I SA/Kr 423/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.02.2018r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.02.2018r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", E. B. jest osobą schorowaną, [...]. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem S. B. ur. w 1945r. , który wymaga pełnej opieki, ze względu na [...]. Wnioskodawczyni uzyskuje emeryturę w wysokości "niewiele ponad [...] zł". S. B. otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, miesięcznie, netto. Miesięczne, wydatki małżonków obejmują :opłatę za energię elektryczną – [...] zł, opłatę za wywóz śmieci – [...] zł, opłatę za wodę [...] zł, opłatę za telefon – [...] zł, koszty dojazdów na rehabilitację – [...] zł, koszty leków ok. 150 - [...] zł. W skład majątku wnioskodawczyni i jej męża wchodzi nieruchomość zabudowana domem o pow. 150 m oraz drewnianym budynkiem o znikomej wartości, w którym znajdują się kury. E. B. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. [...] zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Trzeba bowiem zaznaczyć, iż przed tut. Sądem toczy się jeszcze sześć postępowań ze skarg E. B.. Tak więc łączna kwota wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 422 - 428/18, stanowiąca obecne koszty sądowe strony wynosi [...] zł (7 spraw x [...] zł = [...] zł). W przedstawionych realiach, biorąc pod uwagę koszty codziennego utrzymania, leczenia, rehabilitacji oraz brak oszczędności stwierdzić należy, że kwota ta jest poza możliwościami płatniczymi wnioskodawczyni. W związku z powyższym, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz . 1369 z p. zm. ).