I SA/Kr 790/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku D. P. , o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki Petro Team Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012r. postanawia oddalić wniosek

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 24.05.2018r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki P. Sp. z o.o., z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz akt sprawy D. P. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Od kwietnia 2017r. nie ma stałego zatrudnienia a w lipcu 2017r. rozwiódł się z żoną. Mieszka w mieszkaniu syna, w którym przebywa również ojciec, z prawem dożywocia w tym lokalu. Od ojca otrzymuje wsparcie finansowe w kwocie [...]zł. Jego zobowiązania i miesięczne wydatki obejmują : koszty wyżywienia – [...] zł, opłaty – [...] zł, koszty lekarstw – [...] zł, inne koszty – [...] zł. Wnioskodawca podał, że nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz przedmiotów o wartości pow. [...] zł. Jego oszczędności wynoszą natomiast [...] zł. Strona uiściła tytułem wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie [...] zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca uiścił [...] zł, tytułem wpisu, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr [...], poz. 2193 z p.zm.) wynosi [...] zł. Tak więc D. P. nadpłacił [...] zł. Był więc w stanie uiścić wpis od skargi, stanowiący koszty sądowe na obecnym etapie postępowania. Biorąc natomiast pod uwagę fakt, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. i zostanie mu zwrócona kwota [...]zł, nie można uznać , iż spełnione zostały w stosunku do niego przesłanki przyznania prawa pomocy. Strona będąca osobą fizyczną powinna bowiem partycypować w kosztach postępowania , jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2008r., sygn. akt I FZ 371/08, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, ). Biorąc więc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. , poz . 1302).