I SA/Łd 697/13

Dnia 5 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – S. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pismem z dnia 25 czerwca 2014 roku, stanowiącym uzupełnienie wniosku skarżącego z dnia 3 czerwca 2014 roku, zawartym w piśmie zatytułowanym "Zażalenie", S. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K.. Jest właścicielem łąki o pow. 0,34 ha i współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 6,2 ha. Wymaga stałej opieki lekarskiej. W uzasadnieniu wskazał, że z zawodu jest tokarzem i "na prawie się nie zna". Skarżący oświadczył przy tym, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 2 lipca 2014 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: wskazania kwoty dochodu osiąganego przez skarżącego i jego żonę K. P., z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, bądź wyjaśnienia przyczyny braku osiągania przez nich dochodu, podania kwoty i źródła środków pieniężnych przeznaczanych przez skarżącego i jego żonę na utrzymanie i podstawowe opłaty oraz leczenie, a także nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało skarżącemu doręczone w dniu 7 lipca 2014 roku. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 14 lipca 2014 roku, skarżący nie nadesłał wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określa art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Referendarza sądowego kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący wystąpił z kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że postanowieniem z dnia 27 września 2013 roku, wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie to, z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w drodze postanowienia z dnia 6 grudnia 2013 roku, zażalenia skarżącego, stało się prawomocne. Powyższa okoliczność nie wyklucza wprawdzie możliwości ponownego ubiegania się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Jednakże skarżący nie może zapominać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącego zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że są one dosłownym powtórzeniem oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącego z dnia 27 czerwca 2013 roku i żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K.. Jest właścicielem łąki o pow. 0,34 ha i współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 6,2 ha. Wymaga stałej opieki lekarskiej. Z zawodu jest tokarzem i "na prawie się nie zna". Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że skarżący, nie wykonując wyżej powołanego zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 2 lipca 2014 roku, ponownie uchylił się od złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, które niewątpliwie stanowiłyby przedmiot oceny Referendarza sądowego rozpoznającego aktualnie złożony wniosek o prawo pomocy w kontekście wykazania przez skarżącego nowych okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, uznać zatem należało, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Referendarza sądowego nie wskazuje on bowiem na zmianę okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 27 września 2013 roku o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. E.B.