I SA/Lu 15/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do października 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

W. W. zastępowany przez zawodowego pełnomocnika w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.110 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na tę okoliczność wniosku oraz akt sprawy I SA/Lu 806/17 (znanych oceniającemu z urzędu) wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz studiująca córką. Rodzina zajmuje mieszkanie o powierzchni 87 m2 należące do syna skarżącego, ponosząc w całości koszty jego utrzymania. Z dniem 1 stycznia 2018 r. skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarcza i pozostaje bez dochodu. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości ani rzeczy ruchomych. Odnośnie zaś ponoszonych wydatków skarżący podał spłatę kredytu w wysokości 120.000 zł (rata ok. 880 zł), utrzymanie mieszkania (900 zł) oraz koszt kształcenia córki (1.000 zł). Referendarz sądowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rozpatrując przedmiotowe żądanie referendarz sądowy miał na uwadze nie tylko wniosek strony złożony do akt niniejszej sprawy, lecz również dokumenty złożone do akt sprawy I SA/Lu 806/17 w wyniku stosownego wezwania. Mając to na uwadze oraz zasadę ekonomiki procesowej zawartą w art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. zbędnym było wzywanie strony do złożenia dokumentów i oświadczeń znajdujących się już w aktach innej prowadzonej równolegle sprawie. Przechodząc do istoty sprawy zdaniem oceniającego przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jednym z wyjątków od tej zasady jest instytucja prawa pomocy, oznaczająca w istocie przerzucenie kosztów postępowania sądowego na ogół społeczeństwa. Dlatego też instytucja ta może być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy to strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w p.p.s.a. Oceniając sytuację materialną strony skarżącej w oparciu o dostępne dokumenty i oświadczenia należało dojść do wniosku, że ta w żaden sposób nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozpocząć trzeba od wskazania, że wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi wynosi 5.110 zł. Natomiast w razie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i zamiaru jego zaskarżenia może zaistnieć konieczność uiszczenia przez stronę skarżącą opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 2.555 zł. Dokonując zaś zestawienie ww. niezbędnych kosztów z sytuacją finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia jego wniosku. Konkluzja taka nasuwa się w wyniku analizy oświadczeń i dokumentacji przedłożonej przez stronę. Mianowicie ze złożonych deklaracji podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. wynika, że skarżący w roku tym osiągnął z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w kwocie 74.149,05 zł. Małżonka skarżącego w tym okresie osiągnęła zaś dochód w kwocie 48.412,21 zł. Miesięczny dochód skarżącego do końca 2017 r. wynosił 4.500 zł, natomiast jego małżonki 3.400 zł (rubryka nr 10 wniosku złożonego do sprawy I SA/Lu 806/17). Uzyskiwanie dochodów w takiej wysokości, przy uwzględnieniu ilości osób korzystających z tych środków nie pozwala zaś uznać wnioskodawcy za osobę, która wpisuje się w kanony ubóstwa dla których przeznaczona jest instytucja prawa pomocy. Zdaniem oceniającego osiągany dochód był bowiem w stanie pokryć potrzeby bytowe rodziny, a przy właściwym jego gospodarowaniu również poczynić oszczędności celem zainicjowanego postępowania sądowego. Bez znaczenia przy tym jest, że skarżący od 1 stycznia 2018 r. - z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej - pozostaje bez dochodu. Całe postepowanie podatkowe jak i samo złożenie skargi nastąpiło bowiem w okresie (rok 2017) w którym skarżący dysponował środkami pieniężnymi umożliwiającymi pokrycie kosztów niniejszego postepowania. Jak się przyjmuje jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących niezbędnymi dla utrzymania. Innymi słowy ubiegający się o prawo pomoc winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Na taką możliwość wskazuje zaś jednoznacznie analiza dokonana przez referendarza sądowego w prawomocnym postanowieniu z dnia 22 listopada 2017 r. wydanym w sprawie I SA/Lu 806/17. Ponadto, jak tam wskazano nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych strony jest również fakt reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym, a następnie sądowym przez profesjonalnego pełnomocnika, za co skarżący dotychczas zapłacił 38.665,10 zł. Okoliczność ta sama w sobie przeczy bowiem tezie strony o braku środków na poniesienie kosztów niniejszego postepowania. Z tych wszystkich względów rozpoznający sprawę nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować stronę skarżącą w sytuacji gdy posiadane przez nią dotychczas możliwości finansowe były w stanie zabezpieczyć wymagane obecnie koszty postępowania sądowego Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.