I SA/Łd 1112/16

Dnia 8 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B. G. i R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.

Postanowieniem z 12 stycznia 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddalił wniosek R. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B. G. i R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy oraz emerytura jego żony w łącznej wysokości 2.032 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkują oraz samochodu Hunday Tucson z 2006 r. Małżonkowie posiadają także oszczędności w wysokości 40.000 zł, oraz akcje pracownicze PGNIG o wartości 35.000 zł. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 800 zł. Dodatkowo małżonkowie kwotę ok. 100 zł wydają na dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne i ok. 200 zł przeznaczają na zakup leków dla skarżącej. Uwzględniając powyższe, fakt, że skarżący opłacili w pełnej wysokości wpis sądowy od skargi (402 zł) stanowiący najwyższy wydatek w zainicjowanym przez nich postępowaniu uznać należało, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawcy dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej pokrycie bieżących kosztów swojego utrzymania zaś z posiadanych oszczędności bez żadnego uszczerbku dla swojego bieżącego utrzymania jest w stanie pokryć koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 8 lutego 2017 roku utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 12 stycznia 2017 roku odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym podzielając zawartą w nim argumentację. W dniu 17 lutego 2017 roku, do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z 21 lutego 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddalił wniosek R. G. o przyznanie prawa pomocy wskazując, że wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o radykalnym pogorszeniu sytuacji materialnej jego rodziny, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Powołując treść art. 165 p.p.s.a. referendarz podkreślił, że w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, które przekreśliłyby aktualność stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z 12 stycznia 2017 roku, że dochody posiadane na utrzymanie a przede wszystkim posiadane przez stronę oszczędności, w kontekście wykazanych stałych wydatków niezbędnego utrzymania umożliwiają wnioskodawcy poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. W dniu 3 marca 2017 roku do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy tym razem w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R. G. podał ponownie, że wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy oraz emerytura jego żony w łącznej wysokości 2.032 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkują oraz samochodu Hunday Tucson z 2006 r. Małżonkowie posiadają także oszczędności w wysokości 40.000 zł, oraz akcje pracownicze PGNIG o wartości 35.000 zł. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 800 zł (prąd woda, oczyszczalnia, opał, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie domu, telefony i internet). Małżonkowie kwotę ok. 100 zł wydają na dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne i ok. 200 zł przeznaczają na zakup leków dla skarżącej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 12 stycznia 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu sytuacji materialnej jego rodziny, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Wskazać należy, że okolicznością taką nie jest zmiana zakresu żądania poprzez jego ograniczenie do wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie nie zmieniły się okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy, która jest wyłącznym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy. Z ponownego wniosku wynika, że w dalszym ciągu podstawowym źródłem utrzymania rodziny są dochody ze świadczenia przedemerytalnego wnioskodawcy i emerytury jego żony w kwocie 2.032 zł netto, które pozwalają na pełen pokrycie wydatków niezbędnego utrzymania w zadeklarowanej przez stronę wysokości, zaś posiadane oszczędności i papiery wartościowe pozwalają na sfinansowania wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru bez żadnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania rodziny skarżącego. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. W sprawie nie zaszły bowiem żadne nowe okoliczności, które przekreśliłyby aktualność stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z 12 stycznia 2017 roku, że dochody posiadane na utrzymanie a przede wszystkim posiadane przez stronę oszczędności, w kontekście wykazanych stałych wydatków niezbędnego utrzymania umożliwiają wnioskodawcy poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.