Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Lu 123/26

Wyrok WSA w Lublinie z 27 maja 2026 r., I SA/Lu 123/26 – podatek od czynności cywilnoprawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
27 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi L. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2026 r. nr SKO.41/3956/P/2025 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od środków transportowych za 2022 r. - oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania L. Ś., dalej: "podatnik", "skarżący", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina, dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia 28 listopada 2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z 4 stycznia 2023 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych za 2022 r. za pojazdy o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...] w łącznej kwocie 5.352 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia 4 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych za 2022 r. za pojazdy o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...] w łącznej kwocie 5.352 zł. Decyzja ta jest ostateczna. 6 października 2025 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek podatnika o wzruszenie i uchylenie 8. decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2016-2023, m.in. decyzji o numerze [...]. We wniosku tym podatnik argumentował, że decyzje zostały wydane w oparciu o niezgodne z prawdą założenie, gdyż pojazdy, których dotyczy decyzja, zostały zlikwidowane 15 lat wcześniej. Według podatnika absurdalne jest "żądanie opłat za pojazdy, które nie istnieją już od dawna". Organ pierwszej instancji wydając wskazaną wyżej decyzję odwołał się do trybu wzruszania decyzji ostatecznych, zostało unormowany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (aktualny Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej: "o.p.", i wskazał, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wskazał dalej, że postanowieniem z dnia 22 października 2025 r. wznowił postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2022. W toku wznowionego postępowania podatnik przedłożył organowi podatkowemu pismo, w którym wskazał, że rozebrał swoje pojazdy na części i podzespoły, a pozostałe elementy zezłomował. Było to dla niego korzystniejsze ekonomicznie. Do pisma zostały dołączone zdjęcia części pojazdów, kwity wagowe, dowody wypłaty i rachunki będące formularzem przyjęcia odpadów metali. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych za 2022 r. za pojazdy o wskazanych numerach, wyrażając przekonanie, że przedłożone przez podatnika dokumenty nie potwierdzają faktu zezłomowania pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...], gdyż w przedłożonych dokumentach brak jest numerów rejestracyjnych lub numerów VIN identyfikujących poszczególne pojazdy. Nie wynika z nich także, że złomowaniu podlegają części jakichkolwiek pojazdów tylko "złom stalowy gruby" lub "złom stalowy cienki". Odwołując się do nadzwyczajnego charakteru instytucji wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organ pierwszej instancji ocenił, że nie może stwierdzić zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p., ponieważ przedstawione przez podatnika dokumenty nie potwierdzają wyjścia na jaw istotnych w sprawie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o anulowanie decyzji i oddalenie wszelkich roszczeń wobec niego. W jego przekonaniu Prezydent Miasta wydał rozstrzygnięcie błędne z uwagi na brak wygaszenia decyzji o rejestracji pojazdów. Podatnik posiadał bowiem kiedyś 6 pojazdów, podatek od pozostawionych 3. pojazdów wygaszono decyzją z 2024 r. Już od 15. lat podatnik nie jest jednak właścicielem tych pojazdów, ponieważ je rozebrał i sprzedał na części, a resztę zawiózł na składnicę złomu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pierwszej kolejności odwołało się do treści art. 240 o.p. akcentując, że niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. a następnie usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, a także ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Aby zatem można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w postępowaniu wznowieniowym nie każdy dowód może zostać uznany za przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Obowiązkiem organu podatkowego jest zatem ustalenie, czy zaistniała podstawa wznowienia w postaci nowych okoliczności faktycznych oraz czy ujawnił się nowy dowód w sprawie, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., i czy jest on na tyle istotny, że może to być uznane za podstawę do przystąpienia do merytorycznej weryfikacji decyzji ostatecznej. W ocenie podatnika okolicznością uzasadniającą wznowienie było wskazanie przez niego, że pojazdy zostały zlikwidowane 15 lat temu. Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło przekonanie, że brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie postępowania wznowieniowego, z powodu braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Organ pierwszej instancji wznawiając postępowanie, dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego, w tym przedłożonych zdjęć i dokumentów, i w oparciu o powyższe dokonał słusznej oceny, że przedłożone przez podatnika dokumenty nie potwierdzają faktu zezłomowania pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], [...] i [...] W przedłożonych dokumentach brak jest numerów rejestracyjnych lub numerów VIN identyfikujących poszczególne pojazdy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Jeżeli zaś w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170, obowiązująca w roku podatkowym), opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: 1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton; 2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; 3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; 4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; 5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 7) autobusy. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono, (art. 9 ust. 1 i ust. 5 cytowanej ustawy). Podatek od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał: 1) po dniu 1 lutego, a przed dniem 1 września danego roku, podatek za ten rok płatny jest w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie: a) w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego -1 rata, b) do dnia 15 września danego roku - II rata; 2) od dnia 1 września danego roku, podatek jest płatny jednorazowo w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (art. 11 ustawy). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, wynika, że podatnik wskazał w odpowiedzi na wezwanie organu, że rozebrał pojazdy, bowiem rozebrane na części i podzespoły pojazdy można było łatwiej sprzedać, a to co zostało nadać do składnicy złomu. Organ odwoławczy podał, że podatnik przedłożył zdjęcia części pojazdów, dokument, z którego wynika, że podatnik oddał do punktu złomu części pojazdu nr rej. [...], dowód wypłaty na kwotę 297 zł na rzecz podatnika, dowody wypłaty, rachunki. Zdaniem podatnika decyzję z 2023 r. nr [...] wydano w oparciu o niezgodne z prawdą założenie, gdyż pojazdy, których dotyczy rzeczona decyzja zostały zlikwidowane przez stronę 15 lat temu, a działania organu są wrogie wobec strony. Nawiązując do tych twierdzeń podatnika organ odwoławczy podał, że na karcie 18 akt znajduje się wykaz środków transportowych wraz z dodatkową informacją dotyczącą środków transportowych (k. 15 akt). Organ pierwszej instancji przesłuchał G. S. w dniu 1 września 2010 r. celem ustalenia, czy zakupiła ona następujące środki transportowe od podatnika: naczepa chłodnia [...], naczepa uniwersalna [...], ciągnik samochodowy [...]. Przesłuchana twierdziła, że nie doszło do sfinalizowania umowy, ponieważ firma nie zaczęła pracować z powodów rodzinnych. Podatnik w 2022 r. pozostawał właścicielem pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...] Fakt ten potwierdzają otrzymane z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta kart informacyjne w/w pojazdów. Z tych kart wynika, że podatnik te pojazdy nabył: pojazd o nr rej. [...] w dniu 12 września 1997 r., pojazd o nr rej. [...] w dniu 12 września 1997 r., pojazd o nr rej. [...]. W dniu 4 stycznia 2023 r. wydano decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie środków transportowych za 2022 rok wskazując podatek od środków transportowych za 2022 r.: - za pojazd o nr rej. [...] ciągnik siodłowy o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów nie mniej niż 31 ton, dwóch osiach jezdnych innym niż pneumatyczne systemie zawieszenia osi jezdnych lup uznanym za równoważne z pneumatycznym (stawka roczna - 2 268 zł) - kwota 2.268 zł; - za pojazd o nr rej. [...], tj. przyczepę o dopuszczalnej masie całkowitej zespołów pojazdów nie mniej niż 12 ton i nie więcej niż 28 ton, dwóch osiach jezdnych, innym niż pneumatyczne systemie zawieszenia osi jezdnych lub uznanym za równoważne z pneumatycznym (stawka roczna – 1.680 zł) - kwota 1.680 zł; - za pojazd o nr rej. [...], tj. samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 9 ton i poniżej 12 ton, niespełniający normy co najmniej EURO 4 (stawka roczna -1.404 zł) - kwota 1.404 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych decyduje fakt wyrejestrowania pojazdu przez właściciela. Dopóki więc pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada, czy z niego nie korzysta, (por. wyrok NSA z 6 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 1087/24). Podatnik nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, by podatek został oparty na nieprawdziwej przesłance. Organ odwoławczy wskazał, że obwieszczeniem z dnia 3 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta zawiadomił o wygaśnięciu z mocy prawa z dniem 10 czerwca 2024 r. decyzji o rejestracji pojazdów, których numery rejestracyjne wskazano w załączniku do obwieszczenia. W załączniku tym został wskazane pojazdy o numerach rejestracyjnych: [...], L. 95 [...] Z związku z powyższym, decyzja o rejestracji pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...] wygasła z mocy prawa z dniem 10 czerwca 2024 r. Wygaśniecie decyzji potwierdza przekazana przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta informacja podatkowa dla Miasta za okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. Wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o rejestracji pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], oznacza, że z dniem 30 czerwca 2024 r. za te pojazdy wygasł obowiązek podatkowy z tytułu podatku od środków transportowych. Odnosząc się do argumentacji podatnika organ odwoławczy akcentował, że z przepisów nie wynika, by konieczność opłacania podatku od środków transportowych uzależniona jest od użytkowania pojazdu, czy też jego fizycznego posiadania. Niewykazanie zbycia pojazdu oraz jego niewyrejestrowanie, niezależnie od okoliczności rzutują na utrzymanie statusu podatnika podatku od środków transportowych "dopóki właściciel pojazdu nie złoży wniosku o jego wyrejestrowanie, czego konsekwencją będzie wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Dopiero wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu będzie skutkowało z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania, wygaśnięciem obowiązku podatkowego." (por. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1154/23). Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności i nie zostały ujawnione nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie zaistniały więc przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Tym samym zasadna jest odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w całości na podstawie art. 245 § 1 pkt o.p. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik podniósł, że organ winien wygasić decyzję o rejestracji pojazdów. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że w 2013 r. otrzymał decyzję, w której określono mu podatek od sześciu pojazdów. Wydana w 2014 r. decyzja wskazywała już na trzy pojazdy, tj. samochody o nr rejestracyjnych: [...], [...] oraz [...]. Taki stan utrzymywał się aż do 2024 r. Wtedy został wygaszony obowiązek podatkowy, co wynika z decyzji z 26 listopada 2024 r. Przez zaniedbania organów oraz sztuczny podział pojazdów doszło do sytuacji, w której zaniechano umorzenia żądanych kwot z powodu nieściągalności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, jak to wynika z paragrafu 2., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym oraz procesowym. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 247 § 1 o.p. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę, odpowiednio w całości albo w części. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem sporu między stronami postępowania przed sądem administracyjnym jest istnienie podstawy do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej określenia podatku od środków transportowych za 2022 r. od należących do skarżącego pojazdów o nr rejestracyjnych: [...] – samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 9 ton i poniżej 12 ton; [...] – przyczepy, która łącznie z pojazdem silnikowym posiada dopuszczalną masę całkowitą nie mniej niż 12 ton i mniej niż 28 ton, 2 osie jezdne, inne systemy zawieszenia osi jezdnej; [...] – ciągnika siodłowego przystosowanego do używania łącznie z naczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów nie mniej niż 31 ton, dwie osie jezdne, inne systemy zawieszenia osi jezdnych. W sprawie opodatkowania tych pojazdów wydana została decyzja ostateczna, zaś zdaniem podatnika, zaistniała nowa okoliczność i nowe dowody nieznane organowi w dacie wydania rozstrzygnięcia, z których wynika, że w okresie objętym opodatkowaniem wszystkie wskazane pojazdy nie istniały, bowiem wcześniej zostały rozebrane na części i zezłomowane. Na tę okoliczność podatnik przedstawił na wezwanie organu pierwszej instancji dokumenty w postaci: fotografii zdemontowanych części pojazdów, kwitów wagowych wystawionych przez punkt skupu odpadów metalowych wraz z dowodami KP wystawionymi przez ten punkt w 2011 r., formularze przyjęcia odpadów metali na złom w postaci: złomu stalowego grubego i złomu stalowego cienkiego, mosiądzu żółtego, miedzi nawojowej, aluminium odlewu czystego, jak też części samochodowych w postaci: chłodnic mosiężno-miedzianych oraz silników elektrycznych, rozruszników i alternatorów. Wszystkie dokumenty pochodzą z 2011 r. Skarżący wskazał, że w tym okresie dokonał demontażu wszystkich sześciu należących do niego pojazdów, zatem nie istniała od tej chwili podstawa do wymierzania podatku od środków transportowych od wskazanych trzech pojazdów, które faktycznie w roku podatkowym nie istniały. Organ w wyniku przeprowadzonego postępowania uznał, że brak jest przesłanki wznowieniowej, która prowadziłaby do uchylenia decyzji ostatecznej, bowiem wskazane przez skarżącego okoliczności i dowody nie wskazują na fakt, że skarżący nie powinien być obciążony podatkiem od wskazanych pojazdów. Złożone dowody nie identyfikują bowiem pojazdów, tj. nie wynika z nich, że części samochodowe faktycznie dotyczą wskazanych w decyzji pojazdów, a nadto skarżący nie dokonał wyrejestrowania tych pojazdów. Oceniając powyższe, zdaniem Sądu, przyznać należy rację argumentom i ocenie organów. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 128 o.p. Zasada ta służy nie tylko ochronie praw nabytych przez podatnika, ale też ochronie ogólnego porządku prawnego. Powinna być ona odnoszona do każdej ostatecznej decyzji podatkowej, niezależnie od jej treści i rodzaju stwierdzonych w niej praw i obowiązków. Określone w przepisach Ordynacji podatkowej odstępstwa od tej zasady, w tym dotyczące podstaw wznowienia postępowania, mają charakter wyjątkowy, co determinuje sposób wykładni tych przepisów. W relacji "zasada – wyjątek" istnieje bowiem domniemanie pierwszeństwa tej pierwszej. Dlatego znajduje zastosowanie logiczna formuła, że wyjątków nie można interpretować rozszerzająco. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu, który w tej sprawie rozważany był jako podstawa wznowienia postępowania podatkowego. Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. W uchwale NSA z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt II FPS 3/25, wyjaśniono, że o zaistnieniu tej podstawy wznowieniowej można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: (1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; (2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; (3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; (4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. Użyty przez ustawodawcę zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Na tle art. 240 § 1 pkt 5 o.p. należy też odróżnić pojęcia "okoliczność faktyczna" i "dowód". Okoliczność faktyczna to fakt podlegający stwierdzeniu, natomiast dowód to środek dowodowy służący dokonaniu ustaleń faktycznych. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Aby uznać przedłożony dowód za istotny w znaczeniu użytym w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż zawarte w decyzji ostatecznej. Istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się już w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., jeśli wznawiający postępowanie organ podatkowy, prowadząc wcześniej postępowanie, dysponował wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej nawet z innego dokumentu. Także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna bowiem ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. W świetle takiego rozumienia art. 240 § 1 pkt 5 o.p., słusznie organy podatkowe uznały, że w sprawie nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od środków transportowych za 2022 r. powołana we wniosku okoliczność i dołączone dowody z dokumentów, że skarżący zdemontował posiadane pojazdy i sprzedał je na części lub zezłomował, równocześnie nie dopełniając obowiązku ich wyrejestrowania. Poza sporem było to, że pojazdy przyjęte do opodatkowania podatkiem od środków transportowych w roku objętym decyzją ostateczną były zarejestrowane jako przedmiot własności skarżącego. W myśl art. 8 u.p.o.l., w brzmieniu właściwym w sprawie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton (pkt 1), samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton (pkt 2); ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton (pkt 3); ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton (pkt 4); przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego (pkt 5); przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego (pkt 6); autobusy (pkt 7). Art. 9 ust. 1 u.p.o.l. stanowi zaś, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy (art. 9 ust. 6 u.p.o.l.). Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że powstanie i ustanie obowiązku podatkowego nie zależy od stanu pojazdu i korzystania bądź nie z niego. Istotne znaczenie dla opodatkowania rozważanym podatkiem ma bowiem wyłącznie okoliczność czy pojazd jest zarejestrowany i czy nie została wydana przez organ rejestrujący decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Jednocześnie trzeba zauważyć, że wyrejestrowanie pojazdu, jak i czasowe wycofanie go z ruchu, dokonywane jest poprzez wydanie decyzji przez organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu (art. 79 ust. 1 i art. 78a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym; dalej: "p.r.d."). Dopóki więc, na wniosek właściciela, pojazd nie zostanie wyrejestrowany, dopóty ciąży na nim jako na podatniku, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, stosownie do art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l. (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3301/14). W niniejszej sprawie z ustaleń organów wprost wynika, że decyzja o rejestracji pojazdów wygasła z mocy prawa dopiero z dniem 10 czerwca 2024 r. Z tą też datą (a zasadniczo z końcem czerwca 2024 r.) wygasł obowiązek podatkowy z tytułu środków transportowych za wskazane pojazdy. Nadto, złomowanie pojazdów powinno nastąpić poprzez przekazanie pojazdów do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2016 r. poz. 803, ze zm. dalej: u.r.p.), albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie. W celu wyrejestrowania pojazdu, właściciel pojazdu zobowiązany był złożyć wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, czego bez wątpliwości w sprawie wskazanych pojazdów nie dokonano. Do wniosku właściciel winien dołączyć zaświadczenie o demontażu pojazdu, o którym mowa w ustawie o recyklingu pojazdów, lub równoważny dokument wydany w innym państwie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne. W myśl art. 24 ust. 1-5 u.r.p., przedsiębiorca prowadzący stację demontażu, przyjmując pojazd wycofany z eksploatacji, który jest kompletny, jest obowiązany do: 1) unieważnienia dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablic rejestracyjnych, 2) wydania zaświadczenia o demontażu pojazdu. Zaświadczenie o demontażu pojazdu powinno zawierać oświadczenie przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu o unieważnieniu dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, jeżeli była wydana oraz tablic rejestracyjnych. Zaświadczenie o demontażu pojazdu jest sporządzane w trzech egzemplarzach, z których pierwszy otrzymuje właściciel pojazdu, drugi jest przekazywany przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu w terminie 7. dni organowi rejestrującemu właściwemu ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, a trzeci pozostaje u przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu. Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu, który otrzymuje zaświadczenia o demontażu pojazdu od przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, przekazuje jeden egzemplarz zaświadczenia organowi rejestrującemu właściwemu ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, a drugi pozostawia u siebie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.r.p., w przypadku przyjmowania pojazdu, który nie spełnia warunków określonych w art. 23 ust. 3 pkt 2 lit. a), tj. nie jest kompletny, przedsiębiorca prowadzący stację demontażu jest obowiązany do wydania zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu. Przepisy art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 2-5 stosuje się odpowiednio. Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu nie wydaje zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, jeżeli nie jest możliwe ustalenie cech identyfikacyjnych pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 p.r.d. Jak wynika z art. 26 u.r.p., przedsiębiorca prowadzący stację demontażu prowadzi ewidencję zaświadczeń o demontażu pojazdu oraz zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, wydanych przez niego i przez przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania pojazdów, z którymi zawarł umowę. Natomiast zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 i 3 u.r.p., przedsiębiorca prowadzący punkt zbierania pojazdów jest obowiązany do przyjęcia każdego pojazdu wycofanego z eksploatacji, który posiada cechy identyfikacyjne pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 p.r.d. Przekazanie pojazdu do zakładu zajmującego się skupem złomu, który nie ma uprawnień do prowadzenia stacji demontażu lub prowadzenia punktu zbierania pojazdów, nie mogło wywołać skutków prawnych w postaci wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 p.r.d., jak również nie zaistniały przesłanki do wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 5 p.r.d. (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 3226/19). Ponadto, co zasadnie podkreślił organ odwoławczy, z załączonych do akt dowodów sprzedaży złomu w żaden sposób nie wynika, że chodzi w nich o części przedmiotowych środków transportowych. Z tej przyczyny również kwestia używania bądź nie samochodu przez właściciela jest obojętna dla istnienia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych i nieużywanie pojazdu nie stanowi podstawy do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w tym podatku, w świetle treści art. 9 u.p.o.l. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje to, że pojazdy objęte opodatkowaniem w decyzji ostatecznej były zarejestrowane, nie wydano też decyzji o czasowym wycofaniu ich z ruchu. Istniały zatem podstawy faktyczne i prawne do określenia skarżącemu jako właścicielowi tych pojazdów (spełniających cechy przedmiotu opodatkowania podatkiem od środków transportowych, co nie jest w sprawie kwestionowane) zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2022 r., w którym podatek ten nie został zadeklarowany i zapłacony. W związku z tym przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do niewłaściwego zastosowania przez organ przepisów postępowania podatkowego, jak też materialnego prawa podatkowego – w kontekście przesłanki wznowienia postępowania, na którą powołał się skarżący. W świetle powyższego bezpodstawny jest zarzut, że organy podatkowe przyjęły do opodatkowania nieistniejące przedmioty opodatkowania. Organy dokonały bowiem prawidłowej wykładni przepisów stanowiących materialną podstawę wymiaru podatku od środków transportowych, jak i subsumpcji poprawnie ustalonego stanu faktycznego do ich treści. Z kolei zagadnienie umorzenia zaległości podatkowych, do czego nawiązuje skarżący w końcowej części skargi, stanowić może przedmiot odrębnej sprawy podatkowej. Granice sądowej kontroli legalności zostały wyznaczone przez zaskarżoną decyzję, a jej przedmiotem był wyłącznie wymiar podatku, nie zaś umorzenie zaległości podatkowych. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 marca 2026
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/ Marcin Małek Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny