I SA/Lu 776/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić G. Z. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 8.513 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym na tę okoliczność oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką, która od połowy 2015 r. przebywa na Białorusi, gdzie jest tymczasowo zatrudniona jako sanitariuszka w Drugim Klinicznym Szpitalu Miasta M. , za co otrzymuje wynagrodzenie w kwocie około 370 rubli białoruskich (170 USD). Skarżący nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodu jak również nie pobiera zasiłków. W utrzymaniu pomagają mu brat oraz ojciec opłacając koszty najmu mieszkania (500 zł miesięcznie) oraz wyżywienia. Dodał, że ma zawartą umowę zlecenia z osobą prawną, jednak w 2017 r. nie otrzymał żadnego zlecenia. Podniósł, że cały posiadany majątek zaangażował w prowadzenie działalności gospodarczej, która obecnie została zawieszona na skutek działań organów podatkowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpocząć należy od wskazania, że dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym m.in. w formie wnioskowanego przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając zatem na uwadze powyższe oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mianowicie w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 8.513 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (4.257 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z pomocy rodziny, zapewniającej mu niezbędne utrzymanie. Nie posiada przy tym żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. W tych okolicznościach, należało przyjąć, że sytuacja finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.