I SA/Kr 986/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. L. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 986/17 w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 986/17

W dniu 30 października 2017 r. T. L. złożył drogą elektroniczną wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 29 listopada 2017 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 30 października 2017 r. poprzez jego własnoręczne podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Równocześnie Sąd wezwał skarżącego do wypełnienia urzędowego formularza wniosku PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący w dniu 25 grudnia 2017 r. nadesłał drogą elektroniczną pismo, w którym podniósł, że nie jest zasadne by ponownie składał druk PPF, gdyż w ostatnim czasie wielokrotnie go składał i jest on aktualny. W związku z tym skarżący wniósł o wykorzystanie druku PPF złożonego przez niego wcześniej w Sądzie. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2018 r. referendarz sądowy pozostawił pismo skarżącego z dnia 30 października 2017 r. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Uzasadniając pozostawienie pisma z dnia 30 października 2017 r. bez rozpoznania referendarz sądowy wskazał, że każde pismo strony powinno zawierać jej podpis. W niniejszej sprawie skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił jednak braków ww. pisma. Z kolei powodem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania było nie złożenie go przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF. Zdaniem referendarza sądowego, powoływanie się przez skarżącego na fakt złożenia druku PPF w innych sprawach toczących się przed sądem nie mógł zostać uznany za prawidłowy, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony do każdej sprawy oddzielnie, a postępowanie prowadzone z wniosku złożonego w jednej sprawie nie "rozciąga się" na inne sprawy z udziałem tej samej strony. W dniu 5 lutego 2018 r. skarżący wniósł drogą elektroniczną sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, domagając się jego uchylenia jako opartego na błędzie i niezgodnego z prawem. Zdaniem skarżącego powołane w tym zarządzeniu tezy są wadliwe i błędne i nie mają oparcia w przepisach, a ponadto stan faktyczny opisywany w zarządzeniu jest nieprawdziwy i błędny. Skarżący stwierdził również, że żaden przepis nie stanowi przeszkody w wykorzystaniu druku PPF w kilku sprawach, gdyż jest to zgodne z ekonomiką procesową. Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem, że jego pismo nie było podpisane, gdyż zostało ono opatrzone podpisem elektronicznym. Pismem z dnia 7 lutego 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie skarżący ponownie przesłał drogą elektroniczną w dniu 6 marca 2018 r., opatrzony podpisem elektronicznym, sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 12 marca 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący stawił się w dniu 10 kwietnia 2018 r. w Sądzie i podpisał sprzeciw oraz pismo z dnia 30 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W ocenie Sądu, zarządzenie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r. jest prawidłowe i należy utrzymać je w mocy. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarżący pismo z dnia 30 października 2017 r. złożył drogą elektroniczną i opatrzył je podpisem elektronicznym. Należy jednak stwierdzić, że w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje, nie jest również dopuszczalne wnoszenie jakichkolwiek pism w formie elektronicznej. Tym samym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Takie stanowisko utrwalone jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, w której stwierdzono, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Konieczne zatem stało się wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 30 października 2017 r. przez jego podpisanie. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 grudnia 2017 r., a termin do uzupełnienia braków upływał w dniu 25 grudnia 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie podpisał pisma, lecz uczynił to dopiero 10 kwietnia 2018 r., a więc po terminie. Zasadnie zatem referendarz sądowy pozostawił to pismo bez rozpoznania, gdyż na dzień wydania zarządzenia z dnia 5 stycznia 2018 r. pismo to nie zostało przez skarżącego podpisane. Sąd uznał również, że prawidłowo referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Z kolei zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Bezsporne w sprawie jest to, że skarżący pomimo wezwania nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Formularz wniosku został doręczony skarżącemu w dniu 18 grudnia 2017 r., a termin do jego wypełnienia upływał w dniu 25 grudnia 2017 r. Jednak skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza PPF w wyznaczonym terminie, a jedynie pismo z dnia 25 grudnia 2017 r., w którym stwierdził, że nie jest zasadne by ponownie składał druk PPF, gdyż w ostatnim czasie wielokrotnie go składał i jest on aktualny. Również do sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego skarżący nie dołączył wypełnionego formularza PPF. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że formularz PPF złożony w innych jego sprawach może być wykorzystany także w niniejszej sprawie. Skoro bowiem prawo pomocy zależy od wniosku strony, a ta zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek złożenia wniosku na urzędowym formularzu, to niezależnie od ilości toczących się postępowań z udziałem strony i złożonych w ich trakcie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w każdym z nich wniosek taki powinien być złożony na odrębnym formularzu, choćby w każdym z tych wniosków informacje w nich zawarte były identyczne. Uchybienie temu obowiązkowi, szczególnie po wezwaniu do jego dopełnienia przez sąd, przed którym sprawa się toczy, skutkować musi zastosowaniem art. 257 p.p.s.a. - pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.