I SA/Łd 58/17

Dnia 13 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.

Postanowieniem z 21 lutego 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił Z. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy oraz wynagrodzenie za pracę jego i żony w łącznej wysokości 3.158 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkują oraz akcji pracowniczych PGNIG o wartości 35.000 zł. Posiada także oszczędności z lat ubiegłych, których kwoty nie ujawnił. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 520 zł. Wskazał, że 2.250 zł wynosi podatek od nieruchomości, 55 zł wynosi miesięczna rata dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Rodzina obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu z ratą 900 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, że skarżący opłacił w pełnej wysokości wpis sądowy od skargi (626 zł) stanowiący najwyższy wydatek w zainicjowanym postępowaniu, stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślił, że rodzina wnioskodawca dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej pokrycie bieżących niezbędnych kosztów swojego utrzymania zaś z posiadanych oszczędności lub papierów wartościowych bez żadnego uszczerbku dla swojego bieżącego utrzymania jest w stanie pokryć koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Negatywnie ocenił próbę przeniesienia na Skarb Państwa, czyli współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący posiada oszczędności z lat ubiegłych których kwoty nie ujawnił oraz papiery wartościowe, z których bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny jest wstanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. Powyższe postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 24 lutego br. Strona nie wniosła od niego sprzeciwu w ustawowym terminie 7 dni. W dniu 6 marca 2017 roku, do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy, jego wynagrodzenie za pracę oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w łącznej wysokości 3.360 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkuje, posiada także akcje pracownicze PGNIG o wartości 35.000 zł. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 520 zł (prąd, gaz, woda, śmieci). Wskazał, że 225 zł wynosi podatek od nieruchomości, 55 zł wynosi miesięczna rata dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Rodzina obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu z ratą 900 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wskazał także, że nie jest merytorycznie przygotowany do samodzielnego reprezentowania swoich interesów w postepowaniu sądowoadministracyjnym. Zdaniem wnioskodawcy jego obecna sytuacja wykazana we wniosku nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 21 lutego 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu sytuacji materialnej jego rodziny, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Wskazać należy, że okolicznością taką nie jest zmiana zakresu żądania poprzez jego ograniczenie do wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie nie zmieniły się okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy, która jest wyłącznym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy. Z ponownego wniosku wynika wręcz, że dochody rodziny ze świadczenia przedemerytalnego wnioskodawcy, jego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia jego żony wzrosły o ok. 200 zł do kwoty 3.360 zł netto miesięcznie, co wskazuje raczej na poprawę kondycji finansowej gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Dochody te pozwalają na pełen pokrycie wydatków niezbędnego utrzymania w zadeklarowanej przez stronę wysokości, zaś posiadane papiery wartościowe mogą stanowić ewentualne źródło pokrycia wydatków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru bez żadnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania rodziny skarżącego. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. W obecnym wniosku skarżący przemilczał kwestię posiadanych oszczędności, które zgodnie z jego oświadczeniem złożonym w pierwotnym wniosku stanowiły dodatkowe źródło pokrycie nadwyżki wydatków o charakterze bytowym, ponieważ jednak obecnie nie wykazał, że oszczędności te uległy wyczerpaniu, a poprzednio nie wskazał wysokości posiadanych oszczędności, kwestia ta pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości finansowych strony. Reasumując wskazać należy, że sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, które przekreśliłyby aktualność stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z 21 lutego 2017 roku, że dochody posiadane na utrzymanie, a przede wszystkim posiadane przez stronę mogące ulec spieniężeniu papiery wartościowe, w kontekście wykazanych stałych wydatków niezbędnego utrzymania umożliwiają wnioskodawcy poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania bez uszczerbku dla jego niezbędnego utrzymania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.