I SA/Łd 1343/14

Dnia 13 lutego 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu R. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

W dniu 12 listopada 2014 roku R. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 1.648 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 7.250 zł brutto. Jednakże jest ono obciążone alimentami zasądzonymi na rzecz dzieci oraz potraceniami komorniczymi. Z tego względu wynagrodzenie faktycznie otrzymywane (po dokonaniu potrąceń) stanowi kwotę 2.051 zł netto. Skarżący podkreślił, że z kwoty tej opłaca czynsz i opłaty eksploatacyjne za wynajmowane mieszkanie w łącznej wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Skromna kwota pozostająca mu na utrzymanie nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Do wniosku podatnik dołączył zaświadczenie o dochodach potwierdzające wysokość potrąceń z jego wynagrodzenia oraz umowę najmu lokalu mieszkalnego ustalającą opłatę dla najemcy w wysokości 500 zł i nakładającą na stronę obowiązek ponoszenia opłat eksploatacyjnych i czynszowych za wynajmowane mieszkanie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że R. S. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 7.250 zł brutto. Jednak w związku z obciążeniami alimentacyjnymi oraz potraceniami komorniczymi wnioskodawca do wypłaty otrzymuje kwotę 2.051 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w łącznej wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skarg w sprawie niniejszej (1.648 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Na obecnym etapie postępowania wpis od skargi jest najdotkliwszym wydatkiem, a jego nieuiszcenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi co uzasadnionym czyni obniżenie opłaty od skargi do kwoty możliwej dla strony do poniesienia. Skarżący posiada jednak stałe źródło dochodów z którego czynione co miesiąc drobne oszczędności pozwalają w ocenie referendarza na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów zainicjowanego postępowania, których wysokość będzie zdecydowanie niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.