I SA/Lu 1/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy zainicjowanej sprzeciwem Prezydenta Miasta [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić Prezydentowi Miasta [...] kwotę [...] złotych uiszczoną z tytułu wpisu od sprzeciwu.

Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] (organ I instancji) z [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej przez D. (spółka) wypłaconej w 2019 r. oraz jednocześnie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 ze zm. - K.p.a.). Organ I instancji złożył sprzeciw od powyższej decyzji organu. Natomiast organ, odpowiadając na sprzeciw, wniósł o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw organu I instancji jest niedopuszczalny. W konsekwencji organ prawidłowo domaga się jego odrzucenia. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Następnie w myśl art. 64b P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1). W postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 nie stosuje się (art. 64b § 3). W okolicznościach niniejszej sprawy sprzeciw od decyzji organu z 6 grudnia 2021 r., wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a., wniósł organ I instancji. W kwestii dopuszczalności złożenia skargi na ostateczną decyzję organu odwoławczego przez organ I instancji wypowiadał się zarówno Trybunał Konstytucyjny, jak również Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie sygn. K 32/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm. - Konstytucja RP): - art. 33 § 1, § 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia on prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ podatkowy pierwszej instancji decyzję podatkową, a podatek stanowi dochód tej gminy w sytuacji, gdy przedmiotem tego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja organu odwoławczego w sprawie tego podatku, oraz - art. 50 § 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia on gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Podobnie w uchwale sygn. I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w sytuacji, gdy ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 K.p.a. - będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego, której jest organem, w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Wyłącza to możliwość dochodzenia ochrony przez jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, w charakterze strony postępowania przed innym organem lub sądem administracyjnym. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, aby prezydent miasta lub starosta w tej samej sprawie raz występował jako organ wydający decyzję, a innym razem jako przedstawiciel gminy lub powiatu, których są organami wykonawczymi i kwestionował rozstrzygnięcia organu odwoławczego. W takiej sytuacji uprawnienia skargowe gminy i powiatu jako osób prawnych doznają ograniczenia, ponieważ zostały one w drodze ustawy ulokowane w strukturze organów załatwiających daną indywidualną sprawę administracyjną. W świetle omówionego wyżej stanowiska prawnego, konsekwentnie aprobowanego w orzecznictwie sądowym, organ I instancji nie jest uprawniony do występowania ze sprzeciwem od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Proceduralna rola, kompetencja organu I instancji sprowadza się wówczas wyłącznie do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W zaistniałym stanie sprawy sprzeciw organu I instancji od kasacyjnej decyzji organu z 6 grudnia 2021 r. jest niedopuszczalny w rozumieniu przesłanki jego odrzucenia zawartej w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Orzeczenie i uchwała wymienione w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w elektronicznym systemie LEX. Z tych względów niedopuszczalny sprzeciw organu I instancji należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 w związku z art. 64b § 1 P.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie zapłaconego wpisu od sprzeciwu w wysokości [...] zł uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.