I SA/Łd 47/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Naczelnik I Urzędu Skarbowego Ł.-G. (dalej: organ egzekucyjny, NUS) prowadzi wobec K.B. (dalej: skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 11 kwietnia 2007 r. (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], z dnia 1 czerwca 2007 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), z dnia 4 czerwca 2007 r. (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), z dnia 24 maja 2010 r. (nr [...]), z dnia 17 listopada 2014 r. (nr [...], nr [...]), z dnia 14 września 2016 r. (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), z dnia 11 marca 2019 r. (nr [...]) obejmujących zaległości w podatku VAT za okresy: grudzień 2004 r., styczeń-wrzesień 2005 r., listopad 2006 r., marzec i lipiec 2007 r., marzec, maj, czerwiec 2009 r. oraz sierpień-październik 2009 r., a także z tytułu opłaty abonamentowej za okres od października 2017 r. do października 2018 r. W ramach postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ww. tytułów wykonawczych (tytuły zostały doręczone skarżącemu po ich wydaniu, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru, znajdujące się aktach) organ egzekucyjny skierował do [...] Bank Polska S.A. zawiadomienie z dnia 21 lipca 2021 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, które skarżący odebrał w dniu 26 lipca 2021 r. Na czynność egzekucyjną zajęcia skarżący złożył skargę, którą NUS oddalił postanowieniem z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu DIAS wyjaśnił, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże w myśl art. 13 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, do egzekucji z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo kredytową, wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu w zakresie skargi na czynność egzekucyjną, dokonaną 9 lipca 2021 r., zastosowanie znalazły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z art. 80 § 1 i § 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., legalność samego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Polska S.A. nie może budzić żadnych wątpliwości. Ponadto podnoszone w zażaleniu kwestie dopuszczalności postępowania egzekucyjnego i przedawnienia należności wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie mogą podlegać merytorycznej ocenie w ramach tego środka zaskarżenia. W trybie skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają wyłącznie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Kwestia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest przedmiotem odrębnego postępowania organu. W skardze na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na to, że: 1. decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych zostały wydane w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe; 2. zobowiązania podatkowe wynikające z tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu, co dotyczy zarówno kwot głównych, jak i odsetek. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była bezzasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie NUS o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonaną na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia 21 lipca 2021 r. skierowanego do [...] Polska SA (zawiadomienie o zajęciu – k. 81 akt adm.). Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 lipca 2021 r. (ZPO – k. 82 akt adm.). W odpowiedzi na to pismo bank powiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji (k. 83 akt adm.). Czynność egzekucyjna została więc dokonana skutecznie. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia stanu prawnego, który należało wziąć pod uwagę w tej sprawie. Otóż, jak wiadomo, ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070) doszło do istotnej nowelizacji u.p.e.a., również w zakresie dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne. Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (chodzi o u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ustawa weszła w życie 30 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Do egzekucji z: 1) pieniędzy, 2) rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, 3) wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku, 4) praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innych rachunkach oraz wierzytelności z rachunków pieniężnych, 5) ruchomości - wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2). Do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 5). Przepisy te należy rozumieć tak, jak to przyjęły organy, tzn. że do egzekucji z rachunku bankowego dokonanej (w ujęciu ustawy "wszczętej") po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej należało zastosować nowy stan prawny, a co za tym idzie nowy stan prawny miał zastosowanie do skargi na czynność egzekucyjną wniesionej na czynność zajęcia rachunku bankowego dokonaną po tej dacie (art. 13 ust. 5 ustawy nowelizującej). Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. (w stanie prawnym z daty podjęcia czynności egzekucyjnej), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Z przepisu tego wynika, że skarga na czynność egzekucyjną może się opierać wyłącznie na jednej ze wskazanych podstaw. W orzecznictwie nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a. (np. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., III FSK 2232/21, CBOSA), nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej (np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2020 r., II OSK 241/19, CBOSA). W szczególności, nie mogą na skutek jej wniesienia podlegać analizie kwestie dotyczące prawidłowości samego wymiaru podatku, tak jak tego oczekuje skarżący. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd argumenty skarżącego podniesione w skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu, a następnie w skardze do Sądu, zorientowane na wykazanie wadliwości decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych z powodu wydania ich w wyniku przestępstwa i fałszerstwa dowodów, jak również zmierzające do wykazania przedawnienia objętych tytułami wykonawczymi należności – nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Pierwsza grupa argumentów kwalifikuje się do zgłoszenia ich w ramach postępowania podatkowego (w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania, które skarżący – jak stwierdził, już zainicjował), druga zaś grupa argumentów uzasadnia wniesienie zarzutów egzekucyjnych (art. 33 u.p.e.a.). Skarżący w zawiadomieniu o zajęciu został pouczony o podstawach, na których może opierać się skarga na czynność egzekucyjną, jednak mimo to sformułował ją w nawiązaniu do okoliczności, które czyniły ją z gruntu niezasadną. Dlatego nie mogła ona zostać uwzględniona. Sąd stwierdza jednocześnie, że nie doszło do formalnych uchybień przy czynności zajęcia – czynność ta została podjęta z zachowaniem rygorów przewidzianych w art. 80 w zw. z art. 67 u.p.e.a. (na podstawie prawidłowo wystawionego zawiadomienia o zajęciu, sporządzonego z wykorzystaniem urzędowego formularza, określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, Dz. U. z 2021 r. poz. 26, doręczonego zarówno bankowi, jak i zobowiązanemu). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a.) is