Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Kr 550/20

I SA/Kr 550/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-04-15

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
15 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. G. P. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne skargę oddala.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia z dnia [...] kwietnia 2020r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 stycznia 2020r., nr [...], odmawiające S. G. P. w K. wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik [...] US w K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego N. A. C. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 19.06.2019r., nr [...] z dnia 02.09.2019r., nr [...] z dnia 16.09.2019r., nr [...] z dnia 27.09.2019r., nr [...] z dnia 29.10.2019r., nr [...] z dnia 20.11.2019r., nr [...] z dnia 23.04.2019r., nr [...] z dnia 23.04.2019r., nr [...] z dnia 04.07.2019r., nr [...] z dnia 04.07.2019r., nr [...] z dnia 23.09.2019r., nr [...] z dnia 28.10.2019r., nr [...] z dnia 14.11.2019r., nr [...] z dnia 4.12.2019r., nr [...] z dnia 12.03.2019r. wystawionych przez wierzycieli A. R. M. z/s w W. oraz Prezydenta Miasta K.. W dniu 13 grudnia 2019r. organ egzekucyjny, podczas przeprowadzonych pod adresem rejestracyjnym zobowiązanego, tj. ul. [...] w G., czynności egzekucyjnych, dokonał zajęcia 17 ruchomości. Zobowiązany został zawiadomiony pocztą o dokonanym zajęciu. Pismem z dnia 27 grudnia 2019r. ww. Stowarzyszenie zarządzające nieruchomością G. w G. w imieniu właściciela – I. sp. z o.o. z/s w G., złożyło do organu egzekucyjnego podanie zatytułowane "skarga na zajęcie i wejście do nieruchomości w dniu 13.12.2019r.". W złożonym piśmie wnioskodawca zażądał uchylenia dokonanego w dniu 13 grudnia 2019r. zajęcia ruchomości N. A. C. sp. z o.o. Podniesiono, że nie jest prawdą, że przedmiotowe zajęte ruchomości, należą do zobowiązanego. Równocześnie wnioskodawca poinformował, że: "od dnia 01.10.2019r. przedmiotowa nieruchomość nie jest dzierżawiona przez N. A. C. sp. z o.o., a informacja o tym fakcie została przekazana Organowi pismem z dnia 03.10.2019r.". Ponadto wskazano, że protokołem z dnia 2 grudnia 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przekazał przedmiotową nieruchomość jej zarządcy, tj. S. G. P.. W skardze wskazano także, że w dniu 2 grudnia 2019r. nieruchomość, znajdująca się pod adresem rejestracyjnym zobowiązanego została wydzierżawiona nowemu podmiotowi, który rozpoczął jej modernizację i przystosowywanie do swoich potrzeb. W związku z powyższym zażądano: "natychmiastowego zdjęcia naklejonych plomb". Pismem z dnia 3 stycznia 2020r. organ egzekucyjny poinformował Stowarzyszenie, że złożone przez niego podanie z dnia 27 grudnia 2019r. zostało zakwalifikowane, jako wniosek o wyłączenie spod egzekucji zajętych ruchomości. W piśmie tym organ egzekucyjny wezwał również, aby ww. w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, ww. udzielił informacji, na jakiej podstawie prawnej, Stowarzyszenie rości sobie prawo do zajętych ruchomości, wyszczególnienia ruchomości, o których wyłączenie spod egzekucji, występuje wnioskodawca oraz przedłożenia faktury, umów oraz wszelkich innych dowodów, potwierdzających prawo własności Stowarzyszenia do ruchomości zajętych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 13 grudnia 2019r. Ww. wezwanie zostało odebrane przez Stowarzyszenie w dniu 8 stycznia 2020r. pod wskazanym przez wnioskodawcę, adresem korespondencyjnym. W przesłanym wezwaniu, wnioskodawca został pouczony, że nieudzielenie żądanych przez Naczelnika [...] US w K. informacji oraz dokumentów w wyznaczonym w wezwaniu terminie, będzie skutkowało rozpoznaniem ww. wniosku na podstawie materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach sprawy. Ponadto organ egzekucyjny uprzedził wnioskodawcę o skutkach złożenia nieprawdziwych oświadczeń, wynikających z art. 233 k.k. Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. wezwanie ze strony Stowarzyszenia, organ egzekucyjny, czekając na dodatkowe dokumenty oraz wyjaśnienia ze strony wnioskodawcy, zawiadomieniem z dnia 13 stycznia 2020r., wyznaczył na dzień 27 stycznia 2020r. nowy, przewidywany termin rozpatrzenia wniosku z dnia 27 grudnia 2019r. w sprawie wyłączenia spod egzekucji zajętych ruchomości. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone ww. w dniu 20 stycznia 2020r. Stowarzyszenie, odnosząc się do żądania udzielenia wyjaśnień, o które zostało wezwane pismem z dnia 3 stycznia 2020r., podniosło w odpowiedzi z dnia 15 stycznia 2020r., że nie wyraża zgody na zakwalifikowanie skargi na zajęcie z dnia 27 grudnia 2019r., jako wniosku o wyłączenie spod egzekucji zajętych przez Naczelnika [...] US w K. ruchomości. Stowarzyszenie przedstawiło szereg argumentów na to, że nieruchomość, w której znajdują się zajęte ruchomości, nie jest dzierżawiona przez zobowiązanego od 1 października 2019r. Ponadto Stowarzyszenie podkreśliło, że nie jest stroną postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika wobec majątku zobowiązanej spółki N. A. C.. Podniesiono również, że Stowarzyszenie: "dowiedziało się o prowadzonej egzekucji z czynności organu na terenie należącym do Stowarzyszenia'". Stowarzyszenie podtrzymało swoje stanowisko, że zgodnie z prawem, złożyło skargę na czynności egzekucyjne i wniosło o rozstrzygnięcie, czy czynność w świetle przedstawionych faktów, odbyła się zgodnie z prawem. Powyższe stanowisko Stowarzyszenie podtrzymało w piśmie, skierowanym do organu egzekucyjnego z dnia 27 stycznia 2020r., wskazując dodatkowo, że wyznaczyło kolejny ostateczny termin wydania nowemu dzierżawcy nieruchomości, w której znajdują się zajęte ruchomości. Pomimo wezwania organu egzekucyjnego do złożenia dokumentów, poświadczających własność zajętych ruchomości (w tym również dokumentujących przeniesie własności zajętego mienia na rzecz skarżącego), Stowarzyszenie nie przedłożyło w okresie od 13 grudnia 2019r. do 27 stycznia 2020r., wskazanych dokumentów. Zgodnie z żądaniem ww., organ egzekucyjny zmienił pierwotne zakwalifikowanie pisma wnioskodawcy z wniosku w sprawie wyłączenia spod egzekucji administracyjnej zajętych ruchomości na skargę na czynności egzekucyjne. W świetle powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia skargi na czynności egzekucyjne. Na powyższe postanowienie organu I instancji, Stowarzyszenie w ustawowym terminie, złożyło zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację przytoczoną w skardze z dnia 27 grudnia 2019r. oraz w pismach skierowanych do organu egzekucyjnego z dnia 15 stycznia 2020r. i 27 stycznia 2020r. Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, organ II instancji wydał postanowienie z dni 22 kwietnia 2020r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Zdaniem organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z podmiotem, któremu w świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. nie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne. Wnioskodawca ten nie jest bowiem stroną postępowania egzekucyjnego, toczącego się wobec N. A. C. sp. z o.o. Zatem wniesienie wniosku przez osobę niebędącą zobowiązanym, powoduje, że pismo nie może być rozpatrzone (nie może zainicjować wszczęcia postępowania administracyjnego), zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. w opinii organu zażaleniowego organ egzekucyjny postąpił prawidłowo, skoro zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., wniesienie skargi na czynności organu egzekucyjnego przysługuje wyłącznie zobowiązanemu (w realiach tej sprawy – Sp. N. A. C.), to nie można było przyjąć, że takie uprawnienie, służy również innemu podmiotowi, czyli jak w tej sprawie – zarządcy nieruchomości, w której znajdują się zajęte nieruchomości, tj. Stowarzyszeniu. Zatem jeżeli skarżący nie ma uprawnienia do złożenia tej skargi na podstawie przepisów u.p.e.a., to na gruncie przepisów k.p.a., organ egzekucyjny prawidłowo uznał Stowarzyszenie, jako podmiot, który nie jest stroną w sprawie i wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie złożonej przez ww. skargi. Zauważono też, że Naczelnik [...] US w K. dochował należytej staranności, by ustalić, czy zajęte ruchomości nie są własnością Stowarzyszenia. Pomimo kierowanych do ww. wezwań, nie zostały w toku prowadzonego postępowania oraz wymaganym w prawie terminie, przedłożone dokumenty, potwierdzające własność lub przeniesienie własności przedmiotowych ruchomości na rzecz Stowarzyszenia. W tej sytuacji zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Stowarzyszenie podtrzymało argumentację zażalenia, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący ponownie podkreślił, że nie jest stroną postępowania egzekucyjnego, realizowanego przez organ egzekucyjny wobec zobowiązanej N. A. C. sp. z o.o. Skarżący wskazał (podobnie jak w zażaleniu), że nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skargi na zajęcie z dnia 27 grudnia 2019r., jako wniosku o wyłączenie spod egzekucji ruchomości zajętych przez Naczelnika [...] US w K. w dniu 13 grudnia 2019r. Stowarzyszenie podkreśliło ponadto, że złożyło skargę na czynności egzekucyjne i wniosło o rozstrzygnięcie, czy czynność odbyła się zgodnie z prawem w świetle wszystkich faktów, przedstawionych w skardze z dnia 27 grudnia 2019r. oraz powielonych w pismach z dnia 15 stycznia 2020r., 27 stycznia 2020r., w zażaleniu na postanowienie organu I instancji oraz w skardze do WSA w Krakowie. W skardze zaznaczono także, że Stowarzyszenie: "nie miało obowiązku nic udowadniać, bo nie było stroną prowadzonej egzekucji i nie otrzymało od Organu żadnych przewidzianych przez prawo dokumentów w tym zakresie". W opinii skarżącego, wszystkie czynności, realizowane przez organ egzekucyjny, w tym wejście w dniu 13 grudnia 2019r., na teren przedmiotowej nieruchomości i zajęcie ruchomości, które nie należą do Sp. N. A. C., naruszają prawo. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia z dnia 22 kwietnia 2020r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 stycznia 2020r., nr [...], odmawiające Stowarzyszeniu Głos Poszkodowanych w Katowicach wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a., w związku z art. 17, art. 18 i art. 54 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] US w K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego N. A. C. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 19.06.2019r., nr [...] z dnia 02.09.2019r., nr [...] z dnia 16.09.2019r., nr [...] z dnia 27.09.2019r., nr [...] z dnia 29.10.2019r., nr [...] z dnia 20.11.2019r., nr [...] z dnia 23.04.2019r., nr [...] z dnia 23.04.2019r., nr [...] z dnia 04.07.2019r., nr [...] z dnia 04.07.2019r., nr [...] z dnia 23.09.2019r., nr [...] z dnia 28.10.2019r., nr [...] z dnia 14.11.2019r., nr [...] z dnia 4.12.2019r., nr [...] z dnia 12.03.2019r., wystawionych przez wierzycieli A. R. M. z/s w W. oraz Prezydenta Miasta K.. W dniu 13 grudnia 2019r. organ egzekucyjny, podczas przeprowadzonych czynności egzekucyjnych pod adresem rejestracyjnym skarżącego, tj. ul. K. w G., dokonał zajęcia 17 ruchomości. Skarżący został zawiadomiony pocztą o dokonanym zajęciu. Zauważenia wymaga, że w badanej sprawie, żądanie skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 27 grudnia 2019r., potwierdzone pismem z dnia 15 stycznia 2020r. i 27 stycznia 2020r. zostało ostatecznie zakwalifikowane przez organy, jako skarga na czynności egzekucyjne. Podkreślenia wymaga fakt, że kwalifikacja żądania nastąpiła zgodnie z wolą skarżącego, który niejednokrotnie w złożonych pismach wskazywał, że nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skargi na zajęcie z dnia 27 grudnia 2019r., jako wniosku o wyłączenie spod egzekucji ruchomości zajętych przez organ egzekucyjny w dniu 13 grudnia 2019r. Kwestią wymagającą oceny w niniejszej sprawie jest ocena zasadności wydania przez organ, rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a. - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Przepis ten dodany został do ustawy procesowej przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmieniającej k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011r. (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18). Należy przychylić się do stanowiska wyrażonego w komentarzu do k.p.a. przez A. Wróbla (A. Wróbel, komentarz aktualizowany LEX/el. 2014 do art. 61a k.p.a.), że o ile konieczność wstępnego badania i orzekania w drodze postanowienia przez właściwy organ, czy osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, jest stroną, nie budzi wątpliwości, to druga przesłanka wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania sformułowana, jako "inne uzasadnione przyczyny" jest ogólna i nieprecyzyjna. Zdaniem komentatora, odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy osoba żąda jego wszczęcia, powinna być oparta na jasnych i przejrzystych przesłankach procesowo-prawnych. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że do przypadków mieszczących się w zakresie pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania" należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty, jednoznaczny, przy pierwszym zestawieniu stanu faktycznego (zakresu żądania zawartego we wniosku) i obowiązującego stanu prawnego, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (res iudicata) lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnoprawnym. Skoro jednak, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 18 czerwca 2013r., II SA/Kr 509/13, LEX nr 129195 i powołane tam orzeczenia). W odniesieniu do przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącej wniesienia podania przez osobę, która nie jest stroną, wskazać należy, że w przypadku podania o wszczęcie postępowania organ ma obowiązek ustalić, czy pochodzi ono od strony postępowania, tj. podmiotu mającego interes prawny (co do zasady) w rozumieniu art. 28 k.p.a. Może wezwać taką osobę do wykazania interesu prawnego, niemniej sam nie jest również zwolniony z obowiązku poczynienia ustaleń w tej materii, o czym stanowi chociażby zasada ogólna wyrażona w art. 7 k.p.a. Przy czym, w zależności od tego, czy ustalenie przymiotu strony wnioskodawcy jest oczywiste, czy też wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, powyższe może mieć miejsce albo na etapie wstępnym, przed formalnym wszczęciem postępowania, albo w toku postępowania, tj. po jego wszczęciu, dając ewentualnie podstawę do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. (w przypadku ustalenia braku interesu prawnego po stronie żądającego). Tym samym, zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na brak interesu prawnego wnoszącego podanie o wszczęcie postępowania, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2014r. sygn. akt II OSK 1045/13 (Lex nr 1592116): "Oczywistość ta (co do osoby niebędącej stroną) albo wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Chodzi tu zatem o przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy (...)". W tym samym wyroku NSA przyjął, iż zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. (wcześniej art. 157 § 3 k.p.a.) powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. także wyrok WSA w Warszawie z 10.11.2016r., VII SA/Wa 2741/15, LEX nr 2178453). Podsumowując powyższe, według ustabilizowanego orzecznictwa, dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. wyrok NSA z 29.11.2017r., II OSK 330/17, LEX nr 2429358), a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego – do sytuacji, które w sposób oczywisty, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. wyrok NSA z 20.11.2017r., II GSK 1706/17, LEX nr 2424216). W tym miejscu wskazać należy, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, można wyróżnić podmioty tego postępowania (organ egzekucyjny, wierzyciel, zobowiązany) oraz innych uczestników postępowania, którym prawo nie przyznaje pełni praw procesowych. Stosowanie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, przysługuje zobowiązanemu, tj. zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego - rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Z kolei art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy u.p.e.a nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Tak więc w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., tylko niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a. Określenie "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii, powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z podmiotem, któremu w świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. nie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne. Skarżący nie jest bowiem stroną postępowania egzekucyjnego, toczącego się wobec N. A. C. sp. z o.o. Zatem wniesienie wniosku przez osobę niebędącą zobowiązanym, powoduje, że pismo nie może być rozpatrzone (nie może zainicjować wszczęcia postępowania administracyjnego), zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. Co więcej, zauważenia wymaga, że nawet sam skarżący podkreślał niejednokrotnie, iż nie ma statusu strony. Prawidłowo wskazały organy obu instancji, że prawo wniesienie skargi na czynności organu egzekucyjnego, przysługuje wyłącznie zobowiązanemu (w realiach tej sprawy – Sp. N. A. C.) i na gruncie badanej sprawy nie można było przyjąć, że takie uprawnienie, służy również innemu podmiotowi, czyli jak w tej sprawie – zarządcy nieruchomości, w której znajdują się zajęte nieruchomości, tj. S. G. P. w K. . Zatem jeżeli skarżący nie ma uprawnienia do złożenia tej skargi na podstawie przepisów u.p.e.a., to na gruncie przepisów k.p.a., organ egzekucyjny prawidłowo uznał ww. Stowarzyszenie, jako podmiot, który nie jest stroną w sprawie i wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie złożonej przez ww. skargi. Słusznie zatem organ zbadał jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego żądania. Skoro, jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygał sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a., organ egzekucyjny nie mógł formułować wniosków i ocen dotyczących żądań, których domagał się skarżący. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygał sprawy co do jej istoty. W tym zakresie postępowanie organów obu instancji jest prawidłowe. Prawidłowo też ocenił organ II instancji, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. dochował należytej staranności, by ustalić, czy zajęte ruchomości nie są własnością S. G. P.. Pomimo kierowanych do skarżącego wezwań, nie zostały w toku prowadzonego postępowania oraz wymaganym w prawie terminie, przedłożone dokumenty potwierdzające własność lub przeniesienie własności przedmiotowych ruchomości na rzecz ww. Stowarzyszenia. Nie budzi zatem wątpliwości, że w tej sytuacji, zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów, określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami, wynikającymi z k.p.a. i u.p.e.a. Brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a., uznając ją za bezzasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 czerwca 2020
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/ Stanisław Grzeszek Urszula Zięba /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny