I SA/Łd 205/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2020 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. oddala skargę.

Postanowieniem z [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]. w sprawie ustalenia Z. M. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w łącznej kwocie 350.207 zł od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu. Organ podatkowy podzielił pogląd, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.). Z. M. obciąża zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w wysokości 350.207 zł plus odsetki za zwłokę. Strona nie jest właścicielem pojazdów, czy nieruchomości, w latach 2014-2018 osiągnęła dochody brutto w łącznej kwocie 127.668,72 zł, a przy uwzględnieniu wydatków na składkę zdrowotną oraz wydatków wykazanych w PIT/D i PIT/0 jej dochód miesięczny wynosi 1.607,10 zł miesięcznie. W okresie styczeń-maj 2014 r. Z. M. Dokonała darowizn na rzecz dzieci w łącznej 568.934 zł. Na podstawie aktu notarialnego z 2 lutego 2017 r. (umowy o podziale majątku wspólnego i dział spadku po zmarłym mężu) strona i jej córki przekazały swoje udziały w nieruchomościach na wyłączną własność syna D. M., który ustanowił na rzecz strony dożywotnią i nieodpłatną służebność zamieszkiwani w budynku mieszkalnym. Z. M. nie posiada i nie posiadała innych zaległości podatkowych. Strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę skarbową, bądź zastaw skarbowy. Wysokość osiąganych w latach 2014-2018 przychodów nie pozwalała na poczynienie oszczędności umożliwiających spłatę zaległości podatkowych. Z. M. powołując się na swój wiek (88 lat), brak majątku i oszczędności oraz wysokość emerytury (2.100 zł), czy niezbędne koszty utrzymania zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, co potwierdza spełnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Porównanie dochodów brutto strony (24-26 tys. zł rocznie) z wysokością zadłużenia podatkowego uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania podatkowego. Uprawdopodobnienie to należy łączyć z sytuacją majątkową strony (brak majątku ruchomego, czy nieruchomego, brak oszczędności, przekazanie darowizn środków finansowych w bardzo dużej wysokości). Z. M. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]., nie uregulowała dobrowolnie zobowiązania wynikającego z tej decyzji. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie strona podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 239 O.p. poprzez ich zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, art. 233 § 1 pkt 2 ustawy O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieuchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...], art. 239b § 1 pkt 2, § 2 ustawy O.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie skutkujące nadaniem decyzji z [...]. rygoru natychmiastowej wykonalności, art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 78 Konstytucji poprzez prowadzenie przez organy podatkowe postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, zwłaszcza poprzez przyjęcie, że wniesienie odwołania należy traktować jako uprawdopodobnienie spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Zdaniem skarżącej brak było merytorycznych podstaw do nadania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zasadniczym celem rygoru natychmiastowej wykonalności jest zapewnienie możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji należności publicznoprawnych, gdyby jej wykonanie było poważnie zagrożone przede wszystkim z uwagi na stan majątkowy podatnika. W sytuacji skarżącej nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie zapewni możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji a jedyną możliwością wykonania zobowiązania przez stronę będzie regulowanie należności w ratach. Organy nie uprawdopodobniły też, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przypuszczenie organu, że skarżąca nie posiada wolnych środków nie zostało uprawdopodobnione. W sprawie nie zachodzi przesłanka krótkiego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego i wniesienie odwołania pozostaje bez znaczenia dla wykonania zobowiązania z decyzji. Wniesienie odwołania to prawo konstytucyjne każdego podatnika, a organ ma określony termin do jego rozpoznania. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji uniemożliwia de facto obronę w toku postępowania odwoławczego. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i orzeczenie, że nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zostały spełnione przesłanki wymienione w powołanym przepisie. Wysokość zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przekracza kwotę 350.000 zł, skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 2100 zł, nie posiada nieruchomości, czy pojazdów, w latach 2014-2017 dokonała darowizn na rzecz swoich dzieci w kwocie prawie 570.000 zł. Nie jest sporne, że strona nie posiada składników majątkowych, na których można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy. Okoliczność, że w ocenie skarżącej nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 7 października 2019 r. nie zapewni możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji nie zmienia oceny, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. zostały spełnione. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe uprawdopodobniły też, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). W zakresie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. organ ma obowiązek jedynie uprawdopodobnienia zaistnienia tej przesłanki. Nie ma zatem obowiązku przedstawienia dowodu wprost potwierdzającego możliwość niewykonania zobowiązania. Organ ma obowiązek jedynie wskazać inne fakty i dowody, z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje. Innymi słowy ma wykazać związek przyczynowy między sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności (bezskuteczność egzekucji w późniejszym terminie). Prowadzone wnioskowanie musi być zgodne z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, praktyki gospodarczej, dostępnej wiedzy (por. A. Hanusz , Uprawdopodobnienie jako środek dowodu, Przegląd Podatkowy z 2004 r., nr 3, s. 47-49, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2071/16). Organy miały uzasadnione podstawy do oceny, że zobowiązanie wynikające z decyzji może nie być wykonane. W szczególności organy wskazały na sytuację majątkową strony, wielkość jej dochodów i niezbędnych wydatków w porównaniu z wysokością zaległości podatkowej. Złożenie odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. nie jest okolicznością jedyną, czy decydującą o stwierdzeniu, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Nie jest zrozumiały zarzut, że organ nie uprawdopodobnił, że skarżąca nie posiada wolnych środków. Wysokość dokonanych na rzecz dzieci darowizn w porównaniu z wysokością dochodów skarżącej uzasadnia przyjęcie, że strona nie posiada oszczędności. W sprawie wymiarowej skarżące przyznała, że przedmiotem darowizn były oszczędności zgromadzone przez nią i męża w okresie całego życia. Również we wniosku o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego Z. M. wskazała, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego oraz nie posiada oszczędności. Zarzut braku ustaleń w tym zakresie należy więc uznać za całkowicie chybiony. W sprawie dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności poza kognicją sądu muszą pozostać zarzuty odnoszące się do postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Fakt, że organy nie podzieliły stanowiska strony i podjęły działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie oznacza, że postępowanie było prowadzone w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do organów podatkowych i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. dch