I SA/Ol 233/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej - obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia powstania długu celnego, określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący K.C. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci w wieku "[...]".. Uzyskuje dochody z "gospodarstwa" w wysokości "[...]" miesięcznie, żona skarżącego zaś otrzymuje rentę oraz zasiłek "500+" w kwocie łącznej "[...]’. Ponadto ze złożonego formularza wniosku wynika, iż skarżący jest współwłaścicielem domu o wartości 150.000 zł, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha oraz samochodu osobowego marki "[...]" rok. Produkcji 2003 o wartości 7000 zł. Oświadczył, że dzieci nie posiadają majątku zaś żona posiada ½ udziału w domu oraz mieszkanie o powierzchni 37 m2, które to stanowi jej majątek odrębny. W rubryce 11 "Zobowiązania i stałe wydatki" formularza PPF oświadczył, iż ponosi wydatki na: energię elektryczną- 400 zł, żywność 700 zł, leki – 400 zł, internet- 100 zł, telefon– 300 zł. Argumentując wniosek skarżący wskazał, na brak stałego zatrudnienia z powodu "[...]", na skutek wypadku odniesionego w 2003 r. oraz brak możliwości gromadzenia oszczędności z uwagi na niskie dochody i chorobę żony. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego . W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 24 kwietnia 2017 r. W wezwaniu tym zwrócono się o przedłożenie: - oświadczenia: w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym skarżącego i jego rodziny (tj. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ogrzewanie, opał, wywóz odpadów, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia, lekarstw, rehabilitacji, rat pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, wysokość płaconych podatków itp.), przedłożenia odpisów dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki za okres od 01.01.2017 r. do dnia doręczenia wezwania. Dodatkowo złożenia oświadczenia czy wnioskodawca korzysta z czyjeś pomocy finansowej (ewentualnie rzeczowej) w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego, - kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego żonę od 1.01.2015 r. do dnia doręczenia wezwania, - zeznania podatkowego za rok 2016, - oświadczenia o posiadanym majątku przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie od 1.01.2015 r. do dnia doręczenia wezwania, - oświadczenia w zakresie uzyskiwanego ewentualnie dochodu i ponoszonych kosztów w związku z posiadanym majątkiem w postaci mieszkania, - przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, lokat terminowych z okresu od 1.01.2017 r. do dnia doręczenia wezwania, ewentualnie złożenie oświadczenia o braku takowych, - oświadczenia w zakresie posiadanych polis ubezpieczeniowych. W wyznaczonym terminie, skarżący złożył oświadczenie, że mieszkanie nie przynosi dochodu, gdyż zamieszkuje w nim teść, który sam ponosi koszty jego utrzymania. Wyjaśnił, że poza rachunkiem bankowy żony, nie posiadają innych rachunków bankowych. Nie posiadają także polis na życie , kredytów oraz kart kredytowych. Ponownie określił wydatki: na żywność w kwocie 700 zł miesięcznie, zakup ubrań 100 zł miesięcznie, koszt utrzymania samochodu 150 zł miesięcznie, koszt zakupu leków żony -150 zł miesięcznie, koszt ogrzewania domu – 50 zł miesięcznie, oraz zakup gazu 45 zł na kwartał. Nadto przedłożył: wyciąg z rachunku bankowego żony za okres od 01.01.2017 r. do 04.05.2017 r., potwierdzenie wypłaty gotówkowej z dnia 4.05.2017 r., potwierdzenia zapłaty za usługi "[...]"za okres styczeń- kwiecień 2017 r., fakturę Vat z tytułu zapłaty za energię elektryczną za okres od 14.01 do 13.03.2017 r., dowód poniesienia opłaty za gospodarowanie odpadania, zaświadczenie z dnia "[...]" o posiadaniu gospodarstwa rolnego przez skarżącego i jego żonę, zaświadczenie o byciu podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych przez żonę wnioskodawcy oraz zaświadczenie o niedeklarowaniu dochodu za rok 2016 przez wnioskodawcę. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez całkowite zwolnienie jej od kosztów sądowych. W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). Przez koszty sądowe rozumieć należy przy tym opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków. Przesłanki udzielenia osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym określone są w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiąc, że przyznanie tego prawa następuje wówczas, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy więc dokonać oceny kosztów utrzymania koniecznego strony w stosunku do jej stanu majątkowego i w stosunku do kosztów sądowych, jakie są wymagane od strony na podstawie przepisów prawa. W niniejszym przypadku istotne jest, więc ustalenie wpierw kosztów sądowych ciążących na skarżącym, a następnie dokonanie oceny możliwości poniesienia tychże kosztów, w odniesieniu do jego sytuacji materialnej. Skarżący na obecnym etapie postępowania sądowego jest zobowiązany do uiszczenia stosunkowego wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Ewentualne opłaty, jakie mogą powstać dla skarżącego na dalszym etapie postępowania, to opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz wpis od skargi kasacyjnej, jeżeli jego skarga zostałaby oddalona, stanowiący połowę wpisu od skargi (tj. 1000 zł). W warunkach niniejszej sprawy należy uznać, że złożone przez skarżącego oświadczenia nie uzasadniały przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie tj. w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z przestawionych bowiem oświadczeń skarżącego wynika, że jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów w kwocie "[...]" miesięcznie. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawca wyłącznie uprawdopodobnił wysokość uzyskiwanych przez współmałżonkę dochodów z tytułu renty oraz zasiłków wypłacanych przez MOPS. Odnośnie wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu poprzestał na przedstawieniu zaświadczenia Burmistrza "[...]", określającego uzyskany przez skarżącego i jego żonę dochód w wysokości 1.975 zł za rok 2015 w oparciu o obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 23.09.2016 r. w sprawie przeciętnego dochodu w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Niemniej jednak przyjąć należy, że z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu w kwocie "[...]". Odnośnie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania to wnioskodawca w rubryce 11 formularza PPF wskazał, że wynoszą one łącznie ok. 1.900 zł przy czym nie wskazał jakiego okresu one dotyczą. Natomiast ze złożonych wyjaśnień na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a wynika, że łączne jego wydatki wynoszą 1.165 zł miesięcznie, przy czym w wykazie tym zabrakło wydatków na energię elektryczną, telefon, internet, TV i za gospodarowanie odpadami. Tym niemniej wnioskodawca do ww. oświadczenia załączył odpisy dokumentów potwierdzających wydatki na energie elektryczną, za telefon, internet i TV, z których to wynika, że za okres dwóch miesięcy 2017 r. z tytułu opłat za energię eklektyczną poniósł wydatek w kwocie 401,98 zł co daje 200,99 zł miesięcznie, natomiast za okres od stycznia do kwietnia 2017 r. z tytułu opłat za telefon, internet i TV poniósł wydatek w kwocie 1.420,79 zł tj. 355,19 zł średnio miesięcznie. Nadto z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami ponosi wydatek w kwocie 24 zł miesięcznie. Z sumowania wydatków wykazanych w oświadczeniu złożonym na wezwanie z wysokością poniesionych wydatków z tytułu opłat za energię elektryczna, telefon, internet, TV i za gospodarowanie odpadami wynika, że średnie miesięczne wydatki skarżącego i jego rodziny oscylują w granicach ok. 1.750 zł. Na tej podstawie referendarz sądowy stwierdził, że uzyskiwane przez skarżącego dochody umożliwiają mu poczynienie stosownych oszczędności niezbędnych do opłacenia w zakresie częściowym wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Jak wynika bowiem z powyższego skarżący i jego rodzina dysponuje stałym, miesięcznym dochodem w wysokości "[...]", zaś wykazane przez skarżącego miesięczne wydatki oscylują w graniach 1750 zł -1900 zł, nie przekraczają zatem kwoty uzyskiwanego dochodu. Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 września 2014 r. sygn. akt II OZ 874/14 opubl. CBOSA) koszty sądowe należy traktować jak wydatki bieżące w budżecie domowym na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.