I SA/Łd 872/14

Dnia 15 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008 roku i miesiące od lutego do marca oraz czerwiec 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. W. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W dniu 26 czerwca 2014 roku P. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]roku określającą mu zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008 roku i miesiące od lutego do marca oraz czerwiec 2009 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że wspólnie z żoną trojgiem dzieci oraz ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, z której miesięczny dochód wynosi ok. 4.300 zł. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 120 m2 z budynkami warsztatowymi. Wnioskodawca oświadczył, że z tych dochodów pokrywa koszty utrzymania żony oraz trójki dzieci, a także koszty utrzymania i opieki nad swoim ojcem po przebytym udarze, który nie posiada prawa do renty ani emerytury. Dodatkowo skarżący jest obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 160 tyś. zł. Zarządzeniem z 11 sierpnia 2014 roku pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2013 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego i jego żony za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostanie 3 okresy rozliczeniowe, oraz wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podatnik wskazał, że z żoną, trojgiem dzieci oraz ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wyłącznie prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której miesięczny dochód wynosi ok. 4.300 zł. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 120 m2 z budynkami warsztatowymi. Wnioskodawca oświadczył, że z tych dochodów pokrywa koszty utrzymania żony oraz trójki dzieci, a także koszty utrzymania i opieki nad swoim ojcem po przebytym udarze, dodatkowo jest obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 160 tyś. zł. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza jak w sprawie niniejszej wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych kosztów utrzymania, ani nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu ponoszonych wydatków, w żaden sposób nie wykazał także kwoty dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów umożliwiających mu pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, powyższe czyni niemożliwym ocenie czy wszystkim z ponoszonych przez niego wydatków należy przyznać pierwszeństwo przez kosztami zainicjowanego postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mko