I SA/Łd 54/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.), Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 2025 r. nr 1001-IEE.7192.191.2025.8.AAM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 18 sierpnia 2025 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku K. B. z dnia 30 czerwca 2025 r. dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r.: – nr [...], który obejmuje zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok, – nr [...], który obejmuje zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok, W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. zawiadomienie z dnia 20 lipca 2023 r. o zajęciu świadczeń skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W dniu 2 sierpnia 2023 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź- Górna wpłynęły dwa pisma zobowiązanego z 31 lipca 2023 r. (o analogicznej treści), zatytułowane "SKARGA", którymi zakwestionował czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2023 r., polegającą na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Ponadto wniósł o uchylenie tego zajęcia. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna postanowieniami z dnia 1 września 2023 r.: - oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną - odmówił uchylenia zajęcia dokonanego zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2023 r. W piśmie z dnia 25 września 2023 r., stanowiącym zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zajęcie zostało dokonane w związku z popełnieniem przestępstwa na jego szkodę, a dowody, na podstawie których została wydana decyzja wymiarowa są fałszywe. Zobowiązany nie wystawiał przywołanych w jej treści faktur, ani ich nie podpisywał, o czym świadczy opinia biegłego grafologa. Ponadto wskazał, że sfałszowany został protokół z jego przesłuchania sporządzony w dniu 24 września 2021 r. w siedzibie Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna. Do zażalenia dołączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. III Wydział Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] Postanowieniem z dnia 19 października 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 i 2018 rok. Powyższe postanowienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 23 października 2023 r. W dniu 10 listopada 2023 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynęło zażalenie zobowiązanego na powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia zobowiązany powtórzył argumentację podniesioną uprzednio w pismach z dnia 31 lipca 2023 r. oraz w piśmie z dnia 25 września 2023 r. Argumentacja ta dotyczyła wydania w wyniku przestępstwa decyzji stanowiących podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych oraz sfałszowania dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. W zażaleniu zobowiązany podniósł, że "zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie przez organ ustaleń mogących być podstawą (...), aby odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego". Zarzucił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna nie kierował się przesłanką wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Zobowiązany ponownie wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dołączając do zażalenia kopię protokołu przesłuchania strony z dnia 24 września 2021 r. oraz kopię doręczenia odpisu aktu oskarżenia wraz z wezwaniem do złożenia wniosków dowodowych z Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2023 r. DIAS w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 19 października 2023 r., którym organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wyrokiem z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 116/24 (prawomocnym od dnia 1 października 2024 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. B. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd podtrzymał stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) zwanej u.p.e.a., obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W dniu 30 czerwca 2025 r. K. B. złożył "wniosek o wznowienie postępowania za rok 2017; 2018". Zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7 § 1 pkt 4 ustawy k.p.a. tj. w cyt: "(...) sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". W uzasadnieniu powyższego wniosku zobowiązany powtórzył wcześniejszą argumentację dotyczącą sfałszowanych podpisów na protokołach cyt.: decyzje zostały wydane w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". Do powyższego pisma skarżący dołączył: kopie protokołów z udostępnienia akt z dnia 2 lipca 2021 r. i 13 września 2021 r., kopię ekspertyzy grafologicznej z dnia 22 stycznia 2025 r. wraz z kopią protokołu przesłuchania strony z dnia 24 września 2021 r. oraz kopią umowy z dnia 18 sierpnia 2021 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek zawartej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] obejmujących "zaległości w podatku od dochodu związanego z zeznaniem rocznym za okres od 1.01.2017 r. do 31.12.2017 r. oraz za okres od 1.01.2018 r. do 31.12.2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 758 311,00 zł". W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zobowiązany nie przedstawił nowych przesłanek, które stanowiłyby podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego poza tymi, które były już rozpatrywane. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. DIAS w Łodzi utrzymując zakwestionowane rozstrzygnięcie organy I instancji postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r. przywołał treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zwanej k.p.a., i wskazał, że argumentacja podnoszona we wniosku z dnia 30 maja 2025 r., mająca uzasadniać konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego, była już przedmiotem wcześniejszych, zakończonych ostatecznymi rozstrzygnięciami postępowań, dotyczących tych samych należności, to należało uznać, że wystąpiła tożsamość spraw, a postępowanie w odniesieniu do przedmiotowego wniosku K. B. nie może być wszczęte. W takiej sytuacji organ egzekucyjny słusznie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie tegoż wniosku. Na postanowienie DIAS w Łodzi z dnia 1 grudnia 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi. W uzasadnieniu podniósł, że tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie jego sfałszowanych podpisów. Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy wydając postanowienie nie wziął pod uwagę sfałszowanego protokołu z dnia 24 września 2021 r., który powinien uwzględnić jako nową okoliczność i nowy argument w sprawie. Zarzucił, że DIAS w Łodzi nie ustosunkował się do argumentu zobowiązanego, że nie brał on udziału w czynnościach sporządzenia powyższego protokołu oraz protokołu z udostępnienia akt z 13.09.2021 r. oraz drugiego egzemplarza protokołu udostępnienia akt z 2.07.2021 r. Zarzucił, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi powinien powołać biegłego grafologa. Wobec powyższego, zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 15 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego – ustanowiony w ramach prawa pomocy – podtrzymał wniesioną przez skarżącego skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. W oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pism DIAS w Łodzi z dnia 10 grudnia 2025 r. celem wykazania okoliczności wznowienia postępowań dotyczących decyzji, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne objęte wnioskiem o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia 26 maja 2026 r., zawartym w protokole rozprawy, Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 15 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), zwanej p.u.s.a, stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – art. 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję bądź postanowienie jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli legalności w postępowaniu zainicjowanym skargą w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS w Łodzi z dnia 1 grudnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 18 sierpnia 2025 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku K. B. z dnia 30 czerwca 2025 r. dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w przepisach art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1–3 i 5 u.p.e.a. bądź z urzędu, bądź na wniosek wierzyciela, a na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 — wyłącznie za żądanie wierzyciela. Zobowiązany nie jest uprawniony do złożenia takiego wniosku, może jedynie przedstawić informacje świadczące o konieczności zawieszenia postępowania z urzędu, które następnie rozważy organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie jednak żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Organ jest związany katalogiem przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartym w cytowanym przepisie. Ustawa nie przewiduje fakultatywnych możliwości zawieszenia postepowania. Chociaż zobowiązany może w pismach wskazywać na zaistnienie okoliczności kiedy postępowanie ulega zawieszeniu. Przysługuje mu również prawo do złożenia zażalenia na odmowe zawieszenia postępowania. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że z prawa do wnioskowania o zawieszenie postępowania, opierając się na tej samej argumentacji faktycznej i prawnej może on skorzystać jedynie raz, nie może skutecznie ponawiać go, powołując się po raz kolejny na takie same argumenty. W postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej odpowiednie zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a ). W takim zaś przypadku znajdują zastosowanie (co wskazały organy) przepisy art. 61 i 61a k.p.a. regulujące kwestie, kiedy postępowanie może być wszczęte, jak także postępowanie organu, kiedy takie postępowanie wszczęte być nie może, w tym z innych, uzasadnionych przyczyn. Za taką uzasadnioną przyczynę powodującą odmowę wszczęcia postępowania należy uznać złożenie wniosku po raz wtóry, tożsamego faktycznie i prawnie z wnioskiem pierwotnym. Niedopuszczalne jest bowiem procedowanie tej samej kwestii w postępowaniu administracyjnym po raz kolejny. Sprawa oparta na tych samych podstawach faktycznych i prawnych może być procedowana tylko jeden raz i ponowne wszczęcie postępowania byłoby niedopuszczalne bądź to z uwagi na zawisłość sporu (lis pendens) bądź też na ostateczne zakończenie sprawy (res iudicata). Stosownie bowiem do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza się nieważność decyzji, jeżeli dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jeżeli zatem orzeczono o sprawie, która została rozstrzygnięta inną decyzją, to wówczas takie rozstrzygniecie jest nieważne z mocy prawa. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że zasada ta rozciąga się również na sprawy rozstrzygane w formie postanowień. Warunkiem jest natomiast, aby obie sprawy posiadły tożsamą podstawę faktyczną i prawną. W przedmiotowej sprawie z takimi właśnie przesłankami mamy do czynienia. Kwestia zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] r.: nr [...], który obejmuje zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok oraz nr [...], który obejmuje zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok w sytuacji, gdy toczyły się postępowania karne i sądowoadministracyjne, była już przedmiotem rozpatrywania. Postępowanie zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2023 r. Sądowoadministracyjna kontrola powyższego rozstrzygnięcia wykazała jego prawidłowość (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 116/24). Orzeczenie jest prawomocne od dnia 1 października 2024 r. W wyroku tym Sąd (mając m.in. na uwadze podniesioną w skardze argumentację, zgodnie z którą organ nie ustosunkował się kwestii sfałszowania podpisów skarżącego) wskazał, że organy egzekucyjne, rozpoznając wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowania karne [...], zwolnione były z obowiązku dokonywania ocen, czy wyniki tych postępowań mogły stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie mógł bowiem w ogóle znaleźć odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Z powyższego wynika, że ocena Sądu przedstawiona w prawomocnym orzeczeniu dotyczyła generalnie wpływu okoliczności związanych z toczącymi się postępowaniami (w tym postępowaniu karnym i gromadzeniem w nim poszczególnych elementów materiału dowodowego) na możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego. Mając na uwadze powyższe - jak również omówione wcześniej związanie organu katalogiem przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego – Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie pełnomocnika strony z dnia 15 kwietnia 2026 r. Teza dowodowa wniosku pozostawała bowiem poza zakresem niniejszego postępowania, które dotyczy tego, czy można było prowadzić postępowanie na wniosek zobowiązanego, którego zakres obejmował okoliczność wydania decyzji wymiarowych w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Tymczasem Dyrektor, jak już zostało to wskazane, trafnie ocenił, że powyższe kwestie były już rozpatrywane w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 116/24. Ponadto zauważyć należy, że dokumenty w postaci pism DIAS w Łodzi z dnia 10 grudnia 2025 r. zostały wydane po dacie wydania postanowienia objętego kontrolą legalności (prowadzoną na podstawie akt sprawy na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia) w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu zarówno wniosek o zawieszenie dnia 25 września 2023 r., jak i ten z 30 czerwca 2025 r. zostały oparte na tych samych podstawach, a także dotyczą tej samej czynności organu administracji. W tych okolicznościach nie jest prawnie dopuszczalne procedowanie wniosku i słusznie organy odmówiły wszczęcia postępowania w tym zakresie. Wielokrotne rozpatrywanie skarg czy też innych środków zaskarżenia na tę samą czynność egzekucyjną sparaliżowało by bowiem to postępowanie. Rację mają tym samym organy wskazując, że skarżący w piśmie z 30 czerwca 2025 r. nie powołał żadnych nowych argumentów na poparcie swojego żądania, jak również w sprawie nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które wymagałyby oceny w prowadzonym postępowaniu. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia zarówno prawa procesowego jak i prawa materialnego. Dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa oraz właściwie je zastosowano. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności, organ egzekucyjny zobligowany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę powyżej wskazane okoliczności oraz przedstawioną argumentację Sąd, w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzekł zaś w oparciu o art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 764). P.C.