla celów prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas opodatkowanie podatkiem od nieruchomości następuje według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, także wówczas, gdy drugi ze współwłaścicieli działalności gospodarczej nie prowadzi. Sposób korzystania z posiadanej nieruchomości przez każdego ze współwłaścicieli oraz rodzaj prowadzonej działalności nie mają przy tym znaczenia dla ich solidarnej odpowiedzialności z tytułu obowiązku podatkowego, mogą mieć natomiast znaczenie dla ustalenia sposobu rozliczeń między nimi z tytułu obciążeń w podatku od nieruchomości (wyrok SN z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III RN 22/02, publ. OSNP 2004/6/92, wyrok WSA w Gliwicach z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt. I SA/Gl 1221/14, wyrok WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11). W związku z powyższym organ uznał, że fakt prowadzenia działalności gospodarczej tylko przez jednego współwłaściciela – skarżącego, nie ma znaczenia, gdyż nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu stawkami przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Kolegium nie uwzględniło zarzutu stron, że część powierzchni użytkowej opodatkowanego budynku nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny budynku, przez co nie można uznać gruntów i budynku za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Dokonując wykładni ww. przepisu w brzmieniu obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. organ wskazał, że przepis ten uległ zmianie w zakresie występowania tzw. względów technicznych budynku. Powołując się na treść ust. 2a tego przepisu organ zwrócił uwagę, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i 1529), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły ww. przesłanki, na podstawie których można by uznać, że sporny budynek nie powinien być zaliczony do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez błędne ich zastosowanie w sytuacji, gdy grunty i budynki będące własnością skarżącego nie powinny być opodatkowane według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, gdyż nie zachodzą przesłanki do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą, - art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy z uwagi na niekompletne pokrycie dachu nie można obiektu przy ul. [...] uznać za wypełniający ustawową definicję budynku, - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2a lit. c) u.p.o.l., poprzez uznanie budynku za związany z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy ze względu na jego zły stan techniczny nie może on być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, - art. 121 oraz art. 122 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegający w szczególności na braku ustalenia, czy budynek należący do skarżącego może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż ze względu na bardzo zły stan zadaszenia budynku nie zachodzi możliwość zakwalifikowania budynku jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zarzucił organom, że wbrew art. 122 O.p. nie weryfikował stanu nieruchomości. Skarżący zwrócił uwagę, że jego żona jako współwłaścicielka budynku nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, co oznacza, że grunty i budynki nie powinny być kwalifikowane jako związane z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania przedmiotowych gruntów, budynków i budowli, które posiadają małżonkowie według stawek najwyższych, tj. związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, w przypadku, gdy właścicielem nieruchomości nie jest osoba prowadząca działalności gospodarczej (tj. małżonka skarżącego), nie jest uzasadnione zastosowanie najwyższej stawki podatkowej. Nadto skarżący powołuje się na zły stan techniczny budynku, który uniemożliwia wykorzystanie go do działalności gospodarczej. W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. W art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustawodawca wskazał, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Natomiast art. 2 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W orzecznictwie sądowym (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Po 345/10, LEX nr 674920, w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 401/10, LEX nr 750140 i w Opolu z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Op 237/10, LEX nr 749715) i doktrynie (por. L. Etel, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Wolters Kluwer Polska, 2008, s. 47–48) nie budzi wątpliwości, że osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. O wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników, a zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania. Nie ma usprawiedliwionych podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe. Solidarny charakter tego zobowiązania wyklucza możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych, z uwagi na właściwości podmiotowe poszczególnych podatników, stawek opodatkowania. Obciążające wszystkich współwłaścicieli zobowiązanie, ustalić należy od będącego przedmiotem współwłasności przedmiotu opodatkowania, z zastosowaniem jednej właściwej z uwagi na przedmiot opodatkowania, stawki podatkowej. Nie nasuwa przy tym wątpliwości, że w oparciu o art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, podmiot i przedmiot podatku organ podatkowy ustala na podstawie odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie organ podatkowy wskazał, że przy określaniu podatku od nieruchomości i ustalaniu podatnika uwzględnił przede wszystkim wypis z ewidencji gruntów. Z wypisu tego wynika, że podatnicy są właścicielami, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości gruntowej, sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane "Bi" oraz tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba". Organy ustaliły również, że skarżący jest od "[...]" przedsiębiorcą, zaś miejscem prowadzenia działalności gospodarczej jest ul. [...] w O. Zgodnie natomiast z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z kolei art. 1a ust. 2a u.p.o.l. stanowi, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dowiodły, że skarżący jest przedsiębiorcą. Okoliczność ta jest wystarczająca w świetle art. 1a pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. do stwierdzenia, że budynek położony przy ul. [...] w O., jako budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy, jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca w sposób wyraźny wskazał zatem, że dla ustalenia związania budynków z działalnością gospodarczą wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, nakładanym na podatnika nie z tytułu osiągania określonych przychodów, a z tytułu samego posiadania gruntu, budynku czy budowli. Tak więc należy uznać za chybiony argument skarżącego dotyczący opodatkowania przedmiotowej nieruchomości najwyższą stawką podatku, tj. związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla zastosowania stawki podatkowej nie ma bowiem znaczenia okoliczność, iż tylko jeden ze współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na tej nieruchomości. Nieruchomość pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy i jako taka jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły również, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania wyłączenia wynikające z art. 1a ust. 2a u.p.o.l., ponieważ przedmiotowy budynek nie jest budynkiem mieszkalnym oraz nie została wobec niego wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W związku z powyższym, twierdzenia skarżącego o złym stanie technicznym budynku nie mają wpływu na uznanie spornych nieruchomości za związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W niniejszej sprawie nie wystąpiły bowiem przesłanki, na podstawie których należałoby stwierdzić, że sporny budynek nie powinien być zaliczony do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił, że organy podatkowe zaniechały obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności związanych ze złym stanem technicznym przedmiotowego budynku. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy wykazały, że postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w toku tego postępowania podejmowano wszelkie niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz jego oceny, jak też przeprowadził wszechstronną ocenę poczynionych ustaleń. Odniósł się również do twierdzeń skarżącego dotyczących złego stanu budynku, przyjmując że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm.).