I SA/Łd 609/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na czynność Zarządu Powiatu Radomszczańskiego w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego w sprawie kontroli wykorzystania i rozliczania dotacji udzielonych w latach 2018–2020 p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Pismem nadanym 8 lipca 2022 r. C. sp. z o.o. w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Zarządu Powiatu Radomszczańskiego w postaci wystąpienia pokontrolnego w sprawie kontroli wykorzystania i rozliczania dotacji udzielonych w latach 2018–2020 na prowadzenie Szkoły Policealnej M. w R.. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła między innymi, że wprawdzie wynik kontroli sam w sobie nie stanowi formalnego rozstrzygnięcia sprawy — w szczególności nie jest decyzją administracyjną, władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, nie służą od niego żadne zwyczajne środki odwoławcze — to jednak wystąpienie pokontrolne, jeśli stwierdza określone uchybienia i wskazuje na obowiązek ich usunięcia, jest czynnością materialno-techniczną administracji dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W związku z powyższym czynność taka może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądu obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez te organy, w ściśle wyznaczonym zakresie (art. 3 § 2–2a p.p.s.a.). Ponadto kontrola obejmuje skargi wniesione w innych kwestiach rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ww. ustawy (jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencyjne), a także w sprawach przekazanych do kompetencji sądów administracyjnych w odrębnych ustawach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wystąpienie pokontrolne, którego dotyczy skarga, nie należy do żadnej ze spraw wymienionych w tych przepisach. W szczególności, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wyniku kontroli nie można zaliczyć do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Aby akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kwestionowane w niniejszej sprawie wystąpienie pokontrolne z 1 lipca 2022 r. warunków tych nie spełnia. Dokument ten został wydany w oparciu o § 17 ust. 1–2 uchwały Nr XVI/140/2020 Rady Powiatu Radomszczańskiego z 29 stycznia 2020 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 20 lutego 2020 r., poz. 1180). Treść tego aktu prawnego pozwala na stwierdzenie, że wezwanie do zwrotu dotacji, zawarte w zaskarżonym wystąpieniu pokontrolnym, nie rodzi obowiązku, a jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, także w sprawach, których stroną była skarżąca spółka, zgodnie z którym zawarte w wystąpieniu pokontrolnym "zawiadomienie", że dotacja przekazana prowadzonym przez skarżącą szkołom w została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nie nakłada na skarżącą obowiązku, lecz jedynie możliwość zapłaty wskazanej w zawiadomieniu kwoty na zasadzie dobrowolności (m.in. postanowienia NSA z 24 września 2021 r., I GSK 1051/21 oraz z 2 czerwca 2021 r., I GSK 467/21, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wystąpienie pokontrolne kończy etap kontroli i w przypadku braku dobrowolnego zwrotu przez stronę dotacji, stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia może być poddane kontroli sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 7 września 2016 r., II GSK 3807/16). Dopiero, zatem od decyzji wydanej po przeprowadzeniu tego postępowania stronie będzie przysługiwała (po wyczerpaniu środków zaskarżenia) skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżone wystąpienie pokontrolne nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy bezpośrednio uprawnień ani obowiązków strony wynikających z przepisów prawa. Wskazując na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. mj