I SA/Łd 541/16

Dnia 2 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.(obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. D. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Postanowieniem z 22 września 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Łodzi odmówił M. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania ani wysokości dochodów swojej żony, co nie pozwala na dokonanie oceny czy obowiązek poniesienia kosztów sądowych może wiązać się ze znacznym uszczerbkiem w wydatkach koniecznego utrzymania wnioskodawcy. Wyrokiem z 28 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na umowę zlecenie w wysokości 730 zł netto miesięcznie, źródłem dochodów jego żony jest prowadzona przez nią działalności gospodarcza rozliczana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wnioskodawca oświadczył, że nie zna wysokości dochodów żony, z którą od 1998 roku posiada rozdzielność majątkową. Żona wnioskodawcy pozostaje właścicielką domu o powierzchni 230 m2, w którym zamieszkują oraz dwóch samochodów osobowego seata o wartości ok. 7.000 zł i ciężarowego Mercedesa o wartości ok. 7.000 zł. Skarżący oświadczył, że wraz z żona jest obciążony kredytem hipotecznym którego rata miesięczna wynosi ok. 1000 zł, z czego on płaci ok. 200 zł. Oświadczył także, że 150 zł miesięcznie wydaje na leki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na umowę zlecenie w wysokości 730 zł netto miesięcznie, z akt sprawy wynika, że jego pracodawcą jest żona. Źródłem dochodów jego żony jest prowadzona przez nią działalności gospodarcza rozliczana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wnioskodawca oświadczył, że nie zna wysokości dochodów żony, z którą od 1998 roku posiada rozdzielność majątkową. Żona wnioskodawcy pozostaje właścicielką domu o powierzchni 230 m2, w którym zamieszkują oraz dwóch samochodów osobowego Seata o wartości ok. 7.000 zł i ciężarowego Mercedesa o wartości ok. 7.000 zł. Skarżący oświadczył, że wraz z żona jest obciążony kredytem hipotecznym którego rata miesięczna wynosi ok. 1000 zł, z czego on płaci ok. 200 zł. Oświadczył także, że 150 zł miesięcznie wydaje na leki. W tym miejscu wskazać należy, że rozpoznawany wniosek o prawo pomocy jest kolejnym wnioskiem złożonym w tym postępowaniu Postanowieniem z 22 września 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Łodzi odmówił M. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że wnioskodawca nie udzielił żadnych informacji o wysokości dochodów na utrzymanie posiadanych przez jego żonę nie udokumentował też w żaden sposób wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymywania tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego niezbędnego utrzymania. Mimo świadomości konsekwencji związanych z nieudzieleniem pełnych informacji dotyczących sytuacji materialnej rodziny skarżącego oraz obowiązku wykazania ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania składając ponowienie wniosek o prawa pomocy w szerszym zakresie skarżący informacji tych ponownie nie udzielił, powyższe uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej rodziny wnioskodawcy w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego, że można uznać, że stosownie do art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarżący wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Raz jeszcze podkreślić należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu nieudzielającego jakichkolwiek informacji dotyczących wysokości kosztów swego niezbędnego utrzymania oraz odmawiającego przedstawienie informacji dotyczących dochodów żony, z która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i która pozostaje jego pracodawcą, czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania całkowicie gołosłownymi. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Za niewiarygodne należy uznać także oświadczenia skarżącego dotyczące braku znajomości dochodów żony, z która wspólnie zamieszkuje i która ponosi koszty utrzymania domu a ponadto jest przedsiębiorcą, na rzecz którego co miesiąc świadczy on swoje usługi. Z uwagi na niewiarygodność oświadczeń skarżącego oraz nie przedstawienie pełnych informacji dotyczących sytuacji materialnej swojego gospodarstwa domowego w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. E.J.