I SA/Ol 173/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2026 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 26 lutego 2026 r., nr 58/OR14/2026 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2024 oddala skargę.

Decyzją z 26 lutego 2026 r. Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Kierownik") z 24 listopada 2025 r., wydaną wobec F. M. (dalej jako: "strona", "producent rolny", "skarżąca") w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2024. Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy: W dniu 6 maja 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek o przyznanie ww. płatności na rok 2024. Strona w dniach: 14 czerwca 2024 r., 27 czerwca 2024 r., 16 lipca 2024 r. oraz 30 lipca 2024 r. złożyła zmianę do wniosku (bez wpływu na powierzchnię spornej w niniejszej sprawie działki rolnej F o nr ewidencyjnym [...], pow. 1,83 ha). W dniach 11-17 października 2024 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej, czego potwierdzeniem jest Raport z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego PROW 14-20 o nr [...] (dalej jako: "raport"). Kierownik decyzją z 27 lutego 2025 r. przyznał stronie: 1) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości 3.178,56 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1.182,72 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie zmniejszenia z tego tytułu; 2) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 656,93 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 57,28 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie zmniejszenia z tego tytułu. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W toku postępowania odwoławczego Dyrektor postanowieniem z 2 września 2025 r., działając na podstawie art.: 75 § 1, art. 77 § 4 w zw. z art. 123 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej jako: "k.p.a."), postanowił dopuścić dowód z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) - na rok 2024, tj. pismo jednostki certyfikującej R. Sp. z o.o. z 18 lipca 2025 r. dotyczące wyjaśnienia rozbieżności w zakresie deklarowanej uprawy na działce rolnej F. Jednostka Certyfikująca w piśmie tym wskazała, że: według zapisów producenta w rejestrach oraz na podstawie złożonego wniosku do ARiMR o dopłaty bezpośrednie, na działce [...], pow. 1,83 ha, w okresie wegetacji występowała uprawa lucerny mieszańcowej. Wobec powyższego, Dyrektor decyzją z 22 września 2025 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kierownik, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 24 listopada 2025 r. przyznał producentowi rolnemu: 1) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości 3.178,56 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1.182,72 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie zmniejszenia z tego tytułu; 2) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 656,93 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 57,28 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie zmniejszenia z tego tytułu. W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu W-M OR ARiMR o ponowne przeanalizowanie raportu z kontroli co do zasadności zastosowania kodu DR7 na działce rolnej F oraz zweryfikowanie stwierdzonej uprawy. Wskutek ponownej weryfikacji sporządzono korektę raportu z 3 października 2025 r. W pierwotnej wersji raportu uprawą stwierdzoną na działce rolnej F były trawy na gruntach ornych, natomiast korekta zawiera informację o mieszance jednorocznej traw z bobowatymi drobnonasiennymi. Zastosowany w pierwotnym raporcie kod DR14 został podtrzymany w jego korekcie. Pismem z 18 października 2025 r. pełnomocnik strony wniósł zastrzeżenia do korekty raportu. W odpowiedzi pismem z 3 listopada 2025 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał dotychczasowe ustalenia. Ponadto Jednostka Certyfikująca, dokonując ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji, w piśmie z 18 listopada 2025 r. stwierdziła, że faktyczną uprawą na działce rolnej F w 2024 r. była mieszanka jednoroczna traw z bobowatymi drobnonasiennymi. Poinformowała, że koszenie na działce rolnej F zostało wykonane w dniu 10 czerwca 2024 r., a uzyskanym produktem była trawa. Utrzymując w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor wskazał, że warunki do przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2024 zostały określone w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej jako: "ustawa o Planie Strategicznym"), m.in. w art. 26 ust. 1 pkt 3, art. 45 ust. 1 oraz ust. 2, oraz w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2025 r., poz. 1190), dalej jako: "rozporządzenie ONW", a także w art. 68, art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187 z dnia 2021.12.06, dalej jako: "rozporządzenie nr 2021/2116"). Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego, m.in. korekty raportu oraz pisma Jednostki Certyfikującej z 18 listopada 2025 r, Dyrektor stwierdził, że faktyczną uprawą na działce rolnej F w roku 2024 była mieszanka jednoroczna traw z bobowatymi drobnonasiennymi, a zatem zebrany materiał dowodowy nie potwierdził deklarowanej przez stronę lucerny mieszańcowej. Drugim kluczowym elementem sprawy było, w ocenie organu odwoławczego, ustalenie, czy na działce rolnej F został przeprowadzony zabieg agrotechniczny. Zdaniem organu, także i w tym przypadku istotny jest dowód w postaci korekty raportu, w którym każda działka rolna (w tym działka rolna F) została precyzyjnie opisana wraz obszerną dokumentacją fotograficzną wykonaną w terenie i zawarto informację m.in. o kodzie DR14 - Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Wskazano, że na zdjęciach wykonanych przez kontrolerów widoczna jest wysoka roślinność składająca się z: mieszanki chwastów, suchych traw, wysokich bylin oraz koniczyny, przy jednoczesnym braku deklarowanej uprawy lucerny mieszańcowej. Można również zauważyć pojedyncze samosiewki drzew. Chwasty osiągnęły etap kwitnienia i wykształcenia nasion. Natomiast obecność pojedynczych samosiewek drzew oraz wysokich chwastów potwierdza brak jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych co najmniej od zakończenia okresu wegetacyjnego w roku 2023. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, stan faktyczny uprawy stwierdzony podczas kontroli stoi w sprzeczności z deklaracją strony dotyczącą rodzaju uprawy i wykonania koszenia 10 czerwca 2024 r. Dodatkowo posługując się zobrazowaniami satelitarnymi HUB EO Browser Copemicus, zweryfikowano twierdzenia strony, jakoby wykonała koszenie 10 czerwca 2024 r. Zdaniem organu, zobrazowania w wersji True Color świadczą o pokryciu terenu roślinnością jednostajnie w przedziale czasowym od maja do października 2024 r., co świadczy o braku przeprowadzenia wymaganych zabiegów agrotechnicznych, w tym koszenia. Wskazano ponadto, że strona w wykazie działań agrotechnicznych wykreśliła lucernę i wpisała trawę, przy czym zapisy w tym wykazie dotyczyły wyłącznie koszenia, co podważało ich wiarygodność. W ocenie Dyrektora, przeprowadzona kontrola na miejscu nie neguje występowania lucerny mieszańcowej na początku okresu wegetacyjnego w 2024 r., jednakże dalsza analiza wskazuje i poddaje w wątpliwość czystość tej uprawy, w związku z powyższym zastosowano kod DR14, w konsekwencji stwierdzając uprawę mieszanki jednorocznej traw z bobowatymi drobnonasiennymi. Koszenie deklarowane przez skarżącą jest jednym z zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Materiał dowodowy zebrany przez organy ARiMR (kontrola na miejscu, fotografie oraz analiza zobrazowań z zasobów HUB EO Browser Copemicus) skutecznie podważył twierdzenia strony. Choć Jednostka Certyfikująca w piśmie z 18 listopada 2025 r. wskazała, że koszenie miało miejsce 10 czerwca 2024 r. (powołując się na twierdzenie strony), jednakże brak jest materiału dowodowego, który uzasadniałby uznanie tego za wiarygodne. Ostatecznie Jednostka Certyfikująca z piśmie z 18 listopada 2025 r. wskazała, że dopuszcza możliwość zachwaszczenia działki rolnej F trawami. Zdaniem organu, powyższego stanowiska nie zmienia przywołane w odwołaniu pismo Nadleśnictwa L. z 17 października 2025 r., gdyż nie stanowi ono dowodu na okoliczność prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, jak również nie potwierdza rodzaju uprawy na działce. Pismo stwierdza fakt przeprowadzenia kontroli dzierżawy do dnia 15 października 2024 r., przy czym czynności te dotyczyły prawidłowego wykonywania umowy dzierżawy, tj. w szczególności z punktu widzenia wykorzystania przedmiotu dzierżawy na cele rolne i przestrzegania przez dzierżawcę zakazu zmiany przeznaczenia gruntów. Nie oznacza to potwierdzenia, czy też wykazania właściwego, tj. zgodnego z zasadami wnioskowanych płatności, użytkowania rolniczego spornej działki. Pismem z 6 lutego 2026 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa L. szczegółowo wyjaśnił, że Nadleśnictwo nie prowadzi ewidencji użytkowania gruntów rolnych w zakresie obejmującym szczegółowe dane dotyczące powierzchni faktycznie użytkowanej ani rodzaju prowadzonych upraw. Końcowo Dyrektor wskazał, że organy ARiMR nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy spełnia on warunki do ich otrzymania. W tych postępowaniach ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało bowiem w istotny sposób zmodyfikowane, w stosunku do postępowania uregulowanego w k.p.a. (art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie strategicznym). Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżyła strona, reprezentowana przez pełnomocnika - męża M. M., wnosząc o uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazano, że organ drugiej instancji, stwierdzając, że na działce rolnej F nie występowała lucerna, naruszył art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Pełnomocnik wyjaśnił, że w czasie wizyty kontrolerów w domu po zakończeniu kontroli na miejscu zgodził się na zmianę uprawy z lucerny na trawę, nie informując o tym Jednostki Certyfikującej, żeby zakończyć kontrolę w gospodarstwie, gdyż takich kontroli jest nawet kilka w roku i to był błąd, bo organy zarzuciły mu próbę fałszerstwa. Dopiero Jednostka Certyfikująca wyjaśniła organom, co dzieje się z roślinnością w sposób naturalny i wówczas zmieniły one zdanie, uznając, że występowała lucerna z trawami. Dodatkowo organy stwierdziły brak koszenia na działce. Tymczasem, jak podkreślono, dostarczenie dowodów po kontroli jest trudne, bo strona nie wie co może zakwestionować ARiMR. Strona na poparcie swojego stanowiska przedstawiła pismo Jednostki Certyfikującej oraz Nadleśnictwa L. Gdyby, jak twierdzi organ odwoławczy, grunt nie był użytkowany, to wydzierżawiający wypowiedziałby umowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podzielając swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Kontroli Sądu pod względem legalności podlegała decyzja Dyrektora OR ARiMR w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2024. Skarga zawierała wyłącznie zarzuty proceduralne, które nie mogły zwalczyć stanu faktycznego przyjętego przez organy ARiMR za podstawę orzekania. Przedmiotem sporu w sprawie były ustalenia faktyczne, które w ocenie organów obu instancji uzasadniały stwierdzenie, że na położonej w F. działce rolnej F o pow. 1,83 ha nie była w 2024 r. prowadzona deklarowana przez skarżącą uprawa lucerny mieszańcowej. Skarżąca negowała te ustalenia, jednak nie przedstawiła dowodu, który podważałby ustalenia organów dokonane w wyniku prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w przepisach k.p.a. w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. W art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej: "u.p.s.") wskazano, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Ponadto w art. 66 ust. 2 u.p.s. wskazano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przywołana regulacja w istotny sposób modyfikuje obowiązki organów ARiMR w stosunku do zasad obowiązujących na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji w postępowaniu o przyznanie płatności na organach ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ustawodawca odszedł od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniu o przyznanie płatności organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności, oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej (por. wyrok NSA z 13 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 66/23 i przywołane tam orzecznictwo dostępne w CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, scharakteryzowane powyżej reguły zostały w rozpoznawanej sprawie zachowane. Organy ARiMR nie naruszyły zarzucanych w skardze przepisów postępowania. Podstawą przyjętych ustaleń była przede wszystkim kontrola na miejscu, w ramach której zweryfikowano rodzaj uprawy deklarowanej przez skarżącą na działce rolnej F. Ocena pozyskanych w ten sposób danych (raport z czynności kontrolnych, dokumentacja fotograficzna, pomiary działek) oraz ocena twierdzeń skarżącej przedstawianych w toku postępowania, w tym w zastrzeżeniach do wspomnianego raportu, nie nosi znamion dowolności. Organy nie pominęły wyjaśnień skarżącej, tylko oceniły je w kontekście całokształtu dowodów znajdujących się w aktach. Skarżąca nie przedstawiła zaś kontrdowodu obrazującego inny stan spornej w sprawie działki rolnej F. Przypomnienia wymaga, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 zadeklarowała na spornej działce rolnej uprawę lucerny mieszańcowej. Z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 11-17 października 2024 r. wynikało, że stwierdzono uprawę "Trawy na gruntach ornych" i zastosowano kod DR14 wykluczający działkę z płatności. W opisie wskazano, że stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych i przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności, działka rolna porośnięta chwastami i samosiewkami drzew. Materiał zgromadzony w wyniku kontroli na miejscu obejmował raport z czynności kontrolnych, dokumentację fotograficzną oraz pomiary deklarowanych działek. W toku ponownie prowadzonego postępowania na skutek decyzji kasacyjnej Dyrektora z 22 września 2025 r., materiał dowodowy sprawy uzupełniono o korektę raportu z czynności kontrolnych z 3 października 2025 r., w której wskazano na uprawę stwierdzoną - mieszankę jednoroczną traw z bobowatymi drobnonasiennymi i jednocześnie podtrzymano kod DR14 wykluczający działkę z płatności. W toku ponownego postępowania zgromadzono również pisemne wyjaśnienia Jednostki Certyfikującej oraz właściciela gruntu - Nadleśnictwa L., a ponadto dokonano analizy zobrazowań z zasobów aplikacji HUB EO Browser Copemicus. Przeprowadzono ponadto weryfikację dokumentacji prowadzonej przez stronę na potrzeby płatności ekologicznej, tj. wykazu działań agrotechnicznych. Zdaniem Sądu, powyższy materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wszechstronny i wobec tego jest kompletny. Zasadnicze znaczenia miało zatem, czy organy ARiMR dokonały prawidłowej oceny zebranych dowodów w świetle zasad unormowanych w art. 66 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., jak również, czy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W ocenie Sądu, ocena materiału dowodowego sprawy została dokonana w sposób logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego. Organy ARiMR nie pominęły żadnej okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo z zachowaniem gwarancji procesowych stron. Beneficjent miał możliwość składania wyjaśnień i aktywnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób rzetelny wyjaśnia stan faktyczny sprawy oraz zastosowane przez organy przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało bowiem, że deklarowana przez stronę uprawa lucerny mieszańcowej nie znalazła potwierdzenia ani w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych przez Biuro Kontroli na Miejscu, ani też w wyniku czynności kontrolnych Jednostki Certyfikującej, ani też w dokumentacji tworzonej przez stronę na potrzeby płatności ekologicznej. Pomocniczo organ drugiej instancji powołał się przy tym na zobrazowania z zasobów aplikacji Sentinel HUB EO Browser Copemicus, które nie potwierdzały wykoszenia działki rolnej F w terminie deklarowanym przez stronę w wykazie działań agrotechnicznych. Trafne są ustalenia organów, że zostały ostatecznie usunięte wątpliwości powstałe na poprzednim etapie postępowania w związku z ówczesnymi wyjaśnieniami Jednostki Certyfikującej z 18 lipca 2025 r., bowiem w piśmie z 18 listopada 2025 r. potwierdziła ona, że faktyczną uprawą na działce rolnej F w 2024 r. była mieszanka jednoroczna traw z bobowatymi drobnonasiennymi. Dowodem na istnienie w sezonie wegetacyjnym uprawy lucerny na spornej działce nie mogły być też wyjaśnienia właściciela spornej działki rolnej - Nadleśnictwa L., które wprawdzie w treści umowy dzierżawy z 5 kwietnia 2019 r. zobowiązało stronę do korzystania z przedmiotu dzierżawy wyłącznie na cele rolne, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, to jednak - w świetle pisemnych wyjaśnień Nadleśnictwa z 6 lutego 2026 r. - nie posiadało wiedzy na temat rodzaju uprawy ani zakresu faktycznego użytkowania gruntu w 2024 r. Zasadnie też organ odwoławczy przekonuje, że w świetle zapisów wykazu działań agrotechnicznych, w których dokonano zmiany w zakresie deklarowanej uprawy z lucerny na trawę, braku wskazania innych zabiegów agrotechnicznych (poza koszeniem), jak również analizy zobrazowań satelitarnych działki rolnej F z zasobów Sentinel HUB Eo Browser, wątpliwości budzi fakt wykonania koszenia w deklarowanym przez stronę terminie. Wskazuje to na brak działań mających na celu utrzymanie założonej uprawy. W świetle tego, co ustaliły w niniejszej sprawie organy, zasadnym jest przyjęcie, że skarżąca prowadziła w poprzednich okresach uprawę lucerny na spornej działce F, jednak upływ czasu (3. rok uprawy) i brak zabiegów agrotechnicznych doprowadził do zachwaszczenia działki. Powyższe zostało potwierdzone w wyniku czynności przeprowadzonych w toku kontroli na miejscu i udokumentowane fotografiami potwierdzającymi wnioski kontrolujących co do istnienia na działce F wysokiej roślinności składającej się z: mieszanki chwastów, suchych traw, wysokich bylin oraz koniczyny, przy jednoczesnym braku deklarowanej uprawy lucerny mieszańcowej. Sporządzona w toku kontroli na miejscu dokumentacja fotograficzna potwierdza, że chwasty osiągnęły etap kwitnienia i wykształcenia nasion. Ponadto stwierdzono pojedyncze samosiewki drzew, co wskazuje na brak jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia skutecznie zakwestionowały deklarację strony co do rodzaju uprawy i wykonania koszenia w dniu 10 czerwca 2024 r. Nie ulega wątpliwości, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki rolnej oraz rodzaju uprawy, co do której strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), ale też ustalenia dokonane w toku kontroli na miejscu, jak również deklaracje i wyjaśnienia składane przed producentów rolnych. Organy ARiMR, wyposażone przez prawodawcę unijnego i krajowego w odpowiednie, specjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji rzetelności wniosków o płatność, mają nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z nich korzystać. Wobec powyższego chybione były zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., ponieważ, na co zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z art. 66 ust. 1 u.p.s. wynika, że obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Organ nie jest zobowiązany w tym postępowaniu do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony, czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18; CBOSA). W ocenie Sądu, organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie naruszyły zasad wynikających z art. 66 ust. 1 u.p.s. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor OR ARiMR odniósł się do dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, w tym głównie wyjaśnień Jednostki Certyfikującej i Nadleśnictwa L., racjonalnie wyjaśniając, że nie przeczyły one dowodom przyjętym za podstawę ustaleń w niniejszej sprawie. Twierdzeniom skargi, że pełnomocnik strony nie był obecny w toku kontroli na miejscu przeczyła treść raportu z kontroli, który wskazuje w pozycji XIX, że pełnomocnik strony był obecny w toku kontroli, a ponadto reagował on w odpowiednim czasie stosownie do ustaleń organów, bowiem złożył 4 grudnia 2024 r. zastrzeżenia do raportu z kontroli. Nie można zatem mówić o tym, by pełnomocnik strony został zaskoczony ustaleniami organów ARiMR w czasie, kiedy nie miał już możliwości podjęcia stosownej inicjatywy dowodowej. Zdaniem Sądu, nie są też przekonujące wyjaśnienia pełnomocnika strony skarżącej dotyczące zmiany uprawy w wykazie działań agrotechnicznych z lucerny na trawy w sytuacji, gdy w świetle tych wyjaśnień jedyną motywacją do dokonania takiej zmiany miało być zakończenie kontroli w gospodarstwie rolnym. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że strona, jako producent rolny prowadzący zróżnicowaną działalność rolniczą, powinna posiadać profesjonalną wiedzy, w tym m.in. o zasadach dotyczących przyznawania pomocy, z której może, ale nie musi korzystać. Beneficjent płatności, składając wniosek o przyznanie płatności, składa m.in. oświadczenie o znajomości prawa i reguł związanych z przyznawaniem płatności. Złożenie takiej deklaracji pozwala organom przyjąć, że rolnik zna przepisy prawa i reguły dotyczące uzyskiwania płatności. Zatem stronie powinny być również znane konsekwencje dokonywanych zmian dokumentacji agrotechnicznej w toku niezakończonego postępowania. Zdaniem Sądu, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, co jednak nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu w tej części, stwierdził, że po obliczeniu różnic powierzchniowych i procentowych, zastosowanie miały przepisy § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW oraz § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2025 r. poz. 1186), co skutkowało przyznaniem płatności ONW do obszaru stwierdzonego w toku kontroli pomniejszonego o 2-krotność stwierdzonej różnicy. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.).