I SA/Lu 197/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant referent stażysta Magdalena Klimczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 17 maja 2024 r. nr 0601-IOA[1].603.1.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2012 r. oraz I kwartał 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 10 października 2023 r., nr 308000-COP.603.1.2023.15; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz P. P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z 17 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpoznaniu odwołania P. P. (dalej: strona, skarżący, podatnik), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 10 października 2023 r., odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Naczelnika z 14 lutego 2019 r., nr 308000-CKK-3.4103.1.2017.26, określającej stronie zobowiązanie w VAT za III i IV kwartał 2012 r. oraz I kwartał 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z 20 lutego 2023 r. skarżący zażądał wznowienia postępowania zakończonego opisaną decyzją z 14 lutego 2019 r. wskazując, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżący podał, że w dniu 15 lutego 2023 r. został poinformowany przez F.H.U. P. spółkę z o.o. o istniejących jeszcze dokumentach transportowych i WZ z lat 2012-2013 dotyczących jego firmy – F.H.U. P. P. P.. Wyjaśnił, że 15 grudnia 2017 r. opisane dokumenty przejęła od niego spółka, która powstała z przekształcenia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w spółkę z o.o. Dokumenty te dotyczą poświadczenia transakcji handlowych (WZ, listy przewozowe Poczta Polska, DHL) za lata 2012-2013 i nie były analizowane w zakończonym postępowaniu, a zdaniem strony stanowią istotny dowód istnienia kwestionowanych transakcji handlowych. Jednocześnie, jak podniósł podatnik, w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] znajdują się inne dokumenty, które nie były analizowane, a mogą stanowić istotny dowód istnienia transakcji – dyski komputerowe. Organ postanowieniem z 27 marca 2023 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 14 lutego 2019 r. Pismem z 12 kwietnia 2023 r. wezwano podatnika do uzupełnienia wniosku o wznowienie przez wskazanie i złożenie dokumentów, na które się powoływał, a których nie przedłożył wraz z wnioskiem. Strona w piśmie z 2 maja 2023 r. przesłała obszerną dokumentację (13 paczek), na którą składały się protokoły przekazania towaru firmie DPD w okresach od listopada 2011 r. do października 2012 r. oraz od października do grudnia 2013 r.; listy przewozowe Poczta Polska za okresy lipiec-listopad 2012 r., styczeń-marzec 2013 r., czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., styczeń-kwiecień 2012 r., marzec-lipiec 2012 r.; dokumenty przewozowe za okres od października 2011 r. do sierpnia 2012r.; paragony za marzec 2015 r. oraz maj 2013 r.; dokumenty odpraw celnych za okresy od października 2011 r. do lipca 2015 r., od lipca 2012 r. do czerwca 2013 r.; wydruki wyciągów bankowych; faktury płacone przelewami i inne dokumenty firmy podatnika, znajdujące się w tomie nr 13. Ponadto, podatnik w tym piśmie wniósł o przeprowadzenie dowodu z materiałów elektronicznych zabezpieczonych przez Policję w 2018 r. na okoliczność korespondencji z F.H.U. F. , otrzymywania przez nią zamówień i przekazywania faktur VAT oraz potwierdzeń zapłaty; powołanie biegłego z zakresu rachunkowości co do prawidłowości obrotu gotówkowego w firmie strony, gdyż w ocenie strony nie byłoby możliwe, aby zakupująca towar firma skarżącego nie zapłaciła firmie F. ; uznanie znajdujących się w dokumentacji sprawy dowodów KP i KW (potwierdzonych przez firmę skarżącego i firmę F. ) za rzetelne i dowodzące zapłaty za towar. W związku z tym, iż przedłożone przez podatnika dowody pochodziły z okresu od 2011 r. do lipca 2015 r., a postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 14 lutego 2019 r. dotyczyło okresów rozliczeniowych III i IV kwartał 2012 r. oraz I kwartał 2013 r., organ wezwał ponownie podatnika do wskazania konkretnych dowodów, których ujawnienie ma związek z wniesionym żądaniem wznowienia postępowania. W odpowiedzi, skarżący pismem z 5 czerwca 2023 r. przesłał wydruki raportów kasowych za lata 2012 i 2013, które w jego ocenie dokumentują m.in. obrót gotówkowy z firmą F. a także potwierdzają, że firma skarżącego posiadała środki, aby zapłacić firmie F. . Jego zdaniem, dowód z raportów kasowych był pominięty i celowo nierozpatrywany. Odnośnie do dokumentów dołączonych do pisma z 2 maja 2023 r. podatnik wyjaśnił, że są to nowe dokumenty, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi, który wydał decyzję. Potwierdzają one obrót z firmą F. oraz to, że papier, który został zakupiony od F. został przetworzony i sprzedany. Po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzwyczajnym, decyzją z 10 października 2023 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia wymienionej decyzji ostatecznej. Organ podatkowy stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony, powołane przez nią dokumenty nie są dokumentami nowymi nieznanymi stronie, lecz są to dokumenty źródłowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą potwierdzające wysyłki towarów, ich sprzedaż i zapłatę za faktury. Takie zakreślenie podstawy wznowieniowej nie odpowiada warunkom z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem strona powołuje dokumenty, które były sporządzone w latach 2011-2015, które znała, których być może nie przekazała w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych, a których ujawnienie nie wpływa na zmianę decyzji z 14 lutego 2019 r. Nie są to bowiem nowe dowody, które wyszły na jaw po wydaniu tej decyzji. Wskazane dokumenty strona mogła przedstawić w trakcie postępowania zwykłego, a zatem - mając na uwadze art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - nie mogą być one uznane za przesłankę wznowienia postępowania, skoro brakuje im waloru nowości, o którym mowa w tym przepisie. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Stwierdził, że powołane przez stronę we wniosku o wznowienie (oraz w pismach stanowiących jego uzupełnienie) dokumenty nie są to dowody nowe dla strony. W odwołaniu podatnik podnosił, iż odkrył nowe, nieznane mu wcześniej dokumenty, które przejęła spółka w dniu 15 grudnia 2017 r. na skutek przekształcenia działalności gospodarczej w spółkę z o.o. i twierdził, że nie mógł ich podnosić w sprawie, gdyż na etapie toczącego się postępowania nie były one jego własnością – znajdowały się w spółce kapitałowej, a sam fakt ich istnienia nie był znany stronie. Ponadto, podatnik wskazywał, że przedmiotową wiedzę posiadł dopiero w lutym 2023 r. Organ odwoławczy nie podzielił jednak tego stanowiska i wskazał, że sam skarżący przekazał nowopowstałej spółce dowody dołączone do wniosku o wznowienie w dniu 15 grudnia 2017 r. Nie są to więc dokumenty dla niego nowe i nieznane. Organ dodał także, iż przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe nastąpiło postanowieniem z 3 października 2017 r., doręczonym stronie 20 października 2017 r., czyli również w okresie, kiedy strona dysponowała przedmiotowymi dokumentami. Mogła ona zatem je przedłożyć organowi podatkowemu jeszcze na etapie toczącego się postępowania wymiarowego. Jednocześnie organ stwierdził, że realizacja wniosków dowodowych strony zawartych w pismach z 20 lutego, 2 maja i 5 czerwca 2023 r. nie była możliwa w toczącym się postępowaniu wznowieniowym, którego zakres jest inny niż zakres uprzednio prowadzonego postępowania wymiarowego. Istota postępowania wznowieniowego, przy przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., sprowadza się do zbadania konkretnej okoliczności lub dowodów wskazywanych przez stronę, które mają przymiot nowości, a nie do weryfikacji całego postępowania dotychczas przeprowadzonego w sprawie w oparciu o dowody lub okoliczności faktyczne, co do których podatnik miał wiedzę i świadomość ich wystąpienia, lecz nie uczynił tego w pierwotnym postępowaniu. W skardze na powyższą decyzję P. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i o umorzenie postępowania podatkowego (ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: 1) art. 120 O.p. przez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego; 2) art. 63 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej przez brak zakończenia kontroli celno-podatkowej w terminie i niedopełnienie obowiązku zawiadomienia pisemnego przed jego upływem; 3) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w sprawie; 4) art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie w całości zebranego materiału oraz błędne uznanie, że skarżący świadomie uczestniczył w "łańcuchu fikcyjnych dostaw" pełniąc rolę "finalnego ogniwa"; 5) art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez selektywne gromadzenie materiału dowodowego, co uniemożliwiło jego ocenę i ustalenie istotnych faktów, w tym istnienia towarów i usług objętych spornymi fakturami oraz ich faktycznego nabycia przez stronę od wystawcy faktur; 6) art. 193 O.p. przez uznanie ksiąg podatkowych strony za nierzetelne mimo, że nabywała ona towary i usługi, które posłużyły do opodatkowanych dostaw towarów; 7) art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść strony, w wyniku uznania podatnika za świadomie uczestniczącego w karuzeli VAT, mimo braku dowodów na tę okoliczność, w oparciu o wyniki kontroli na wcześniejszych etapach obrotu towarami i usługami objętymi spornymi fakturami; 8) art. 210 § 4 O.p. przez niewskazanie zasadności przesłanek wydania decyzji; 9) art. 77 i art. 80 k.p.a.; 10) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez uznanie, że udokumentowane fakturami dostawy papieru nie stanowiły odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług; 11) art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT przez uznanie, że stronie nie przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług; 12) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT przez uznanie, że ma on zastosowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy uznał skargę za nieuzasadnioną, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie z 29 sierpnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – zeznania świadka K. S. z 11 kwietnia 2024 r. złożone w sprawie karnej [...] na okoliczność istnienia stosunków pomiędzy firmą świadka a firmą strony, w tym odbioru pieniędzy i wydawania towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 468/24 oddalił skargę podatnika wskazując, że wniosek o odrzucenie skargi nie jest zasadny, bowiem została ona złożona w terminie. Zaskarżoną decyzję doręczono stronie skarżącej 23 maja 2024 r., zaś pismo Poczty Polskiej z 24 lipca 2024 r. (przekazane Sądowi przez organ) potwierdza, że skargę wniesiono 21 czerwca 2024 r. Z kolei w zakresie oceny przesłanki wznowienia postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że nie zachodziła ona w sprawie, gdy z jej okoliczności nie wynika, aby strona przywołała takie okoliczności faktyczne i dowody, co do których istnienia nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego w trybie zwykłym. Skarżący twierdził, że przedłożone przez niego jako "nowe" dokumenty uzyskał w lutym 2023r. od F.H.U. P. spółki z o.o. Jednocześnie jednak przyznał, że to od niego w dniu 15 grudnia 2017 r. spółka ta otrzymała powyższe dokumenty. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie można mówić, że przedstawione przez stronę dokumenty "wyszły na jaw" w lutym 2023 r. Bezsprzecznie dokumenty te nie były dla podatnika "nowe", skoro były to dokumenty źródłowe związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W sytuacji, gdy przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe nastąpiło postanowieniem Naczelnika z 3 października 2017 r. (doręczonym 20 października 2017 r.), skarżący mógł opisane dokumenty przedłożyć organowi podatkowemu jeszcze na etapie toczącego się postępowania wymiarowego. Żaden więc ze wskazanych przez podatnika dowodów, w tym wydruki raportów kasowych z lat 2012-2013 dokumentujące obrót gotówkowy m.in. z F.H.U. F. nie stanowił nowych istotnych dla sprawy dowodów, ani nie wskazywał nowych istotnych okoliczności faktycznych, dających podstawę do wznowienia postępowania. Dotyczy to również dysków twardych znajdujących się w Komendzie Wojewódzkiej Policji, które służą wyłącznie do przechowywania danych. Za uzasadnione uznano również stanowisko organu w zakresie inicjatywy dowodowej skarżącego. Sąd podkreślił, że skarżący w istocie podjął w postępowaniu sądowym próbę poddania merytorycznej kontroli decyzji Naczelnika z 14 lutego 2019r. Z akt sprawy wynika natomiast, że kwestionowana przez stronę decyzja Naczelnika z 14 lutego 2019 r. stała się ostateczna i zarazem prawomocna z powodu tego, że strona – co potwierdza wyrok Sądu z 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 356/20 – wniosła od niej odwołanie po terminie, zaś jej skargi na postanowienia Naczelnika z 10 grudnia 2020 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i z 10 maja 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zostały oddalone prawomocnymi wyrokami Sądu – odpowiednio z 12 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 81/21 oraz z 17 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 298/21 (od tego ostatniego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną, którą NSA oddalił wyrokiem z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 126/22). Sąd nie dopatrzył się także podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – zeznania świadka K. S. z 11 marca 2024 r. ze sprawy karnej [...] na okoliczność istnienia stosunków pomiędzy F.H.U. F. a firmą skarżącego, w tym odbioru pieniędzy i wydawania towaru. Podkreślił, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, ale ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku P. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz podniósł zarzuty naruszenia: W rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony od powyższego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 lutego 2026 r., sygn. akt I FSK 633/25 uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że uzasadnionym jest zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne uznanie, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie spełniają przesłanki "nowości" wymaganej do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się w szczególności do uchwały tego Sądu z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt II FPS 3/25, w której wskazano, że "Na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała". Sąd podkreślił, że ustawodawca nie uzależnia możliwości skorzystania z tego trybu od postawy strony w toku postępowania. Kluczowa jest więc językowa wykładnia przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., uwzględniająca gwarancyjną funkcję wznowienia postępowania podatkowego, która służy zapewnieniu zgodności z prawem decyzji administracyjnej. Nowe dowody lub okoliczności mają doprowadzić do usunięcia niewiedzy organu, a nie podatnika. Wiedza strony o okolicznościach lub dowodach jest więc w świetle analizowanej normy irrelewantna. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zarekomendował, by w przyszłym postępowaniu sąd pierwszej instancji uwzględnił tezy uchwały w ramach oceny nowych okoliczności faktycznych, na które w sprawie powołał się skarżący. Ponownie rozpoznając sprawę w warunkach wskazanych powyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja istotnie narusza prawo procesowe, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Takie same deficyty posiada decyzja organu pierwszej instancji, co skutkowało jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego na podstawie art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z art. 190 p. p. s. a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 670/11). Innymi słowy, wyłącznie zmiana stanu faktycznego czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w takim wyroku. W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wykładni poczynionej przez NSA. Jest ona zatem wiążąca i wyznacza granice rozpoznania sprawy w ponownie prowadzonym postępowaniu, jak też determinuje ocenę prawną, która musi pozostać zgodna ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istotę sporu stanowi wyjaśnienie czy w sprawie zaistniała wskazana przez skarżącego we wniosku przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., skutkująca powinnością uchylenia decyzji ostatecznej. Jak trafnie podkreślił organ, jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. W myśl art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne, zaś ich uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zarazem w orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje się, iż dopuszczalnym wyłomem od zasady trwałości decyzji ostatecznych pozostaje instytucja wznowienia postępowania (vide: wyroki NSA: z 29 kwietnia 2016r., sygn. akt I FSK 137/15; z 15 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 1011/22). Instytucja wznowienia postępowania musi opierać się na ustawowo określonych przesłankach przewidzianych w art. 240 § 1 O.p. Przesłanki jej zastosowania należy interpretować ściśle. Nie można w takiej sytuacji przypisywać przesłankom wznowieniowym szerszego znaczenia, niż wyrażone wprost w przepisie prawa (wyrok NSA z 14 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1397/15). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie problematyczną pozostawała kwestia czy okoliczności i towarzysząca im dokumentacja złożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania stanowiły nowe okoliczności i nowe dowody w rozumieniu cytowanego przepisu, skoro były to bez wątpliwości okoliczności i dokumenty wytworzone w ramach działalności gospodarczej strony, a więc musiały być jej znane, a jedynie nie zostały zaoferowane organowi w postępowaniu zwykłym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a wcześniej także organy podatkowe, dokonał błędnej wykładni art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bezpodstawnie przyjmując, że przepis ten wyklucza możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne lub dowody, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Kwestia wykładni powyższego przepisu była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2025r., sygn. akt II FPS 3/25, w której wyjaśniono występujące rozbieżności orzecznicze uznając, że: "Na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała". Naczelny Sąd Administracyjny w omawianej uchwale zwrócił uwagę, iż przepis jasno wskazuje, że nowe okoliczności lub nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika ("nieznane organowi"). A contrario, te okoliczności lub dowody wcale nie muszą być nowe dla podatnika, aby wznowić postępowanie i ewentualnie uchylić decyzję pierwotną, jeśli zachodzi cecha istotności. Gdyby w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. rzeczywiście chodziło o nowość także dla podatnika, w omawianym przepisie ustawodawca wyraźnie by to zastrzegł wskazując, że aby podważyć decyzję pierwotną nowe fakty lub dowody muszą być nieznane organowi oraz podatnikowi, a nie jedynie organowi. W uchwale podkreślono, że odmienna wykładnia analizowanego przepisu prowadziłaby do naruszenia zasady wykładni, według której nie wolno jest interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne. Skoro bowiem przyjmuje się, że zwrot "wyjdą na jaw", którym posłużono się w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu jak i stronie postępowania, to nie jest jasne w jakim celu ustawodawca w treści tego samego przepisu in fine ponownie formułuje warunek, że dowody te nie mogły być znane organowi podatkowemu. Przyjmując, że zwrot "wyjdą na jaw" charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania, to treść tego przepisu powinna mieć inne brzmienie. Zwrócono ponadto uwagę na kontekst językowy, w jakim używa się zwrotu "wyjść na jaw". Są to sytuacje, w których to, co ma wyjść na jaw, jest jednak komuś znane, ale nie jest znane powszechnie, publicznie; w przypadku procedury prawnej należy przyjąć, że nie zostało ujawnione w aktach sprawy. Zatem w świetle analizowanej regulacji możliwe jest, że nowy dowód lub nowa okoliczność faktyczna nieujawniona w aktach sprawy jest znana organowi podatkowemu, stronie postępowania, innemu podmiotowi albo nie jest znana nikomu. Ustawodawca zdecydował, że wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, istotnych dla sprawy, uzasadnia co do zasady wznowienie postępowania z wyłączeniem sytuacji, gdy wiedzę o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach posiadał sam organ. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że dokonana przez sąd pierwszej instancji wykładnia art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którą przepis ten wyklucza możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne lub dowody, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, istotnie odbiega od tej dokonanej w powołanej powyżej uchwale i nie może zostać uznana za prawidłową. Mając na uwadze powyższą ocenę przesłanki wznowienia, na którą powołał się skarżący w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. inicjującym niniejsze postępowanie nadzwyczajne uznać należy, że organy obu instancji wadliwie odczytały normę prawną z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a co za tym idzie – błędnie oceniły istnienie podstawy wznowienia postępowania. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów podatkowych będzie dokonanie oceny istnienia przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w świetle dokonanej powyżej wykładni uwzględniającej zarówno wiążące orzeczenia sądowe, jak i uchwałę NSA w sprawie sygn. akt II FPS 3/25. Organy – zależnie od tej oceny – dokonają następnie weryfikacji twierdzeń (okoliczności) i dowodów przedstawionych przez stronę w kontekście ich wpływu na treść zapadłego wobec niej rozstrzygnięcia ostatecznego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy art. 200 w zw z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215, t.j.). Na zasądzoną od organu kwotę składają się: wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata (działającego w pierwszej instancji wyłącznie po rozstrzygnięciu o skardze kasacyjnej) – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.