I SA/Łd 848/17

Dnia 11 października 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu D. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu 27 lipca 2017 roku D. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1.681 zł netto miesięcznie Wnioskodawca nie ujawnił posiadania jakiegokolwiek majątku. Oświadczył, że obciążony jest świadczeniem alimentacyjnym na rzecz swojego syna w wysokości 700 zł miesięcznie, oraz ponosi wydatki na wyżywienie, ubranie, środki czystości, dojazdy i leki w wysokości 980 zł miesięcznie. Do wniosku dołączył karty leczenia szpitalnego dotyczące leczenia w związku z wypadkiem komunikacyjnym, któremu uległ, oraz orzeczenie lekarza orzecznika o świadczeniu rehabilitacyjnym, a także PIT36L za 2016 rok z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w postaci usług prawniczych – kancelaria adwokacka w ubiegłym roku uzyskał przychody w wysokości 87.761 zł poniósł koszty w wysokości 72.976 zł uzyskując dochód w wysokości 14.784 zł. Z informacji przekazanych sądowi przez Okręgową Radę Adwokacka w Ł. wynika, że od czerwca 2017 roku skarżący wznowił prowadzenie zawieszonej praktyki adwokackiej. Z kolei z informacji udzielonych przez wnioskodawcę do sprawy sygn. akt III SA/Łd 397/14 wynika, że skarżący po wypadku zamieszkuje w mieszkaniu swoich rodziców, którzy pokrywają koszty jego utrzymania, wyżywienia, zakupu lekarstw, środków czystości, oraz że wnioskodawca pozostaje właścicielem mieszkania w W. o powierzchni ok. 57 m2 zakupionego na kredyt na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, którego miesięczna rata wynosi ok. 1.950 zł, i stanowi element kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 4.1 formularza PPF. k.- 43 akt ), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W tym miejscu należy jeszcze podkreślić, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego istotnego majątku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1.681 zł netto, z którego pokrywa on alimenty na rzecz syna w wysokości 700 zł miesięcznie oraz 980 zł wydaje na wyżywienie ubranie, środki czystości i leki. W swoim oświadczeniu złożonym na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy wnioskodawca przemilczał, że jest właścicielem mieszkania w W. o powierzchni ok. 57 m2 zakupionego na kredyt na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, przemilczał także fakt posiadania dodatkowego źródła dochodów z prowadzonej kancelarii adwokackiej, oraz okoliczność wspólnego zamieszkiwania z rodzicami. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego wykonującego zawód zaufanie publicznego, a mimo to udzielającego wyrywkowych informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej podważa wiarygodność oświadczeń złożonych na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Z akt sprawy oraz informacji znanych z urzędu wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w postaci kancelarii adwokackiej, z której mimo zawieszenia działalności w ostatnim kwartale ubiegłego roku uzyskał za 2016 rok przychody rzędu 87.761 zł, prowadzenie tej działalność wznowił od czerwca br powinien więc choćby z tego tytułu dysponować środkami umożliwiającymi pokrycie obciążających go kosztów procesu. Wyrywkowość oraz niewiarygodności oświadczeń wnioskodawcy dotyczących jego rzeczywistej sytuacji materialnej i finansowej w zestawieniu z wysokością obciążających go kosztów sądowych (wpis od skargi wynosi 100 zł) powoduje, że stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.