I SA/Ol 171/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Janowska, Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 18 marca 2026 r., nr SKO.53.444.2026 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. oddala skargę

Skarga F.W. (dalej: "podatnik", "strona" lub "skarżący") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej: "wójt gminy" lub "organ I instancji") z 3 lutego 2026 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. w łącznej kwocie 975 zł. Z akt sprawy wynika, że w 2021 r. podatnik oraz jego małżonka, T.W. byli właścicielami gruntów położonych w obrębie S. oznaczonych jako działka nr [...] o powierzchni 0.2700 ha, sklasyfikowanych jako grunty orne klasy V i VI oraz pastwiska klasy V. Ponadto byli właścicielami działki nr [...] o powierzchni 2.000 m2, oznaczonej w ewidencji jako tereny mieszkaniowe - B. Na tym gruncie posadowiony był budynek mieszkalny o powierzchni 160 m2 (w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r.) i powierzchni 280 m2 (w okresie od 1 września 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.) oraz budynek pozostały o powierzchni 50 m2. Powyższe okoliczności wynikają z wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz z informacji IN-1 złożonych przez podatników. W decyzji z 3 lutego 2026 r. wójt gminy do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjął grunty rolne o powierzchni 0.2700 ha (zwolnione od podatku), zaś do opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne o powierzchni 160 m2 (z okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r.) i powierzchni 280 m2 (za okres od 1 września 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.), budynki pozostałe o powierzchni 50 m2 oraz grunty pozostałe, tereny mieszkaniowe o powierzchni 2.000 m2. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium wydało zaskarżoną decyzję, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na wynikający z art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatnika zawiadomienia organu podatkowego o zdarzeniach mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Wyjaśniło, że o kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości nie decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości lecz jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.). Wywiodło, że organ podatkowy nie jest właściwy do korygowania danych zawartych w tej ewidencji. Założono zatem, że podatnicy nie mogą kwestionować w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie kwalifikacji gruntu i ich powierzchni, bowiem tym celom służy odrębny tryb postępowania przed starostą. Organ podatkowy ma natomiast obowiązek sprawdzenia, aktualnych na datę ustalenia zobowiązania, danych wynikających z ewidencji i ich respektowania w ramach wymiaru zobowiązania podatkowego, co miało także miejsce w niniejszej sprawie. W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji, wyznaczenie rozprawy, na której będzie możliwe rozpatrzenie wniosków dowodowych skarżącego i przesłuchanie świadków, a także o powołanie biegłego i nałożenie grzywny na organy samorządowe. Zarzucono naruszenie w tej sprawie art. 15 Kpa poprzez zaniechanie rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Oceniono, że w tej sprawie należy wykorzystać materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy o sygn. I SAB/Ol 1/26 i sygn. I SO/Ol 1/26. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając kontrolę legalności decyzji organu sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zaś art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na postanowienie zostały natomiast wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli w tak określonych granicach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uzasadniałoby uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji dotyczyło opodatkowania nieruchomości podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Opodatkowanie podatkiem rolnym nie jest sporne między stronami, gdyż w tym zakresie skarżącemu przysługiwało zwolnienie od podatku. Zaś w kwestii podatku od nieruchomości należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2021 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne (...) będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1-2 u.p.o.l. – dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala rada gminy w drodze uchwały, z zastrzeżeniem stawek maksymalnych wskazanych w art. 5 u.p.o.l. Podatnicy podatku od nieruchomości będący osobami fizycznymi są zobowiązani na podstawie art. 6 ust. 6 u.p.o.l. złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku. Kontrolowana przez Sąd decyzja SKO jest kolejnym rozstrzygnięciem tego organu wydanym w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Bowiem decyzjami nr [...] organ ten uchylał kolejno poprzednie decyzje wydane w sprawie przez organ I instancji, nakazując weryfikację podstawy opodatkowania m.in. poprzez dokładne ustalenie powierzchni użytkowej budynków, w tym poprzez wyjaśnienie sprzeczności w Informacjach IN – 1 składanych przez podatnika oraz poprzez dokonanie oględzin budynków w celu dokonania pomiaru powierzchni użytkowej. Organ I instancji wykonał zalecenia zawarte w poprzednio wydanych decyzjach Kolegium. Z akt sprawy wynika, że organ wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących powierzchni użytkowej budynku (wezwanie z 26 czerwca 2024 r. k.193) oraz podejmował próby dokonania oględzin budynku (postanowienie z 31 października 2024 r. k.208). Wyznaczony został termin oględzin budynków na 15 listopada 2024 r. (k.208), lecz do czynności nie doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego (protokół odtworzeniowy k.217). Na skarżącego nałożona została kara porządkowa w związku z nieudostępnieniem przedmiotu oględzin (k.220) oraz wyznaczono nowy termin oględzin na 18 grudnia 2024 r. (k.222), lecz w wyznaczonym terminie skarżący także nie udostępnił przedmiotu oględzin (notatka służbowa k.232). Zgodnie z art. 191 Op, z którego wynika, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z akt sprawy wynikają przedstawione wyżej okoliczności wskazujące, że do oględzin nie doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego. W takiej sytuacji prawidłowo oceniono w zaskarżonej decyzji, że niemożliwe było przeprowadzenie oględzin budynków i dokonanie ich pomiarów. Dlatego dopuszczalne było wydanie decyzji podatkowej na podstawie tych dowodów, które zgromadził w sprawie, w oparciu o dane z ewidencji gruntów, na podstawie której przyjęto do opodatkowania 2.000 m2 oraz w oparciu o Informacje IN - 1 składane przez podatnika. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622, dalej: "Op") podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Zaś zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyjęto, że każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. W tym kontekście nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ze względu na bojkotowanie przez podatnika czynności dowodowych – organ odstępuje od opodatkowania. Przytoczony wyżej art. 6 ust. 6 u.p.o.l. zobowiązuje podatnika do rzetelnego zgłaszania organowi podatkowemu okoliczności istotnych dla powstania obowiązku podatkowego. Zasady ogólne i przepisy postępowania podatkowego zapewniają stronie postępowania szereg środków prawnych gwarantujących czynny udział, przykładowo możliwość zgłaszania środków dowodowych (art. 188 Op) czy możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji (art. 200 Op). Przepisy postępowania podatkowego wymagają także od strony postępowania, aby współdziałała z organem podatkowym w postępowaniu. Strona postępowania ma najlepszą wiedzę na temat przedmiotu opodatkowania, dlatego w jej interesie jest współpracować z organem i udostępniać mu dowody znajdujące się w jej posiadaniu, a także umożliwiać dokonywanie czynności dowodowych, takich jak przeprowadzenie oględzin przedmiotu opodatkowania. Rezygnując z przysługujących uprawnień bądź nie współpracując z organem podatkowym strona postępowania ponosi ryzyko rozstrzygnięcia sprawy na podstawie takich dowodów, jakie udało się pozyskać organowi podatkowemu bez współpracy ze stroną. Zgodnie z art. 233 § 2 Op organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu organ I instancji, na tyle, na ile było to możliwe bez udziału podatnika, wykonał zalecenia zawarte w decyzji odwoławczej uchylającej poprzednią decyzję wójta, tj. zebrał materiał dowodowy, poddany następnie ocenie, zgodnie z art. 191 Op. W skardze nie przedstawiono konkretnych argumentów wskazujących na wadliwość ustalenia podstawy opodatkowania. Sformułowano zaś przy tym wobec Sądu żądania przeprowadzenia wniosków dowodowych w postaci przesłuchania skarżącego, pracowników SKO oraz organu I instancji i powołania biegłego, a także zażądano nałożenia na organy samorządowe grzywny. Żadnego z tych wniosków Sąd nie uwzględnił. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzanie wyłącznie dowodów z dokumentów. W tym zakresie nie mieści się przeprowadzenie dowodu z przesłuchania przed sądem oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest ograniczony do dowodów uzupełniających, przy czym oferowane dowody powinny mieć charakter niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, zaś ich przeprowadzenie nie może powodować nadmiernego przedłużenia postępowania. Ponadto sąd ma jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wraz z wnioskiem nie został przedłożony przez skarżącego żaden dowód, a jedynie sformułowano żądanie ich przeprowadzenia przez Sąd, przy czym wniosek skarżącego nie dotyczy dowodów z dokumentów. Zatem wniosek nie mieści się w omówionych wyżej przesłankach zawartych art. 106 § 3 ppsa. Ponadto w kompetencjach sądu administracyjnego nie mieści się możliwość nałożenia grzywny na organ, czego domaga się skarżący. Nie wystąpiła także podnoszona w skardze konieczność wykorzystania materiału dowodowego zebranego w sprawach I SAB/Ol 1/26 i I SO/Ol 1/26, w których zostały wydane rozstrzygnięcia dotyczące wprawdzie skarżącego, lecz rozpoznawane przez Sąd sprawy nie dotyczyły ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zawartej w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Organ odwoławczy rozpoznał bowiem odwołanie skarżącego z poszanowaniem zasad ogólnych i przepisów postępowania podatkowego, zaś w skardze nie wykazano ich naruszenia. W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.