I SA/Lu 530/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. (sygn. I SA/Lu 530/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2018 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego, ustanowionemu z urzędu, który następnie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 12 kwietnia 2019 r. adresowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, działając osobiście, wniósł "skargę kasacyjną w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Skarga nie zawierała podstaw kasacyjnych, nie została podpisana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 176 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jednym z warunków dopuszczalności skargi kasacyjnej w znaczeniu podmiotowym jest sporządzenie jej przez podmioty wymienione w art. 175 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (art. 175 § 1 P.p.s.a.) skarga kasacyjna co do zasady powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego. Jednakże przepisu tego nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2.P.p.s.a.). Dodatkowo w sprawach obowiązków podatkowych, skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego (art. 175 § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z art. 177a P.p.s.a, jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślić należy, że art. 176 P.p.s.a. określa wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Wymagania przewidziane w § 1 tego przepisu mają dwojaki charakter, a mianowicie na wypadek ich niespełnienia są usuwalne na stosowne wezwanie przewodniczącego lub nieusuwalne. Do tej drugiej grupy należy wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Ich nie przytoczenie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 177a P.p.s.a. Należy wyjaśnić, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. z wyraźnym określeniem przepisów w ramach zgłoszonej podstawy, które zdaniem sporządzającego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny wydający zaskarżone orzeczenie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych z rozwinięciem zarzutów i przedstawieniem rzeczowej argumentacji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ma niezwykle istotne znaczenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. art. 183 § 1 P.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji autora skargi kasacyjnej i z uzasadnienia omawianego środka zaskarżenia samodzielnie wywodzić podstaw kasacyjnych. To autor skargi kasacyjnej (będącej sformalizowanym środkiem odwoławczym) powinien wskazać na konkretne, naruszone przez sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych konkretnej normy prawnej. Skarga kasacyjna niespełniająca wymagań w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2270/14). W doktrynie wskazuje się, że rygoryzm w tym zakresie wydaje się uzasadniony wysokim stopniem formalizacji skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, służącym precyzyjnemu ustaleniu zakresu sprawy przedstawianej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016 r., str. 796). Strona skarżąca w treści skargi kasacyjnej z dnia 12 kwietnia 2019 r., nie zawarła podstaw kasacyjnych ani ich uzasadnienia. Co więcej, skarga nie została wprawdzie podpisana, lecz z jej treści wynikało, że jej autorem jest skarżący osobiście, a nie pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym/doradcą podatkowym, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna jako sformalizowany środek odwoławczy powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co wynika z art. 175 § 1 P.p.s.a. Wskazany przymus adwokacko–radcowski ma charakter nieusuwalny. Oznacza to, że uchybienie wymogowi sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, nie może zostać usunięte w dalszym toku postępowania. Stwierdzić zatem trzeba, że sporządzona skarga kasacyjna jest obarczona nieusuwalnym brakiem formalnym bowiem nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Ponadto, skarga kasacyjna nie została wniesiona przez fachowego pełnomocnika, co również uzasadnia jej odrzucenie. Wobec powyższych uchybień Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 177a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia