I SA/Kr 872/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 maja 2016 r. nr: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a wniosek oddalić

W.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.G. oraz córkami: M.G. ur. 2014 r. i K.G. ur. 2009 r. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1.849,54 zł netto i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 199,54 zł, wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.150 zł oraz świadczenie 500+ na dzieci w kwocie 500 zł. Łączne koszty utrzymania rodziny wynoszą 2.000 zł – 2.500 zł. Wnioskodawca podał, że w ponoszeniu kosztów utrzymania pomaga mu rodzina. Skarżący, ani jego najbliżsi nie dysponują żadnymi składnikami majątku, nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy W.G. podniósł, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, a nie jest obecnie w stanie uiścić kosztów sądowych. Wnioskodawca pracuje na 1/8 etatu i zarabia 231,25 zł brutto. Toczą się wobec niego postępowania podatkowe oraz egzekucyjne celem wyegzekwowania kwoty 240.000 zł powiększonej o odsetki. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych W.G., został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - udokumentowanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości pod adresem [...] oraz wykazania czyją własność stanowi ta nieruchomość; - oświadczenie czyją własność stanowi lokal mieszkalny wskazany przez skarżącego w rubryce 2.1 wniosku jak adres zamieszkania (ul. N. w K); - wykazanie stanu majątkowego (nieruchomości, oszczędności, przedmioty wartościowe) żony skarżącego – M.G.; - udokumentowanie zaświadczeniem pracodawców wysokości dochodów skarżącego i jego żony za wrzesień 2016 roku; - oświadczenie czy skarżący i jego żona posiadają udziały (akcje) w spółkach prawa handlowego lub są uprawnieni do reprezentowania takich podmiotów (członkowie zarządu, prokurenci) – jeśli tak, należało wskazać w jakich podmiotach i w jakiej wysokości oraz jakie uzyskują z tego tytułu dochody; - przesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2015 rok (PIT-36, PIT-37); - wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych (osobistych i firmowych) i przesłanie wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny skarżącego (m. in. opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, odpady itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, telefon, edukacja dzieci, itp., - wyjaśnienie, na czym polega pomoc rodziny w ponoszeniu kosztów utrzymania (materialna, rzeczowa); - oświadczenia czy skarżący oraz jego żona posiadają pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należało podać jakie to pojazdy, jakiej marki i roku produkcji. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało odebrane przez skarżącego w dniu 13 października 2016 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 20 października 2016 roku. Pismem z dnia 19 października 2016 roku W.G. zwrócił się z prośbą o wydłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, że przedmiotowe pismo obarczone było brakiem formalnym, nie było bowiem podpisane, zarządzeniem z dnia 24 października 2016 roku skarżący został wezwany do usunięcia braku poprzez podpisanie pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W.G. nie wykonał wezwania w wyznaczonym terminie, dlatego zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2017 roku pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Następnie w 11 kwietnia 2017 roku W.G. wpłacił na rachunek tut. sądu kwotę 3.113 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zdaniem orzekającego W.G. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Skarżący nie wyjaśnił czyją własność stanowi lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, nie wykazał stanu majątkowego swojej żony, nie przesłał żadnych dokumentów, które potwierdziłyby wysokość dochodów, jakimi dysponuje w miesiącu rodzina, ani wydatków, jakie ponosi. Nie przedłożył zeznań podatkowych swoich oraz małżonki, ani wyciągów z ich rachunków bankowych. Nie wyjaśnił na czym polega pomoc rodziny w ponoszeniu kosztów ich utrzymania, nie udzielił wyjaśnień w kwestii posiadania pojazdów mechanicznych, ani udziałów (akcji) w spółkach prawa handlowego. Brak nadesłania tych dokumentów źródłowych i oświadczeń uniemożliwił orzekającemu zweryfikowanie oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej WG. Wyklucza to wyjaśnienie wątpliwości, jakie budzi oświadczenie wnioskodawcy, zwłaszcza w kontekście faktu, iż uiścił on należny wpis od skargi. Orzekający dostrzega w tej okoliczności pewną sprzeczność z tezą, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, skoro koszty te zostały przez niego uiszczone. Tym samym przesłanka przyznania prawa pomocy nie może być uznana za spełnioną. Wobec powyższego należy uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie. W związku z tym jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.