I SA/Łd 842/16

Dnia 10 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2012 roku do września 2015 roku p o s t a n a w i a: odmówić A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2012 roku do września 2015 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w wysokości 500 zł. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w związku z trudną sytuacją finansową spółki. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarzadzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wskazała jednak, że w związku z trudną sytuacją na rynku nieruchomości spółka nie realizuje swoich celów statutowych polegających na wybudowaniu i wynajęciu pomieszczeń handlowych. Z nadesłanych zeznań podatkowych CIT-8 wynika, że rok obrotowy 2016 strona zakończyła zyskiem w wysokości ok. 3.767 zł, przy czym nie była zobowiązana do zapłaty podatku w związku z odliczeniem strat z lat ubiegłych. Za rok 2015 odnotowała stratę na poziomie 910 zł, przy czym starta bilansowa była wyższa i wyniosła 3.310 zł.. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota ok. 540.821 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 9.400 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych na koniec 2016 roku wynosiła 590.000 zł, przy czym jej aktywa stanowią grunty oraz udziały i akcje. Aktywa obrotowe spółki na koniec 2016 roku zamykały się kwotą 297 zł i stanowiły je środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Mimo wezwania strona nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego, jedynie oświadczyła, że rachunek ten został zamknięty przez bank. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w 2016 roku w listopadzie spółka nie odnotowała obrotów, w grudniu jej przychody wyniosły 400 zł. Za miesiące styczeń i luty 2017 roku również brak przychodów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Rok obrotowy 2016 strona zakończyła zyskiem w wysokości ok. 3.767 zł (zysk bilansowy 1.206 zł), przy czym nie była zobowiązana do zapłaty podatku w związku z odliczeniem strat z lat ubiegłych. Za rok 2015 odnotowała stratę na poziomie 910 zł, przy czym starta bilansowa była wyższa i wyniosła 3.310 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota ok. 540.821 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 9.400 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych na koniec 2016 roku wynosiła 590.000 zł, przy czym jej aktywa stanowią grunty oraz udziały i akcje. Aktywa obrotowe spółki na koniec 2016 roku zamykały się kwotą 297 zł i stanowiły je środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Mimo wezwania strona nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego, jedynie oświadczyła, że rachunek ten został zamknięty przez bank. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w 2016 roku w listopadzie spółka nie odnotowała obrotów, w grudniu jej przychody wyniosły 400 zł. Za miesiące styczeń i luty 2017 roku również brak przychodów, deklaracji za marzec 2017 roku nie przedstawiła. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (500 zł), stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Twierdzeniom spółki o braku jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania przeczy wartości posiadanego przez nią majątku trwałego (spółka jest wciąż właścicielem nieruchomości o wartości 590.000 zł). Sam fakt zajęcia należących do niej nieruchomości nie pozbawił spółki prawa własności do tego majątku, a będący w jej posiadaniu majątek nieruchomy w dalszym ciągu stanowi źródło jej dochodów. Nadto spółka dysponuje także kapitałem zapasowym w wysokości 9.400 zł mogącym stanowić źródło pokrycia obciążających ją kosztów sądowych. W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter wyjątkowy i osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i co za tym idzie, nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że środków tych nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951, z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 553/13, LEX nr 1460148, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie nie uzyskuje z niej stałych przychodów jednak w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym i działalność ta w ubiegłym roku przyniosła jej dochód. Nadto w przypadku spółek, Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia koniecznych wydatków, udziałowcy mają możliwości prawne by wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki bądź to w formie dopłat bądź pożyczki udzielonej przez jedynego udziałowca. Zaznaczyć też należy, że zasadniczym celem funkcjonowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest prowadzenie działalności gospodarczej i osiągania celu zarobkowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie może ona działać powinna zostać zlikwidowana, a ewentualne dalsze jej funkcjonowanie, jeśli łączy się tylko z kosztami, powinno obciążać wyłącznie jej wspólników, nie zaś innych obywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. E.J.