I SA/Kr 227/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Spółdzielni [...] "N. " w K. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 20 kwietnia 2018 r. oddalającego wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] "N. " w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie Starszego Referendarza Sądowego w ten sposób, że zwalnia stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości

W dniu 15 marca 2018 r. (data prezentaty Sądu) Spółdzielnia [...] "N. " w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wskazała, że nie ma możliwości dokonania zapłaty opłaty sądowej, gdyż jej rachunki bankowe zostały zajęte przez [...] Urząd Skarbowy w związku z egzekucją zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. W oświadczeniu o majątku i dochodach w rubryce nr 6 "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" wpisano kwotę [...]zł (wartość kapitału podstawowego na 31.12.2016 r.). Wartość środków trwałych wnioskodawcy wyniosła [...] zł (stan na 31.12.2016 r.), a ostatni rok obrotowy został zamknięty zyskiem w wysokości [...] zł (zysk netto za 2016 r.). Wezwana o złożenie dodatkowych dokumentów Spółdzielnia Inwalidów nadesłała wyciągi ze swoich kont bankowych, zeznanie podatkowe CIT-8 za 2017 r., informację o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku CIT-8/O za 2017 r., deklarację podatku VAT za luty 2018 r., ewidencję środków trwałych, sprawozdanie finansowe za 2017 r. oraz oświadczenie o nieprowadzeniu obrotu gotówkowego oraz kasy dla środków pieniężnych. Ponadto skarżąca dodała, że na dzień 31 marca 2018 r. zatrudniała dwóch pracowników. Z treści tych dokumentów wynika, że wartość środków trwałych Spółdzielni na dzień 31.12.2016 r. wynosiła [...] zł. a na dzień 31.12.2017 r. – [...] zł. W 2017 r. Spółdzielnia uzyskała dochód podatkowy w wysokości [...] zł, przy przychodzie w wysokości [...] zł. Podstawa opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia usług przez podmiot w miesiącu lutym 2018 r. wynosiła natomiast [...] zł. Na dzień 31.12.2016 r. Spółdzielnia odnotowała zysk bilansowy w wysokości [...] zł, przy przychodzie na poziomie [...] zł, a na dzień 31.12.2017 r. odnotowała stratę bilansową w wysokości [...] zł, przy przychodzie na poziomie [...] zł. Strona skarżąca posiada dwa konta bankowe w PKO [...] S.A., na dzień 31.03.2018 r. saldo jednego wynosiło [...] zł, a saldo drugiego na dzień 04.04.2018 r. wynosiło – [...] zł. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r. Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek Spółdzielni o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz sądowy stwierdził, że Spółdzielnia funkcjonuje w obrocie gospodarczym, czego dowodem są obroty na kontach bankowych i zeznanie z tytułu podatku VAT za luty 2018 r. Nie ogłosiła też upadłości czy likwidacji. W zeszłym roku odnotowała dochód podatkowy w wysokości ponad miliona złotych. Referendarz sądowy uznał zatem, że przyznanie w takiej sytuacji stronie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wychodziłoby poza ustawowe przesłanki tej instytucji. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Starszego Referendarza Sądowego skarżąca Spółdzielnia wniosła o jego zmianę i zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że referendarz sądowy nie zauważył, że jej rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Spółdzielnia powołała się na tą okoliczność w złożonym wniosku o przyznanie pomocy, a w załączonych do wniosku wyciągach bankowych uwidocznione zostało zajęcie środków pieniężnych przez organ egzekucyjny w dniu 16 lutego 2018 r. Zdaniem Spółdzielni, w wyniku zajęcia jej rachunków bankowych oraz jej należności u kontrahentów przez organ podatkowy, brak jest jakiejkolwiek możliwości po jej stronie do zapłaty kosztów postępowania sądowego z uwagi na brak posiadania jakichkolwiek środków pieniężnych. Strona skarżąca uważa zatem, że spełnia przesłankę do przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółdzielnia dodała, że nieprzyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych spowoduje brak możliwości rozpatrzenia przez Sąd jej skargi na zaskarżoną decyzję, której egzekucja przez organ podatkowy spowodowała wystąpienie braku środków pieniężnych na opłatę sądową od skargi. W wykonaniu zarządzenia z dnia 7 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. wezwał skarżącą Spółdzielnię do przedłożenia historii rachunku/-ów bankowego Spółki obejmującego ciągłość operacji bankowych począwszy od dnia 5 kwietnia 2018 r. do dnia 7 czerwca 2018 r. oraz wskazania, czy posiada jakiekolwiek lokaty bankowe krótko – bądź długoterminowe, a jeżeli tak to w jakiej wysokości oraz czy posiada instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. W odpowiedzi Spółdzielnia Inwalidów nadesłała pismo z dnia 11 czerwca 2018 r., do którego dołączyła historię rachunków bankowych za okres od 4 kwietnia 2018 r. do 5 czerwca 2018 r. oraz oświadczenie o nieposiadaniu przez nią lokat bankowych oraz jakichkolwiek instrumentów finansowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Spółdzielnia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, w sytuacji gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Z przeprowadzonej analizy złożonego wniosku, a także dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że strona skarżąca w chwili obecnej znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. W szczególności wskazać należy, że wartość środków trwałych Spółdzielni na dzień 31 grudnia 2017 r. wynosiła [...] zł. Ponadto na dzień 31 grudnia 2017 r. strona skarżąca odnotowała stratę bilansową w wysokości [...] zł. Spółdzielnia nie dysponuje również środkami finansowymi wystarczającymi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów strona skarżąca dysponuje dwoma kontami bankowymi w PKO [...] S.A., na dzień 31 marca 2018 r. saldo jednego wynosiło [...] zł, a saldo drugiego na dzień 5 czerwca 2018 r. wynosiło -96,83 zł. Poza tym środki na koncie Spółdzielni zostały zajęte przez [...] Urząd Skarbowy w K. tytułem wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z kolei z pisma Spółdzielni z dnia 11 czerwca 2018 r. nie posiada ona lokat bankowych krótko- bądź długoterminowych ani instrumentów finansowych. Dołączone do sprzeciwu kopie dwóch tytułów wykonawczych z 15 lutego 2018r. wskazują, iż kwota dochodzonych od Spółdzielni należności publicznoprawnych wraz z odsetkami przekracza [...] zł. Wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, dają podstawę do stwierdzenia, że strona skarżąca nie ma aktualnie dostatecznych środków na pokrycie należnych kosztów sądowych. Z tego względu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przychylono się do jej sprzeciwu a zarazem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.