I SA/Lu 233/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), NSA Anna Kwiatek, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2014r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...]

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia L. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów i oszacowania wartości nieruchomości z powodu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w celu wyegzekwowania należności objętych wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułami wykonawczymi nr SM [...] i SM [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniami z dnia [...] września 2010 r. dokonał zajęcia nieruchomości położonych w N. przy ul. [...], tj. działki gruntu nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW [...] oraz nr [...] i [...] dla których Sąd Rejonowy w P. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW [...] Następnie postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego - na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] W egzekucyjnej realizacji pozostał zatem tytuł wykonawczy nr SM [...] (zmieniony na nr [...]), którym objęto zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę liczone od dnia 3 maja 2000 r. Wobec tego, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego już wcześniej wszczął egzekucje z nieruchomości położonych w L. i Ś., postanowieniem z dnia [...]., Naczelnik Urzędu Skarbowego - na podstawie art. 110d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - połączył postępowania egzekucyjne z nieruchomości, prowadzone przez obydwa organy egzekucyjne i podjął czynności zmierzające do rozpoczęcia opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Termin dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości został wyznaczony na dzień 23 października 2013 r. W dniu 23 września 2013 r. organ egzekucyjny zawiadomił L. G. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, doręczając zobowiązanej za pośrednictwem poczty zawiadomienie z dnia [...] września 2013 r. wraz z załączonym obwieszczeniem z dnia 19 września 2013 r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pouczając jednocześnie o prawie do złożenia w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny wezwał w dniu 20 września 2013 r. przez obwieszczenie publiczne z dnia 19 września 2013 r., wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Ponadto obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości było wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w N. w dniach od 27 września do 29 października 2013 r. Czynności opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości przeprowadzone zostały w dniu 23 października 2013 r. poprzez sporządzenie, odczytanie i podpisanie przez obecnych uczestników stosownego protokołu. Mając na uwadze fakt, iż zobowiązana nie stawiła się na wyznaczony termin opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości został jej doręczony za pośrednictwem poczty w dniu 6 listopada 2013 r. W dniu [...] listopada 2013 r. L. G. złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 61 a K.p.a. i art. 17 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - odmówił wszczęcia postępowania z powodu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów. Na postanowienie to zobowiązana złożyła zażalenie z dnia [...] stycznia 2014 r. do Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie organu II instancji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W złożonej skardze L. G. podtrzymała w całości stanowisko zawarte w zażaleniu z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że protokół opisu i oszacowania doręczono jej w dniu [...] zatem nie mogła się odwołać od protokołu, którego jeszcze nie otrzymała. Ponadto podniosła, że nie zgadza się z wyceną nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego i Naczelnika Urzędu, gdyż nieruchomość zabudowana pensjonatem położona jest w miejscowości będącej kurortem i jest znacznie zaniżona w odniesieniu do cen rynkowych. Skarżąca podważyła zasadność obciążenia jej egzekwowanym zobowiązaniem podatkowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy procesowe w taki sposób, że wydane przez nie postanowienia musiały zostać uchylone, aby sprawa mogła zostać rozpatrzona od momentu złożenia przez skarżącą pisma z dnia 20 listopada 2013 r. zatytułowanego "Odwołanie", zakwalifikowanego przez organ egzekucyjny jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości. Rozstrzygnięcia organów obu instancji Sąd uznał bowiem za wadliwe na tyle, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, (dalej: "k.p.a."). Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu należy podkreślić, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosuje się je "odpowiednio". "Odpowiednie" zastosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że mogą być one stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. To selektywne zastosowanie przepisów k.p.a. polega na ich pełnym stosowaniu, stosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami albo na niemożności ich zastosowania. Regulowane przepisami k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna organ administracji w sprawie indywidualnej, załatwianej w formie decyzji administracyjnej z własnej inicjatywy lub na żądanie strony. Zasady wszczęcia tego postępowania regulują przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. Natomiast ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normuje procedurę egzekwowania określonych obowiązków, regulując odrębnie i wyczerpująco w art. 5, art. 6 i art. 26 zakres podmiotowy tego postępowania, jak i zasady jego wszczęcia. W tych okolicznościach należy przyjąć, że powołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepis art. 61a k.p.a. nie ma w sprawie zastosowania. Organ egzekucyjny nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości także i z tego powodu, że zarzuty te nie wszczynają nowego postępowania, ale są swoistym środkiem zaskarżenia na czynności podjęte przez organ egzekucyjny w toczącym się już postępowaniu egzekucyjnym. Skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a zgłaszane przez uprawnione podmioty wnioski i środki zaskarżenia są rozstrzygane w jego toku. Rozpatrywanie zarzutów zobowiązanej nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną, do rozstrzygnięcia której w oparciu o przepis art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.). Przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. nie mają tu odpowiedniego zastosowania. Zdaniem Sądu, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości organy obu instancji naruszyły przepisy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a Dyrektor Izby Skarbowej nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Zważywszy powyższe Sąd uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił nie tylko zaskarżone postanowienie, ale także postanowienie je poprzedzające.