I SA/Ol 27/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 października 2024 r., nr 2801-IEE.7192.197.2024 w przedmiocie uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 28 października 2024 r. nr 2801-IEE.7192.197.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: Dyrektor) po rozpatrzeniu zażalenia D. P. (dalej: skarżący, podatnik, strona) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: organ I instancji) z 29 sierpnia 2024 r., w sprawie uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ I instancji prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne m. in. na podstawie tytuł wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie, obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r., w kwocie należności głównej 1.020,20 zł (według stanu na 20.06.2024 r.). Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 29.05.2024 r., nr 2801-IOD.4102.8.2024. Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego nastąpiło 20.06.2024 r., w wyniku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności – B. S.A. zawiadomienia z 20.06.2024 r., nr Z.109076088.GEW.E, o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Odpis tytułu wykonawczego, wraz z powyższym zawiadomieniem, doręczono skarżącemu 17.07.2024 r. W związku z wyegzekwowaniem 19.07.2024 r. całości dochodzonego obowiązku, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 8.07.2024 r., skierowanym do B. S.A., uchylił ww. zajęcie. W zażaleniu z 16.08.2024 r. złożonym na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 25.07.2024 r., znak: 2813-SEE2.7113.251.2024, wskazując na art. 64 § 9 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; zwana dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 56 u.p.e.a. oraz powołując mi. in. tytuł wykonawczy o numerze [...], skarżący wniósł o zwrot opłaty egzekucyjnej w kwocie 1.821,50 zł. Powyższe pismo zostało zakwalifikowane w tej części przez organ I instancji jako wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do powyższego wniosku, Naczelnik postanowieniem z 29.08.2024 r., znak: 2813-SEE2.7113.340.2024, stwierdził uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie powyższego postanowienia. W zażaleniu, skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie: art. 25 § 1 u.p.e.a., art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., art. 27e u.p.e.a, art. 33 u.p.e.a, art. 35 u.p.e.a. i art. 45cd ust. 4 u.p.e.a., art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a., a także art. 7-10 k.p.a. oraz 77 k.p.a. Zakwestionował prawidłowość prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor zaskarżonym postanowieniem z 28 października 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie z 29 sierpnia 2024 r. Wskazał, że zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a. wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b. zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c. w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Zdaniem Dyrektora, obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 20.06.2024 r., nr [...], został wyegzekwowany 20.06.2024 r. Tym samym, uprawnienie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na mocy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. wygasło 22.07.2024 r. Skarżący wniósł natomiast wniosek o zwrot opłaty egzekucyjnej w treści zażalenia z dnia 18.08.2024 r., a więc po upływie 30 dni od wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Dyrektor wskazał również, że zastrzeżenia skarżącego dotyczące prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie postępowania egzekucyjnego zostały rozpoznane przez wierzyciela w trybie właściwym dla zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając Dyrektorowi naruszenie: - art. 7-10 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.; - art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 26 § 5 u.p.e.a., gdyż w sprawie wystąpiła okoliczność uchylania się od wykonania obowiązku przez organ; w rezultacie skarżący został zmuszony do zapłacenia należności głównej z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 25314,72 zł zamiast 2718,80 zł, jak zostało ustalone z Urzędem Skarbowym w Olsztynie. W wyniku powyższych działań, stronie pobrano niesłusznie 5888,68 zł; - art. 33 u.p.e.a. oraz art. 35 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego; - art. 7 § 2 u.p.e.a., ponieważ organ egzekucyjny wystawił nie cztery, a osiem tytułów wykonawczych (w których odsetki i opłaty egzekucyjne naliczane są na inny dzień) na podstawie których wydano piętnaście zawiadomień o zajęciu wierzytelności; - art. 26 § 5 u.p.e.a., poprzez zakwestionowanie poprawności przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący odebrał tytuł wykonawczy o nr : [...] z poczty w dniu 17.07.2024 r. po 27 dniach od jego wystawienia i przesłania do banku; - art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 30 dni od wyegzekwowania całości obowiązku; - art. 26 § 3 u.p.e.a., poprzez brak wystawienia tytułu wykonawczego również na byłą żonę (zobowiązania obejmują okres kiedy skarżący był w związku małżeńskim); - art. 45 ust. 4 pkt 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez brak otrzymania informacji wynikającej z ww. przepisu prawa; - art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a., poprzez niezwrócenie kosztów egzekucyjnych oraz odsetek za ich zwłokę. W uzasadnieniu skargi, skarżący zakwestionował podjęte przez organ egzekucyjny czynności, zastosowane środki egzekucyjne, podważył zasadność wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzucił brak poprawności prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie postępowania w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oraz zażądał zwrotu kosztów egzekucyjnych naliczonych w kwocie 1.821,50 zł. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 § 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.) "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia." Art. 18 u.p.e.a. stanowi, że "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego." Z kolei zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a.: "Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych: 1) na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne; 2) z urzędu, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wydania: a) zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli nie wydano postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, b) postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, c) postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, d) postanowienia o zakończeniu egzekucji, o którym mowa w art. 62f § 1". Należy też przytoczyć art. 17 § 1c u.p.e.a., który wskazuje, że "Organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Na postanowienie przysługuje zażalenie." Wskazać należy, że organ egzekucyjny jest od 30.07.2020 r. z mocy art. 17 § 1c uprawniony do stwierdzania, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Termin "podanie" powinien być rozumiany szeroko i obejmować również zażalenie oraz zarzuty. Ustawa nie wskazuje, czy organ egzekucyjny wykonuje to uprawnienie wyłącznie w odniesieniu do skarg, wniosków lub innych podań wnoszonych do organu egzekucyjnego lub do innego organu za pośrednictwem organu egzekucyjnego (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 17). Mając na uwadze przytoczony stan prawny Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy rozstrzygające w kwestii wniosku skarżącego prawa nie naruszyły. Złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych. Termin ten może jednak zostać przywrócony pod warunkiem równoczesnego spełnienia przesłanek określonych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Powyższy przepis ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin - art. 58 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku. Z akt kontrolowanej sprawy jednoznacznie wynikało, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 20.06.2024 r., nr [...], został wyegzekwowany 20.06.2024 r. Tym samym, uprawnienie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na mocy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. wygasło 22.07.2024 r. W ocenie Sądu zauważyć należy, że w treści zażalenia z 16.08.2024 r. złożonego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 25.07.2024 r., znak: 2813- SEE2.7113.251.2024, wskazując na art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a. oraz powołując m. in. tytuł wykonawczy o numerze [...], skarżący w sposób nie budzący wątpliwości wniósł o zwrot opłaty egzekucyjnej w kwocie 1.821,50 zł. W świetle żądania wnioskodawcy zdaniem Sądu trafnie powyższe pismo w tej części zostało zakwalifikowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie jako wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Zatem, jak wynika z akt sprawy powyższy wniosek został złożony po upływie 30 dni od wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 17 § 1c u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. W postanowieniu wydanym w tym trybie nie można formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku jest bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym, organ nie rozstrzyga więc sprawy co do jej istoty. Nie ulega wątpliwości, że termin 30 dni, uprawniający skarżącego do wystąpienia z żądaniem w sprawie wydania postanowienia kosztowego jest terminem zawitym, którego niedochowanie skutkuje brakiem podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4.03.2025 r., I SA/Gd 658/23, LEX nr 3849327). W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego w skardze naruszenia przepisów: Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie odnoszą się w żadnej mierze do treści zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z 28.10.2024 r., znak: 2801-IEE.7192.197.2024, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 29.08.2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...]. Odnosząc się argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi Sąd pragnie zwrócić uwagę, że z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, Sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Przy czym sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 336/24). Raz jeszcze podkreślić należy, że treść art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. uzależnia wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych od złożenia stosowanego żądania zobowiązanego w terminie określonym w tym przepisie. Wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów skarżący złożył 16.08.2024 r., a więc po upływie 30 dni od dnia wyegzekwowania tych należności. Nie ulega wątpliwości, że termin 30 dni, uprawniający skarżącego do wystąpienia z żądaniem w sprawie wydania postanowienia kosztowego jest terminem zawitym, którego niedochowanie skutkuje brakiem podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. W tej sytuacji Sąd uznał, że złożenie przez skarżącego wniosku o jego wydanie 8 lutego 2023 r. tj. po upływie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości należności pieniężnych objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uprawniało organ egzekucyjny do zastosowania w sprawie art. 17 § 1c u.p.e.a. i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Uznając zatem, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, Sąd skargę jako niezasadną i działając w trybie at. 119 pkt 3 p.p.s.a.- na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił.