I SA/Lu 89/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Wójtowi Gminy [...] [...] zł ([...] złotych) uiszczonego z tytułu wpisu od skargi.

Wójt Gminy [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie. Pismem z dnia 9 lutego 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej cofnął skargę w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało rozważyć dopuszczalność wniesienia skargi przez Wójta Gminy [...]. Rozpoznanie cofnięcia skargi i wniosku o umorzenie postępowania sądowego jest możliwe bowiem dopiero wtedy, gdy skarga jest dopuszczalna, a więc, gdy skutecznie wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Dopiero wówczas strona skarżąca jest uprawniona do rozporządzenia skargą poprzez jej cofnięcie. W ocenie Sądu, skarga Wójta Gminy jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, skarga została wniesiona przez Wójta Gminy, który działał w sprawie jako organ podatkowy pierwszej instancji. Ustalenia zatem wymaga, czy organ ten posiada legitymację skargową i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której uchylono rozstrzygnięcie Wójta. Legitymacja do złożenia skargi, o której mowa w powołanym wyżej przepisie art. 50 P.p.s.a., została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ administracji publicznej, który na mocy przepisów prawa został w sprawie powołany do wydania decyzji administracyjnej. Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest zatem uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05). Wójt Gminy [...] w niniejszej sprawie jest zaś, zgodnie z art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1775 ze zm.), który koresponduje z art.13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organem podatkowym pierwszej instancji. Także w doktrynie podkreśla się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji (por. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 240-241). Tak więc postępowanie może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej, dwojakie uprawnienia – raz organu wydającego akt administracyjny, innym razem zaś strony postępowania. Złożenie skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby zaś do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (jako organ pierwszej instancji) i Samorządowe Kolegium Odwoławcze (jako organ drugiej instancji). Spór między nimi sprowadzałby się natomiast do różnego stanowiska co do prawidłowości decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84). Tymczasem postępowanie sądowoadministracyjne nie jest właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami podatkowymi poszczególnych instancji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 915/05). Dodać również wypada, że w ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków albo praw i obowiązków osoby prawnej (jednostki samorządu terytorialnego), w strukturze której działa organ osoby prawnej, będący równocześnie organem administracji publicznej rozstrzygającym sprawę indywidualną innego podmiotu. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Wójt Gminy [...], jako organ podatkowy, który w pierwszej instancji wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, nie posiada w tej sprawie legitymacji do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo że podatek od nieruchomości stanowi dochód gminy. Legitymację tę posiada natomiast podatnik i to jego interesu prawnego dotyczy toczące się postępowanie. Tym samym Wójt Gminy [...], jako organ podatkowy pierwszej instancji, orzekający w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie posiada przymiotu strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, dotyczącym tejże decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.