I SA/Ol 176/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska, sędzia WSA Anna Janowska, Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w S. na czynność Prezydenta Miasta Elbląga w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty dotacji oddala skargę.

F. z siedzibą w S. (dalej jako skarżąca, strona, F.) zaskarżyła czynność Prezydenta Miasta Elbląga (dalej jako organ) dotyczącą odmowy przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za efekt kształcenia w odniesieniu do słuchaczy - obywateli Ukrainy, którzy zdali egzamin zawodowy. Z akt przedstawionych wraz ze skargą Sądowi wynika, że [...] stycznia 2026 r. F. złożyła dokumenty i wniosek dotyczący wypłaty jednorazowej dotacji z tytułu uzyskania przez uczniów Szkoły [...] dyplomów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie. Wniosek dotyczył D. O. oraz A. B. Organ ustalił, że wnioski dotyczące jednorazowej dotacji były już składane na nazwiska wskazanych uczennic odpowiednio 21 maja 2025 r. oraz 3 grudnia 2025 r. Osoby te są obywatelkami pochodzącymi z Ukrainy, o których mowa w art. 50a ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U z 2025 r. poz. 337 dalej jako "ustawa o pomocy"). Organ ustalił również, że odpowiednio D. O. uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe [...] stycznia 2025 r. zaś A. B. [...] czerwca 2025 r. Uznając, że dotacja za uzyskanie dyplomów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie na wskazane we wniosku uczennice jest nienależna organ powołał się na przepisy art. 50a ustawy o pomocy wskazując, że zgodnie z tymi przepisami niepubliczne szkoły policealne nie otrzymały dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz 31a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych na uczniów będących obywatelami Ukrainy. Prawo do dotacji za tzw. efekt kształcenia nie może powstać, jeżeli uzyskanie dyplomu nastąpiło w okresie wyłączenia tego prawa. Uczennice uzyskały dyplomy w 2025 r., a więc efekt kształcenia uzyskany został w 2025 r. Samo złożenie wniosku rozliczeniowego w 2026 r. nie przesądza o prawie uzyskania dotacji. W skardze do Sądu strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 26 ust. 5 oraz art. 31a ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych przez błędne przyjęcia, że dotacja za efekt na przysługuje w sytuacji zdania egzaminu zawodowego przez absolwenta szkoły; 2. naruszenie art. 33 ust.1 pkt 3 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych przez pominięcie, że prawo do dotacji aktualizuje się po spełnieniu warunku formalnego w postaci złożenia dokumentów w terminie 12 miesięcy; 3. błędną wykładnię art. 50a ustawy o pomocy polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyłącza prawo do dotacji za efekt również w sytuacji, gdy wypłata dotacji następuje po 31 grudnia 2025 r. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych organ prowadzący w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym słuchacz ukończył szkołę i zdał egzamin zawodowy, przekazuje organowi dotującemu odpowiedni dokument potwierdzający uzyskanie świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej lub dyplomu zawodowego, wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną. W odniesieniu do absolwentów będących obywatelami Ukrainy wskazano, że art. 50a ustawy o pomocy wyłącza dotacje wyłącznie wobec uczniów, o których mowa w art. 50 ust. 6 i 6a tej ustawy, a wyłączenie to dotyczy tylko okresu do dnia 31 grudnia 2025 r. W przepisie wprost użyto sformułowania, że prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne niepubliczne szkoły podstawowe dla dorosłych, niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia oraz niepubliczne szkoły policealne nie otrzymują dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz art. 31 a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych do dnia 31 grudnia 2025 r. Zdaniem strony z art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który stanowi, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31 a i art. 32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący szkołę, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń, o którym mowa odpowiednio w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, ukończył odpowiednio publiczne lub niepubliczne: liceum ogólnokształcące dla dorosłych, branżową szkołę II stopnia lub szkołę policealną, przekaże zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego, wydane niezwłocznie przez okręgową komisję egzaminacyjną na wniosek organu prowadzącego tę szkołę, kopię świadectwa ukończenia szkoły, o której mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, przez ucznia tej szkoły poświadczoną za zgodność z oryginałem przez dyrektora tej szkoły, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o systemie oświaty - w przypadku dotacji, o której mowa w art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 5. Zatem skoro organ prowadzący ma 12 miesięcy na złożenie wniosku o dotację za efekt, a organ dotujący przekazuje dotację dopiero po złożeniu kompletnego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami, a art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłączał otrzymanie dotacji do 31 grudnia 2025 r., to oznacza, że składając wniosek o dotację za efekt w styczniu 2026 r. w stosunku do słuchaczy posiadających status UKR, którzy zdali egzamin zawodowy w styczniu 2025 r. lub w czerwcu 2025 r. nie ma ograniczeń wynikających z brzmienia przepisu art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i organ prowadzący może otrzymać dotację za efekt, a organ dotujący ma obowiązek dotację przekazać w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że regulacje ustawy o pomocy mają charakter szczególny i czasowy oraz nie mogą być interpretowane rozszerzająco w sposób prowadzący do przyznania dotacji bez wyraźnej podstawy prawnej. Przepisy te nie znoszą ogólnych zasad wynikających z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a zgodnie z brzmieniem art. 50a ustawy o pomocy, obowiązującym w 2025 roku, niepubliczne szkoły policealne zostały ustawowo wyłączone z kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania dotacji, o których mowa w art. 26 ust 2 i 4-5a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, na uczniów będących obywatelami Ukrainy. Prawo do tzw. "dotacji za efekt" konstytuuje się w momencie ziszczenia się przesłanki ustawowej, czyli uzyskania przez ucznia dyplomu zawodowego, a co do obu uczennic efekt kształcenia został osiągnięty w 2025 roku - w okresie, w którym obowiązywało bezwzględne ustawowe wyłączenie finansowania tej grupy uczniów w szkołach policealnych. Fakt, iż wniosek o wypłatę został ponownie złożony w styczniu 2026 r. (z zachowaniem technicznego terminu 12 miesięcy na złożenie wniosku), nie niweluje skutków prawnych obowiązujących w momencie "wypracowania" dotacji. Prawo do dotacji nie mogło powstać w 2025 r., a zmiana roku budżetowego nie powoduje automatycznego prawa do roszczenia, które w dacie jego powstania było z mocy prawa nienależne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie mogą być uznane za skuteczne. Podkreślić należy, że stan faktyczny przyjęty w sprawie jest między stronami bezsporny. Odmowa przyznania i wypłaty dotacji dotyczy dwóch uczennic, które w 2025 roku uzyskały dyplomy potwierdzające kwalifikacje zawodowe. Podstawą materialnoprawną wypłaty takiej dotacji są art. 26 ust. 5a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U z 2025 r. poz. 439 oraz z 2026 r. poz. 319), który stanowi, że dotacja na ucznia niepublicznej branżowej szkoły II stopnia, o której mowa w ust. 5, jest przyznawana odrębnie za uzyskanie przez niego świadectwa dojrzałości lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia oraz art. 31a ust. 1 zgodnie z treścią którego niepubliczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał egzamin zawodowy w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie, oraz przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin. Dotację ustala się w wysokości przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych w roku budżetowym, w którym słuchacz ukończył ten kurs. Przyjąć więc należy, że dotacja za efekt kształcenia przysługuje w związku z uzyskaniem określonego rezultatu kształcenia przez ucznia/słuchacza objętego systemem finansowania w danym okresie, a co za tym idzie szkoła mogła ubiegać się o wypłatę dotacji na uczniów za tzw. efekt kształcenia po uzyskaniu przez tych uczniów dyplomów zawodowych. Bezspornym w sprawie jest, że obie uczennice spełniły powyższe wymagania. Natomiast podstawą prawną odmowy wypłaty dotacji przez organ nie były omówione powyżej przepisy. Uczennice D. O. oraz A. B. uzyskały dyplomy zawodowe w 2025 roku, a w toku postępowania wyjaśniającego (pisma szkoły z dnia 4 czerwca 2025 r. oraz 17 grudnia 2025 r.) organ ustalił bezspornie, że są one obywatelkami Ukrainy, o których mowa w art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z brzmieniem art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, obowiązującym w 2025 roku, niepubliczne szkoły policealne zostały ustawowo wyłączone z kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania dotacji, o których mowa w art. 26 ust 2 i 4-5a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, na uczniów będących obywatelami Ukrainy. Zdaniem Sądu zgodzić należy się z oceną organu, że prawo do tzw. "dotacji za efekt" konstytuuje się w momencie ziszczenia się materialnoprawnej przesłanki ustawowej, czyli uzyskania przez ucznia dyplomu zawodowego. W niniejszej sprawie efekt kształcenia został osiągnięty w 2025 roku - w okresie, w którym obowiązywało bezwzględne ustawowe wyłączenie finansowania tej grupy uczniów w szkołach policealnych. W konsekwencji fakt, iż wniosek o wypłatę został ponownie złożony w styczniu 2026 r. (z zachowaniem technicznego terminu 12 miesięcy na złożenie wniosku), nie niweluje skutków prawnych obowiązujących w momencie ustalania prawa do dotacji. Prawo do udzielenia dotacji zostało ograniczone w 2025 r., a zmiana roku budżetowego nie powoduje automatycznego prawa do roszczenia, które w dacie jego powstania było z mocy prawa nienależne. Dotacja oświatowa ma charakter roczny i celowy. Skoro w 2025 roku ustawodawca zdecydował o braku finansowania efektów kształcenia dla obywateli Ukrainy w szkołach policealnych, to środki te nie zostały przewidziane w budżecie na ten cel. Przesunięcie momentu złożenia wniosku na rok 2026 jest jedynie czynnością techniczną, która nie może kreować nowego prawa podmiotowego jeśli to prawo nie istniało w chwili ukończenia nauki przez uczniów. Biorąc pod uwagę, że uczennice uzyskały dyplomy w czasie trwania ustawowego wyłączenia z dotowania, skargę należało uznać za nieskuteczną. Samo dochowanie terminu do złożenia wniosku w 2026 r. nie zmienia faktu braku materialnoprawnej podstawy do wypłaty środków za rok 2025. Z tych przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), Sąd oddalił skargę.