I SA/Lu 103/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Marcin Małek WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2026 r. nr UP-1/2026 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 stycznia 2026 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania M. K., dalej: "strona", "skarżąca", od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "ZUS", "organ pierwszej instancji", z dnia 13 listopada 2025 r. uchylił w całości wskazaną decyzję ZUS i na podstawie: 1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 12.782,74 zł, w tym: a) ubezpieczenia społeczne za okres 7/2015-1/2016 w łącznej kwocie 9.185,49 zł, w tym z tytułu: - składek - 3.379,29 zł, - odsetek liczonych na 27 sierpnia 2025 r. od składek w części finansowanej przez płatnika - 3.455 zł oraz od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych - 2.328 zł, - kosztów upomnienia - 23,20 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne 9/2015-1/2016 w łącznej kwocie 3.455,16 zł, w tym z tytułu: - składek - 1.303,56 zł, - odsetek liczonych na 27 sierpnia 2025 r. od składek w części finansowanej przez płatnika - 1.323 zł oraz od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych – 817 zł, - kosztów upomnienia -11,60 zł. c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 1/2016 w łącznej kwocie 142,09 zł, w tym z tytułu: - składek - 71,09 zł, - odsetek liczonych na 27 sierpnia 2025 r. - 71,00 zł; 2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", umorzył należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 2.983,44 zł, w tym: a) ubezpieczenia społeczne za 1/2016 w łącznej kwocie 345,28 zł, w tym z tytułu: - składek -161,08 zł, - odsetek liczonych na 27 sierpnia 2025 r. -161 zł, - kosztów upomnienia - 23,20 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 9/2015-1/2016 w łącznej kwocie 2.638,16 zł, w tym z tytułu: - składek - 1.303,56 zł, - odsetek liczonych na 27 sierpnia 2025 r. - 1.323 zł, - kosztów upomnienia - 11,60 zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, 27 sierpnia 2025 r. do ZUS wpłynął wniosek strony o umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, rodzinnej i życiowej. We wniosku strona, nie wskazując okresu objętego wnioskiem, podała, że od 10 lat mierzy się z przewlekłymi chorobami, stale korzysta z psychoterapii, została zakwalifikowana do operacji stawów biodrowych i stawu barkowego, jest osobą pokrzywdzoną przestępstwem, w latach 2019-2023 była bezdomna. Obecnie nie pracuje zarobkowo, pozostaje pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, odmówiono jej renty socjalnej i renty z ogólnego stanu zdrowia. Strona złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji gospodarczej osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, decyzję Prezydenta Miasta w sprawie umorzenia zaległości podatkowej oraz dokumentację medyczną. Organ pierwszej instancji odmawiając umorzenia zaległości wskazał, że należności na koncie strony są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, ze względu na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w marcu 2016 r., które trwa nadal. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje zaś, że nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości unormowane w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w przepisach rozporządzenia. Biorąc pod uwagę wiek strony, nie można bowiem wykluczyć, że jej sytuacja zdrowotna poprawi się na tyle, że będzie mogła wrócić na rynek pracy. Organ odwoławczy zauważył natomiast, że dochody strony są o 695,97 zł niższe niż poziom minimum socjalnego określony w październiku 2025 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego na kwotę 1.924,97 zł w II kwartale 2025 r. dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego. Wskazuje to na jej trudną sytuację finansową. Strona ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 1.108,63 zł, w tym z tytułu miesięcznych opłat - 708,63 zł, opłat eksploatacyjnych - 100 zł oraz kosztów leczenia - 300 zł. W stałych kosztach ponoszonych przez stronę nie uwzględniono podstawowych wydatków występujących w każdym gospodarstwie domowym na zakup żywności, ubrań, artykułów higienicznych. Na ich realizację stronie pozostaje stronie zaledwie 120 zł miesięcznie. Strona korzysta ze wsparcia socjalnego skierowanego do osób znajdujących się w niedostatku. Według zaświadczenia wydanego 11 września 2025 r., Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie od stycznia 2021 r. do sierpnia 2025 r. udzielił stronie i wsparcia na łączną kwotę 36.847,67 zł w różnorodnych formach, w tym: zasiłków celowych na zakup leków, odzieży, obuwia, niezbędnych przedmiotów domowego użytku, dofinansowania na spłatę zadłużenia czynszowego, z powodu bezrobocia; zasiłków okresowych w miesiącach od stycznia 2023 r. do maja 2024 r.; zasiłków stałych przyznanych miesięcznie od kwietnia 2024 r. Ponadto od maja 2021 r. korzysta strona z rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" i otrzymuje świadczenia pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Zasiłek stały został stronie przyznany na dwa lata - od 20 kwietnia 2024 r. do 30 kwietnia 2026 r. Strona posiada zobowiązania pieniężne wobec innych wierzycieli i są one dochodzone z rachunku bankowego. Zajęć dokonali: 23 grudnia 2021 r., 21 września 2022 r. i 25 marca 2025 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Zamościu oraz 21 października 2024 r. Urząd Miasta Lublin. Kwoty zajęć pozostałe do spłaty według stanu na listopad 2025 r. wynoszą łącznie ponad 62.000 zł. Strona utraciła prawo własności nieruchomości na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznaniu własności. Organ odwoławczy wskazał, że w pierwszej instancji organ ustalił, iż należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Jednakże zdaniem organu odwoławczego, kwestia ewentualnego przedawnienia należności pozostaje poza zakresem tego postępowania. Formułując powyższe stanowisko organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt I GSK 1187/24. Biorąc to wszystko pod uwagę organ odwoławczy stwierdził istnienie okoliczności dających podstawy do umorzenia należności z tytułu składek za osobę ubezpieczoną będącą równocześnie płatnikiem tych składek w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku strony nie zachodzą jednak ustawowe przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dlatego organ zobowiązany jest do odmowy umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o tę podstawę prawną. W skardze na decyzję Prezesa ZUS strona zarzuciła naruszenie prawa, sprawiedliwości społecznej oraz jej interesu prawnego, podnosząc także, że zaskarżona decyzja podpisana została przez W. D. podpisem nieczytelnym. Skarżąca przywołała również okoliczności podniesione wcześniej w toku postępowania administracyjnego, które jej zdaniem wskazują, że skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem, które wpłynęło do Sądu 1 kwietnia 2026 r. skarżąca odniosła się do okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają umorzenie zaległości, a tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji, podkreślając, że w wyniku oszustwa gospodarczego w 2015 r. pozbawiona została dorobku całego życia. Sformułowała jednocześnie zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 28 ust. 1 – 2 u.s.u.s., a także naruszenia przepisów postępowania: art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej naruszone zostały również przepisy art. 2, 30 i 69 Konstytucji. Do tego pisma skarżąca załączyła zaświadczenia i opinie lekarskie, decyzje o umorzeniu zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zaległości podatkowej za 2019 r., odpis wniosku o podjęcie na nowo umorzonego przez Prokuraturę Rejonową postępowania przygotowawczego, a także dokumenty dotyczące przyznawanych skarżącej świadczeń z tytułu pomocy społecznej. Skarżąca natomiast nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę taki wniosek sformułował, skarżąca zaś poinformowana o wniosku organu i odpowiednio pouczona, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Z tego względu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Mając na uwadze przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją zwrócić należy uwagę, że jak wynika z treści art. 28 ust. 1 u.s.o.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 4 tego artykułu przewiduje zaś, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.Ustęp 3 wskazuje przesłanki uzasadniające przyjęcie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Z kolei w świetle ustępu 3a, dopuszczalne jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia również pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Jak wynika z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia jest to dopuszczalne, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ działa w granicach uznania administracyjnego. Zauważyć trzeba, że organ odwoławczy nie kwestionuje okoliczności dotyczących stanu majątkowego, finansowego, życiowego i rodzinnego skarżącej. Odnotowuje on, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną, nie pracuje zarobkowo i nie otrzymuje świadczeń emerytalno-rentowych, z kolei jej dochody mające źródło w świadczeniach z tytułu pomocy społecznej są zaś dużo niższe niż minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego. Stwierdza również organ odwoławczy, że skarżąca nie posiada nieruchomości, ruchomości wierzytelności i praw majątkowych. Nie kwestionuje on także twierdzeń skarżącej, dokumentowanych przez nią stosownymi zaświadczeniami, dotyczących jej stanu zdrowia. Z tego powodu organ odwoławczy przyjął, że skarżąca wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek i umorzył zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne skarżącej będącej równocześnie płatnikiem składek za okres 1/2016 w odniesieniu do składek na ubezpieczenie społeczne, odsetek i kosztów upomnienia oraz za okresy 9/15 – 1/2016 w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne, odsetki i koszty upomnienia. Odmówił natomiast organ odwoławczy umorzenia zaległości z tytułu składek za zatrudnionych pracowników oraz osobę prowadzącą działalność gospodarczą za okresy 7/2015 – 1/2016 w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne, odsetki i koszty upomnienia i za okresy 9/2015 – 1/2016 w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne, odsetki i koszty upomnienia. Uznał on bowiem, że nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności ujętych w art. 28 ust. 3 u.s.o.s. Mając na względzie okresy, które objęte zostały rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji, tj. okresy od 7/2015 do 1/2016 zauważyć trzeba, że jak wynika z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5. lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie zaś z treścią ustępu 5., nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Jak stanowi ustęp 5a, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a u.s.u.s., tj. umowy w sprawie odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległych składek, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. Na podstawie ustępu 5b, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez ZUS lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z ustępem 5e, bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, przy czym zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, niedłużej jednak niż przez 2 lata. Ulega on także zawieszeniu, o czym stanowi ustęp 5f, od dnia wszczęcia przez ZUS postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek na podstawie ustępu 6. ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, niedłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Z kolei, jak stanowi ustęp 5c, bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości, a po przerwaniu rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu. Natomiast zgodnie z ustępem 5g, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia objęcia restrukturyzacją należności z tytułu składek, o których mowa w art. 160 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, do dnia zapłaty ostatniej raty w przypadku rozłożenia na raty lub do dnia zapłaty w przypadku odroczenia terminu płatności. Organ pierwszej instancji odnosząc się do kwestii przedawnienia podał, że należności na koncie skarżącej są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, ze względu na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w marcu 2016 r., które trwa nadal. Z kolei organ odwoławczy, powtarzając wskazane wyżej stwierdzenie organu pierwszej instancji, wyraził dodatkowo pogląd, zgodnie z którym kwestia ewentualnego przedawnienia należności pozostaje poza zakresem postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Prezes ZUS powołał się w tym zakresie na stanowisko wyrażone w wyroku w sprawie I GSK 1187/24. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądu tego nie podziela. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że jak wynika z treści art. 31 u.s.u.s., do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio m.in. art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe wygasa. Odpowiednio, czyli w tym przypadku wprost, zastosowany wskazany przepis Ordynacji podatkowej prowadzi do stwierdzenia, że wskutek przedawnienia należności z tytułu składek wygasają, a zatem przestają istnieć. Jeśliby więc wskutek przedawnienia doszło do wygaśnięcia należności z tytułu składek, postępowanie z wniosku o umorzenie należności z tytułu zaległych składek pozbawione byłoby swego przedmiotu. Należności z tytułu składek bowiem nie istniałyby. Gdyby wskazana bezprzedmiotowość postępowania miała charakter pierwotny, należałoby zatem na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, które już w chwili składania wniosku nie istniały, jako wygasłe w wyniku przedawnienia. Powołany przepis stanowi bowiem, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważyć zaś trzeba, że zgodnie z treścią art. 31 u.s.u.s. do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio także art. 59 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że orzeczenie o umorzeniu należności z tytułu składek wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia tych należności. Jeżeli natomiast do przedawnienia doszło w toku postępowania, zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego należałoby to postępowanie umorzyć. Powołany przepis stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości albo w części. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, że w aktach postępowania w pierwszej instancji (k.67) znajduje się informacja o prowadzonym w stosunku do skarżącej postępowaniu egzekucyjnym. Wynika z niej, że w odniesieniu do należności od 07/2015 do 01/2016 egzekucją objęta jest kwota 8.238,89 zł, jako data wszczęcia postępowania egzekucyjnego wskazany jest 1 marca 2016 r., jako organ prowadzący postępowanie – Dyrektor Oddziału ZUS, a jako środek egzekucyjny – zajęcie rachunku w PeKaO S.A. Brak jest natomiast jakichkolwiek innych informacji, np. o efektywności zajęcia (tj. kwocie uzyskanej w wyniku egzekucji), o dacie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania i zawiadomieniu o niej dłużnika, co w świetle art. 24 ust. 5b u.s.u.s. ma znaczenie dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, a także brak informacji o tym, czy postępowanie egzekucyjne trwa oraz o jego przebiegu. Jednocześnie z informacji o stanie należności z tytułu składek (akta pierwszej instancji k. 65-66) pkt IV brak jest informacji co do zagrożenia przedawnieniem należności z tytułu składek objętych zaskarżoną decyzją, przedawnienia, a także co do czynności zawieszających lub przerywających bieg terminu przedawnienia ze wskazaniem dat tych czynności. Na podstawie akt sprawy Sąd, zgodnie z treścią art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", orzekający na podstawie akt sprawy, kontrolując na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie jest zatem w stanie ocenić, czy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek objętych zaskarżoną decyzją. Nie ma także w aktach sprawy żadnych informacji o zabezpieczeniu hipotecznym zaległości. Wiadomo zaś, że skarżąca w przeszłości była właścicielem nieruchomości, która została zajęta w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, ale nie wiadomo z tytułu jakich należności. Ze wskazanych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Prowadząc ponownie postępowanie organ w pierwszej kolejności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, który w razie potrzeby uzupełni, dokona ustaleń, którym da wyraz w uzasadnieniu podejmowanego rozstrzygnięcia, co do istnienia bądź nie, należności z tytułu składek objętych postępowaniem. Dopiero w razie stwierdzenia, że należności te istnieją, tzn. nie uległy przedawnieniu, bowiem zaistniały określone zdarzenia powodujące zawieszenie bądź przerwanie biegu terminu przedawnienia, bądź nie ulegają przedawnieniu ze względu na zabezpieczenie hipoteką lub zastawem, możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie ich umorzenia.