I SA/Łd 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 października 2025 r. nr 1001-IEW-1.4123.17.2025.14.U14.KW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. oraz II kwartał 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu T. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.

Zaskarżoną decyzją z 30 października 2025 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej też jako DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew (dalej też jako: organ I instancji) z 30 kwietnia 2025 r., w której orzeczono o solidarnej wraz z R. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) odpowiedzialności podatkowej S. B. (dalej: skarżący strona, podatnik, zobowiązany) jako Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. oraz II kwartał 2020 r. w łącznej kwocie 49.212,00 zł, odsetki za zwłokę od wskazanych zaległości podatkowych w łącznej wysokości 23.941,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 151,62 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ I instancji po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania orzekł o podatkowej odpowiedzialności skarżącego za zaległości Spółki. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. Organ odwoławczy powołując m. in. na art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 2 pkt 2 i § 3 art. 116 § 1, § 2 i § 4, art. 51 oraz 53 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 - dalej O.p.), przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 361, ze zm. - dalej VAT - w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie wskazał, że zaległości będące przedmiotem orzeczenia odpowiedzialności w sprawie powstały w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu. Odwołując się do treści art. 99 i art. 103 ustawy o VAT organ wskazał, że powstałe zaległości wynikają ze złożonych przez Spółkę dokumentów, tj. korekty deklaracji JPK_V7M z 27.01.2020 r. za IV kwartał 2019 r., złożonej 1.10.2020 r., w której wykazano podatek do zapłaty w wysokości 45.307,00 zł (karta 267) oraz deklaracji JPK_V7M za II kwartał 2020 r. z 27.07.2020 r., w której wykazano podatek do zapłaty w wysokości 3.905,00 zł (karta 268). Mając na uwadze treść art. 118 O.p. , zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeże i od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. oraz II kwartał 2020 r. upływał odpowiednio 27.01.2020 r. oraz 27.07.2020 r. Zatem ustawowy termin na wydanie decyzji liczony od końca 2020 r. mijał z 31.12.2025 r. Organ pierwszej instancji wydał wobec strony decyzję 30.04.2025 r., a więc przed upływem ostatecznego terminu do jej wydania. Istniały zatem podstawy do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe R. Sp. z o.o. Z kolei mając na uwadze treść art. 108 § 3 O.p. organ wyjaśnił, że na zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. oraz II kwartał 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wystawił tytuły wykonawcze odpowiednio: nr [...] z 16.11.2020 r. (karta 188) oraz nr [...] z 3.09.2020 r. (karta 171 . Następnie na ich podstawie ww. Organ wszczął egzekucję. Zatem, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej strony rozpoczęło się po wszczęciu postępowań egzekucyjnych dotyczących ww. zaległości podatkowych, czym spełniono przesłankę art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 O.p. Jednocześnie wyjaśniono, że skoro termin płatności zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r, oraz II kwartał 2020 r. upływał w 2020 r., to ustawowy termin przedawnienia przypadał na 31 grudnia 2025 r., a zatem decyzje organów obu instancji zostały wydane przed jego upływem. Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia kosztów postępowania egzekucyjnego Dyrektor wyjaśnił, że koszty te naliczono w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i nieskończonym przed wejściem w życie art. 65a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a., który zgodnie z ustawą zmieniającą z 4.07.2019 r., Dz. U. z 2019 roku poz. i .553, obowiązuje od 20.02.2021 r.). Dlatego też - zgodnie z przepisem intertemporalnym (tj. art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy z 4.07.2019 r.) - oceniając wymagalność tych kosztów należy uwzględnić stan prawny korzystniejszy dla Spółki, a zatem koszty egzekucyjne powstałe w 2020 r. ulegają przedawnieniu 31.12.2025 r., a zatem pozostają wymagalne. Odnośnie przesłanki bezskuteczności egzekucji wskazano, że na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki, w toku którego podejmował szereg czynności mających na celu ustalenie składników majątku Spółki. W wyniku dokonanych ustaleń organ ten stwierdził, że Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja należności podatkowych. Mając powyższe na uwadze podtrzymano stanowisko organu pierwszej instancji o ziszczeniu się w badanej sprawie przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. Odnośnie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w czasie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych (oraz argumentacji podniesionej w odwołaniu) podkreślono, że na gruncie art. 116 O.p., sam fakt braku prowadzenia spraw spółki przez członków jej zarządu jedynie formalnie sprawujących tę funkcję nie ma żadnego znaczenia dla kształtowania ich odpowiedzialności podatkowej. Powołując się na materiał dowody zebrany w sprawie (k. 8 decyzji organu II instancji) wskazano, że S. B. pełni funkcję prezesa zarządu R. Sp. z o.o. nieprzerwanie od 5 grudnia 2019 r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy kopii podpisanych przez stronę dokumentów Spółki w postaci protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 5.12.2019 r., na którym podjęto uchwałę nr 1 o powołaniu strony na prezesa zarządu Spółki, listy obecności z ww. Zgromadzenia, listy wspólników, oświadczenia strony jako prezesa zarządu R. Sp. z o.o. o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji w zarządzie ww. Spółki, posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, niekaralności oraz niezajmowaniu stanowisk i niepełnieniu funkcji określonych w ustawie z 21.08.1997 r. o ograniczaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, listy członków zarządu Spółki, na której strona wskazała adres do korespondencji w K. przy ul. [...], listy osób uprawnionych do powoływania zarządu Spółki oraz listy obecności na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników 29.11.2019 r. Ponadto w aktach sprawy znajdują się odręcznie podpisane przez stronę w obecności notariusza kopie umów sprzedaży udziałów w R. Sp. z o.o., które podatnik odkupił od poprzednich wspólników – M. J. oraz P. F.. Notariusz poświadczył tożsamość strony na podstawie dowodu osobistego oraz złożonego przez S. B. odręcznego podpisu podczas potwierdzania umów kupna/sprzedaży udziałów w R. Sp. z o.o. oraz udziału w zgromadzeniach wspólników Spółki. Ponadto w aktach sprawy znajdują się klauzule poświadczające złożone podpisy, a mając na uwadze okoliczność, iż notariusz jest osobą zaufania publicznego, przez profesjonalizm, uczciwość i etykę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, organy podatkowe nie miały podstaw do kwestionowania poprawności złożonych w jego obecności podpisów. Fakt złożenia rezygnacji przez T. J. z funkcji prezesa zarządu 5 grudnia 2019 r. potwierdza również wpis w KRS z 29.01.2020 o wykreśleniu T. J. jako prezesa zarządu. W ocenie organu powyższe ustalenie dowodzi formalnego sprawowania przez stronę funkcji prezesa zarządu od 5 grudnia 2019 r., co oznacza, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległość podatkową powstałą w grudniu 2019 r. Wskazano jednocześnie, że poza twierdzeniem, że nie sprawował tej funkcji, podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających stawianą tezę. Podjęte przez skarżącego działania w kierunku wykreślenia jego danych osobowych z KRS okazały się nieskuteczne. Organ podkreślił, że nie kwestionuje wyjaśnień skarżącego związanych z chorobą alkoholową, jednakże przypomniano, że on sam wskazuje, że mógł podpisywać dokumenty, gdy nadużywał alkoholu. W ocenie organu argumentacja skarżącego związana z nadużywaniem alkoholu jako przesłanki uwalniającej od odpowiedniości podatkowej jako osoby trzecie nie zasługuje na uwzględnienie. Podsumowując, dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie ma znaczenia faktyczne sprawowanie mandatu członka zarządu, niezajmowanie się przez członka zarządu sprawami spółki. Jednocześnie wskazano, że skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, nie wykazał, że w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu albo też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy skarżącego. Odnośnie właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości wskazano, że najstarsze zaległości Spółki dotyczyły zobowiązań wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście. Pierwszą nieuregulowaną zaległością Spółki było zobowiązanie w podatku CIT za 2018 r., którego termin płatności przypadał na 1.04.2019 r. Kolejna zaległość dotyczyła podatku VAT za II kwartał 2019 r., którego termin płatności przypadał na 25.10.2019 r. (karta 215). Licząc zatem 3-miesięczny termin od drugiego z rzędu, niespłaconego w terminie wymagalnego zobowiązania organ przyjął, że 26.01.2020 r. nastąpiła niewypłacalność Spółki wskazana w art. 11 ust. 1 P.u. Wobec powyższego wniosek o upadłość Spółki winien być złożony 26.02.2020 r., tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Podkreślono, że o trwałości niewypłacalności Spółki świadczy fakt, iż generowała ona kolejne zaległości podatkowe wobec organów podatkowych, które zostały objęte tytułami wykonawczymi obejmującymi CIT 2018 r. oraz PIT-4R za grudzień 2019 r. Organ wskazał ponadto, że Spółka złożyła ostatnie sprawozdanie finansowe za 2018 r., a zatem aby ocenić kondycję finansową Spółki posłużono się danymi ujawnionymi w KRS za lata 2015-2018. Organ zauważył, że choć sprawozdanie finansowe za 2018 r. sporządzono 31 marca 2019 r., a zatem w okresie, gdy strona nie była jeszcze prezesem zarządu Spółki, to było ono trzecim z kolei, z którego wynikał przerost zobowiązań nad aktywami, zaś jego sporządzenie ujawniło wystąpienie w sprawie bilansowej przesłanki niewypłacalności. Zatem, choć strona została powołana na prezesa zarządu 5.12.2019 r., to winna uczynić zadość obowiązkowi złożenia wniosku o upadłość najpóźniej z upływem 30 dni od dnia powołania, tj. do 4 stycznia 2020 r.. Reasumując organ wskazał, że w sprawie wystąpiły obie przesłanki, płynnościowa i bilansowa, a analiza sytuacji finansowej Spółki na podstawie sporządzonych przez nią bilansów wykazała, że co najmniej z końcem 2018 r. Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 2 i 5 P.u. Wyjaśniono dalej, iż skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Skarżący odwoływał się do argumentacji, z której wynika, że jako osoba uzależniona od alkoholu nie może ponosić winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Ponadto strona oświadczyła, że nigdy nie była, ani nie jest członkiem zarządu Spółki, wskazując jednocześnie, że będąc pod wpływem alkoholu mogła podpisać jakieś dokumenty i udostępnić swoje dane osobowe, którymi ktoś następnie się posłużył. Jednak w ocenie organu usprawiedliwianie się strony chorobą alkoholową nie może stanowić podstawy do zwolnienia jej od odpowiedzialności za sytuację Spółki. W aktach brak jest obiektywnych dowodów uniemożliwiających stronie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Ponownie podkreślono, że niewątpliwie skarżący nie prowadził spraw Spółki, jednakże nie stanowi to o uwolnieniu się od odpowiedzialności za skutki działań Spółki. Organ wskazał, że ostatnie sprawozdanie finansowe Spółki zostało złożone do KRS 15.07.2019 r., a w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów podpisanych w imieniu Spółki przez S. B. po 2019 r. Spółka od 2020 r. przestała wynajmować lokal od firmy S. z siedzibą w Ł.. Ostatnia należna wpłata za czynsz została dokonana 15.01.2020 r. (karta 61). Również w 2020 r. rozwiązana została umowa o świadczenie Spółce usług przez Biuro Rachunkowe W. J. z G., a ostatnim miesiącem księgowanym przez biuro był czerwiec 2020 r. (karta 150). Z podpisanych przez Stronę dokumentów rejestrowych Spółki, m.in. uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o powołaniu na członka zarządu, czy umowy sprzedaży udziałów, bezsprzecznie wynika, że w okresie od 5.12.2019 r. i nadal strona pełni funkcję prezesa R. Sp. z o.o. Organ odwoławczy oceniał, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w badanej w sprawie nie wystąpiły wskazane w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. przesłanki egzoneracyjne, które wyłączyłyby odpowiedzialność skarżącego. Jak bowiem dowiedziono w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki, istniały okoliczności wskazujące na jej niewypłacalność, mimo to stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony do Sądu. Jednocześnie podatnik nie wykazał braku zawinienia w niezłożeniu tego wniosku do sądu. Skarżący nie wykazał również mienia spółki z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący zakwestionował ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji w części dotyczącej powołania go na stanowisko prezesa zarządu oświadczył, że nigdy nie pełnił takiej funkcji, nie wyraził na nią zgody, jak również nie wiedział, że jego dane zostały wykorzystane do powołania go na to stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 23 kwietnia 2026 r. pełnomocnik reprezentujący skarżącego z urzędu doprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że zarzucił zaskarżonej decyzji: inne naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 § 1 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez niewyjaśnienie całości okoliczności faktycznych sprawy, polegające na braku weryfikacji i ustosunkowania się w wydanej decyzji do kwestii toczącego się postępowania karnego w przedmiocie nieuprawnionego wykorzystywania danych osobowych strony do zakładania spółek, podczas gdy miało to istotne znaczenie dla sprawy i wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzją o orzeczeniu wobec skarżącego o solidarnej odpowiedzialności ze spółką R. sp. z o.o.. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i zasądzenie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika opłaty w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, tj 960 zł. Jednocześnie oświadczono, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy nie naruszył, ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kwestia zaległości podatkowych (wynikająca z korekt deklaracji podatkowych Spółki, których organ nie kwestionował) będących przedmiotem orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności nie jest sporna, a wyliczenie (w szczególności na s. 5 – 9 decyzji organu I instancji) ich wysokość przedstawione na tle stosownych regulacji jest zgodne z prawem i nie budzi wątpliwości Sądu. Spór koncentruje się natomiast wokół podnoszonego przez skarżącego braku świadomego piastowania funkcji prezesa zarządu i wpływu tej okoliczności na możliwość zastawania instytucji wynikającej z art. 116 § 1 Op Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 15.05.2015r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. II. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z 15.05.2015r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, c) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do treści art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zdaniem Sądu, o tym, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie gdy upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań świadczy zgromadzony w aktach materiał dowodowy. Organy ustaliły, że R. Sp. z o.o., za której zaległość podatkowa Strona odpowiada, powstała na mocy aktu założycielskiego - umowy Spółki z 21.01.2015 r. (akt notarialny Repertorium A Nr [...] - karty 51-55), zawartej w imieniu R1. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przez prezesa zarządu - pana M. F. oraz pana P. F.. Spółkę zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym 2.02.2015 r. pod nr [...](karty 168-171). Udziały w kapitale zakładowym Spółki objęli po równo wspólnicy R1. Sp. z o.o. oraz pan P. F. - po 100 udziałów o łącznej wartości nominalnej 10.000 zł. W skład pierwszego zarządu Spółki wspólnicy powołali pana P. F. jako prezesa zarządu (karta 52). Z akt sprawy wynika, że 1.02.2017 r. odbyło się nadzwyczajne zgromadzenie wspólników R. Sp. z o.o., na którym podjęto uchwałę o odwołaniu z funkcji prezesa zarządu pana P. F. (karta 42). Z dniem 1.02.2017 r. powołano na to stanowisko T. J., który do 31.01.2017 r. był samoistnym prokurentem w Spółce. Następnie R1. Sp. z o.o. sprzedała wszystkie swoje udziały w R. M. J., zatem wspólnikami R. pozostali od 23.03.2017 r. P. F. oraz M. J.. Obaj wspólnicy 29.11.2019 r. w obecności notariusza dokonali sprzedaży swoich udziałów S. B.. W tym samym dniu odbyło się w Kancelarii Notarialnej notariusza G. G. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ww. Spółki, które otworzył jedyny jej wspólnik, tj. skarżący. Uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników postanowiono o uchyleniu dotychczasowej treści umowy Spółki i przyjęciu nowej, którą zmieniono nazwę Spółki na B. Sp. : o.o. oraz jej siedzibę na K. (Rep. A Nr [...], karty 17-21). Do akt sprawy załączono listę obecności z tego Zgromadzenia, podpisaną odręcznie przez Pana S. B., jako jedynego wspólnika (karta 22). Ówczesny prezes zarządu pan T.J. 5.12.2019 r. złożył rezygnację z pełnionej funkcji. Na ten sam dzień zwołano kolejne Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników, na którym podjęto uchwałę nr 1 o powołaniu S. B. na prezesa zarządu Spółki. Jak podkreślił organ, choć w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego przyjęcie przez Spółkę złożonej przez pana T. J. rezygnacji, to jednak fakt ten potwierdza wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym z 29.01.2020 r. o wykreśleniu T. J. jako prezesa zarządu Spółki (karty 168-171). Wpis z tego dnia dotyczy również zmiany siedziby Spółki. Wykreślono dotychczasowy adres, ul. [...] w Ł., a wpisano ul. [...] w K., co wynikało z uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 29.11.2019 r. W Krajowym Rejestrze Sądowym nie zmieniono jednak nazwy Spółki na B. Sp. z o.o., co również wynikało z ww. uchwały. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowody uprawniał organy do stwierdzenia, że skarżący formalnie sprawuje funkcję prezesa zarządu Spółki od dnia 5 grudnia 2019 r. Niewątpliwie z dokumentów sporządzonych przez Spółkę wynika, że skarżący został powołany na funkcję prezesa zarządu i funkcję tę przyjął. Nie został ponadto z niej odwołany do dnia dzisiejszego - w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o odwołaniu z funkcji. Wobec braku dowodów świadczących o odwołaniu z tej funkcji twierdzenia skarżącego, że wystąpił o wykreślenie go z KRS (ale otrzymał odpowiedź, że musi to zrobić elektronicznie, ponieważ jednak nie ma internetu, ani komputera, nie mógł więc tego uczynić) pozostają bez istotnego znaczenia dowodowego, ponieważ wpis do KRS ma charakter jedynie deklaratoryjny i nie może stanowić powodu by kwestionować, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu i de facto nadal tę funkcję pełni. Sąd podkreśla, że faktyczne pełnienie funkcji przez członka organu zarządzającego nie jest konieczną przesłanką do obciążenia go odpowiedzialnością za zaległości podatkowe. Z tego względu ewentualne prowadzenie postępowania w zakresie faktycznego wykonywania funkcji członka zarządu, czy też podziału obowiązków pomiędzy członkami zarządu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko, że podział obowiązków w zarządzie i ich charakter nie mogą zwolnić danej osoby z odpowiedzialności wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie, m.in. w wyroku NSA z 17 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 144/08, w wyroku NSA z 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 842/07, czy w wyroku WSA w Lublinie z 23 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 748/06. Ponoszenie odpowiedzialności na gruncie art. 116 nie jest również uzależnione od rzeczywistego wykonywania obowiązków. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III FSK 2021/21) NSA zwrócił uwagę, że użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie pełnienie obowiązków członka zarządu oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji, a nie jedynie faktycznego wykonywanie obowiązków członka zarządu. Przesłanka ta z racji wykładni systemowej winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Przepis art. 116 O.p. w żadnym miejscu nie używa bowiem formuły "faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu", a jedynie "pełnienie funkcji członka zarządu". Tę zaś funkcję określona osoba pełni od momentu jej powołania do momentu wygaśnięcia jej mandatu jej śmierci, rezygnacji albo odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dla ustalenia, że dana osoba pełniła funkcję członka zarządu konieczna jest ocena, czy dana osoba faktycznie wykonywała funkcje członka zarządu. Jednakże w zdecydowanej większości przypadków pogląd ten nie jest formułowany jako podważenie ustalenia opartego na formalnie poprawnych zapisach w Krajowym Rejestrze Sądowym. Chodzi o sytuacje, w której dana osoba, pomimo że formalnie nie pełni funkcji członka zarządu, faktycznie jednak funkcje członka zarządu wykonuje. W tym miejscu, wracając do podstawowej płaszczyzny sporu, należy podkreślić, że w trakcie postępowania przed organami, a także w skardze do Sądu strona wskazuje, że nie jest i nigdy nie była prezesem zarządu Spółki (a zatem zaskarżona decyzja nie powinna być skierowana do niego), nadto jest ofiarą oszukańczych działań związanych z wykorzystywaniem jego danych na cele tworzenia fikcyjnych spółek. Trzeba przypomnieć, że skarżący przesłuchany w charakterze świadka (przez pracowników Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew w dniu 29 maja 2023 r.) oświadczył, że przez długi czas nadużywał alkoholu i nieświadomie mógł coś podpisać, ale nie wie tego dokładnie. Nie wie kto mógł mu podsunąć do podpisania jakieś dokumenty. Wyjaśnił, że nie wie w jaki sposób został prezesem zarządu Spółki. Prawdopodobnie ktoś bez jego wiedzy posłużył się jego danymi i wykorzystał je w celu osiągnięcia jakichś korzyści majątkowych. Nadmienił, że być może, podczas nadużywania alkoholu udostępnił swoje dane, dzięki którym ktoś mógł wyrobić podpis elektroniczny. Wskazał, że ze względu na chorobę alkoholową i pozostawanie przez długie okresy w tzw. ciągach alkoholowych od 2018 r. dochodziło do procederu zakładania na jego dane lub z wykorzystaniem tych danych, spółek z o.o., powoływania na prezesa zarządu tych spółek, czy udzielania pełnomocnictw do działania w jego imieniu i w imieniu spółek oraz wielu innych czynności prawnych, które pociągały za sobą zobowiązania. Poinformował, że nie jest także właścicielem i prezesem żadnych innych firm. Zeznał, że w całym procederze jest osobą pokrzywdzoną przez grupę oszustów. W pismach z 4 i 28 września 2023 r. (t. 3, k. 430) poinformował o złożeniu zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w Zgierzu (KPP w Zgierzu nr [...]) o popełnieniu przestępstwa przez nieznane mu osoby poprzez założenie na jego dane osobowe 13 spółek z o.o. Jednak postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Zgierzu z 1 marca 2024 r. śledztwo zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawców przestępstwa. Nie tracąc z pola widzenia wcześniej przedstawionej oceny - zgodnie z którą organy na podstawie zgromadzanego materiału dowodnego uprawnione były do stwierdzenia, że skarżący sprawuje mandat prezesa zarządu Spółki od 5 grudnia 2019 r. r. – Sąd w bezspornych okolicznościach sprawy ocenił, że argumentacja strony skarżącej sprawdzająca się w swej istocie do tego, że skarżący padł ofiarą przestępstwa i nigdy nie pełnił funkcji członka (prezesa) zarządu - nie zasługuje na akceptację. Przede wszystkim niezasadny jest postulowany przez pełnomocnika strony argument, zgodnie z którym organ nie zweryfikował (powinien wystąpić organów ścigania o informacje na temat przebiegu postępowania karnego) okoliczności zawiadomienia Prokuratury, jako mającej istotne znaczenie dla sprawy (mogącej rzutować na status skarżącego w toczącym się postępowaniu o solidarnej odpowiedzialności tj. posiadaniu statusu członka zarządu). Pomijając już nawet fakt, że złożenie przez skarżącego zawiadomienia do Prokuratury zbiegło się w czasie z wszczęciem wobec niego postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, to niewątpliwe rację ma organ, że tylko prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w zakresie wykorzystania danych osobowych przez inne osoby do zawiązywania spółek i powoływania skarżącego w poczet członków ich zarządu przez nieuprawnione do tego osoby mógłby stanowić dowód uprawniający do zmiany stanowiska w sprawie. Skarżący takiego wyroku nie przedstawił, a organ nie miał obowiązku badać przebiegu postępowania w tym przedmiocie zainicjowanego zawiadomieniem do Prokuratury ponieważ to na nim (a nie na organie) spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie. Niezasadny jest również zarzut pełnomocnika strony, że organ nie ustosunkował się to tej okoliczności – lektura zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ ocenił znaczenie dowodowe faktu dokonanego przez skarżącego zgłoszenia do Prokuratury (s. 20 zaskarżonej decyzji). Obok głównego nurtu rozważań dotyczących postępowania zainicjowanego zawiadomieniem Prokuratury można jednie zauważyć, że gdyby w przyszłości skarżący uzyskał taki prawomocny wyrok mogłoby, to się stać zarzewiem rozważenia przez stronę możliwości wszczęcia postępowania zmierzającego do wyeliminowania przedmiotowej decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego. Niezależnie od powyższego organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zmierzające do zweryfikowania tez skarżącego. W szczególności organy zgromadziły (do czego były uprawnione w celu zweryfikowania twierdzeń skarżącego i ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą) obszerny materiał dowodowy świadczący o świadomym udziale skarżącego w innych spółkach, zawieraniu umów kupna sprzedaży udziałów, podejmowaniu uchwał jako udziałowiec, czy reprezentowaniu tych spółek jako członek ich zarządu. Rację ma organ, że w aktach sprawy znajdują się dowody w postaci kopii podpisanych przez stronę dokumentów Spółki, tj.: protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 5 grudnia 2019 r., na którym podjęto uchwałę o powołaniu strony na prezesa zarządu, listy obecności tego Zgromadzenia, listy wspólników oraz oświadczenia strony jako prezesa tej spółki o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji w zarządzenie Spółki, posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, niekaralności oraz niezajmowaniu stanowisk i niepełnieniu funkcji określonych w ustawie z 21.08.1997 r. o ograniczaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, listy członków zarządu Spółki, na której strona wskazała adres do korespondencji w K. przy ul. [...], listy osób uprawnionych do powoływania zarządu Spółki, listy obecności na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników 29.11.2019 r.. Ponadto w aktach sprawy, co słusznie podkreślał organ znajdują się odręcznie podpisane przez stronę w obecności notariusza kopie umów sprzedaży udziałów w R. Sp. z o.o., które skarżący odkupił od poprzednich wspólników. Zatem notariusz poświadczył zarówno tożsamość na podstawie dowodu osobistego oraz złożony przez stronę odręczny podpis podczas potwierdzania umów kupna/sprzedaży udziałów w spółkach, czy udziału w zgromadzeniach wspólników spółek, w których był udziałowcem. Zdaniem Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy przeczy stawianym przez skarżącego tezom o braku wiedzy, co do powołania go na stanowiska spółkach kapitałowych – przeciwnie – wskazuje na to, że aktywność skarżącego nie miała charakteru incydentalnego, a przedstawia się jako działania świadome o powtarzalnym charakterze. Zdaniem Sądu, organy wykazały również bezskuteczność egzekucji. Organ w zaskarżonej decyzji, na stronach 11-13, szczegółowo opisał czynności egzekucyjne, zmierzające do ujawnienia i wyegzekwowania majątku Spółki. Nie może zatem dziwić że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź- Widzew umorzył również postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście tytułów wykonawczych: [...] z 21.04.2020 r. (karta 158) - zaległości w podatku PIT-4R za 2019 r., [...] z 3.09.2019 r. (karta 120) - zaległości w podatku CIT za 2018 r., [...] z 26.11.2019 r. (karta 131) - zaległości za III kwartał 2019 r. w podatku VAT. Natomiast postanowieniem z 22.08.2022 r. nr 1014-SEE-1.711.465.2022.AK Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew umorzył również postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2019 r. oraz II kwartał 2020 r., stwierdzając, że nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dowiodło, że zobowiązany nie prowadzi działalności, nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym, ani majątku ruchomego, czy nieruchomego, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja ww. należności podatkowych. W ocenie Sądu przesłanka bezskuteczności została wykazana w sposób niezbity. Przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych, czyli uwalniających osobę trzecią od odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej trzeba wskazać, że zostały one unormowane w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 Op. Z przepisów tych wynika, że członek zarządu chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jako osoba trzecia powinien wykazać, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe); b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; c) istnieje konkretny majątek spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo upadłościowe, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust.1 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Na podstawie ust. 1a tego przepisu, domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Słusznie zatem organy wystąpienia podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki upatrywały w dacie 26 stycznia 2020 r., zaś terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości na dzień 26 lutego 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Trafnie organ wskazuje, że skarżący winien wystąpić z takim wnioskiem do sądu w ciągu 30 dni od powołania, tj. 26 lutego 2020 r., czego skarżący nie uczynił, ponieważ jak wynika z akt sprawy wniosek o upadłość Spółki nigdy nie został złożony. Z kolei skarżący nie przedstawił argumentów, które pozwalałyby uznać, że zaniechanie w tym zakresie miało charakter niezawiniony. W szczególności DIAS prawidłowo ocenił, że taką okolicznością nie jest okoliczność nadużywania alkoholu. Przede wszystkim, organ odniósł się do twierdzeń skarżącego, że zmagał się z powyższym problemem. Zgodzić należy się zatem z DIAS, że pomimo uzależnienia skarżący był osobą posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych i posiadał wystarczającą świadomość co do swoich działań. Zdaniem Sądu, to strona powinna przedstawić dowody w kontekście zaistnienia jednej z przesłanek egzoneracyjnych, skarżący nie przedłożył również na żadnym etapie postępowania dowodu, z którego wynikałoby, że w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki, kiedy powstały zaległości podatkowe Spółki i zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, skarżący nie posiadał pełnej zdolności do czynności prawnych, ani dowodu, że w okresie tym skarżący był w stanie niepoczytalności, tj. znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Zatem skarżący posiadał i posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że skarżący był i jest w stanie kierować swym postępowaniem, a dokonane przez niego czynności prawne są ważne. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, iż jego stan uniemożliwiał prowadzenie spraw Spółki i podjęcie decyzji o złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W świetle powyższego uznać należy, że stan zdrowia skarżącego nie usprawiedliwia niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Każda choroba, także choroba alkoholowa, może spowodować wyłączenie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jednak wyłącznie to musi wynikać z dowodów przedłożonych przez stronę. W przypadku choroby psychosomatycznej jaką jest alkoholizm to opinia biegłego psychiatry stwierdzająca, że osoba pełniąca obowiązki członka zarządu jest w stanie niepoczytalności, tj. znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Takowej opinii biegłego psychiatry skarżący nie przedłożył. Tym samym, wykazując przesłankę egzoneracyjną, nie dość że nie przedłożył dowodów na potwierdzenie swoich racji, to jeszcze nie podjął próby zdyskredytowania materiału dowodowego zgromadzonego przez organ, dotyczącego również m. in. stanu świadomości skarżącego, gdy ten godził się na przyjęcie funkcji prezesa zarządu Spółki. Zdaniem Sądu, nie wyłącza przewidzianej w art. 116 § 1 Op odpowiedzialność podatkowej członków zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe tej spółki ustalenie, że sprawca działał w stanie tzw. zmniejszonej odpowiedzialności (analogicznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2018 r., II FSK 2949/16, jak też w wyroku z 28 maja 2015 r., II FSK 1386/14 oraz WSA w Białymstoku z 5 marca 2014 r., I SA/Bk 42/14; CBOSA). Tak więc stan zdrowia skarżącego nie usprawiedliwia braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący w badanym okresie posiadał pełną zdolność do czynności prawnych i świadomie pełnił funkcję członka zarządu Spółki. W sprawie nie wystąpiła również ostatnia z przesłanego egzoneracyjnych, albowiem skarżący nie przedstawił majątku Spółki, który pozwalałby na zaspokojenie należności publiczno-prawnych w całości lub w znacznej części. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzuty podniesione w skardze uznać więc należało za niezasadne. Nie stwierdziwszy zaś innych naruszeń prawa, które sąd administracyjny ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu, należało uznać, że wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł mając na względzie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 764). Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia dwukrotności stawki minimalnej wynikającej z ww. rozporządzenia, gdyż sprawa nie wymagała nadzwyczajnego nakładu pracy, zaś stopień jej zawiłości nie odbiegł od innych spraw w analogicznym przedmiocie. AKE.