I SA/Kr 153/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Inga Gołowska sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 11 grudnia 2020r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 11 grudnia 2020r., nr [...], stwierdzono uchybienie przez M. W. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r., zakończonej wydaniem decyzji z dnia 15.09.2020 r. ([...]). Organ wskazał, że decyzja ta została doręczona 5.10.20 r., a wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożono 30.11.20 r. M. W. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie: - art. 141 § 1 w zw. art. 134 k.p.a. poprzez przedwczesne orzeczenie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przed prawomocnym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku; - art. 58 § 1 w zw. art. 59 § 1 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; - art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w tym nierozpoznanie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; - art. 31zq ustawy o COVID-19, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od kwietnia 2020 roku do maja 2020 roku. W uzasadnieniu podkreślono, iż decyzja o odmowie zwolnienia z opłacania składek dostarczona została skarżącemu w dniu 23 listopada 2020 r., gdyż skarżący nie dostał żadnego powiadomienia, ani SMS-owego ani e-mail-em o tym, że decyzja ta została w stosunku do skarżącego wydana. Pismem z dnia 30 listopada 2020 r. skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy do Prezesa ZUS za pośrednictwem ZUS, Oddział w K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiając w obu wnioskach szeroką argumentację. Wedle przepisów o doręczaniu, w przypadku pojawienia się nowego dokumentu w PUE ZUS powinno się otrzymać powiadomienie e-mail lub SMS zgodnie z ustawieniami na profilu. Takich powiadomień odnośnie decyzji z dnia 15 września 2020 r. jednak skarżący nie otrzymał, a wobec tego nie miał możliwości skutecznej obrony swoich praw. Termin na złożenie środków zaskarżenia rozpoczął bieg w dniu 23 listopada 2020 roku, niemniej jednak gdyby organ uznał, iż doszło do skutecznego doręczenia przed ww. datą, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy był w pełni uzasadniony. Organ nawet w jednym zdaniu nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, zaś z rozmowy telefonicznej z pracownikiem ZUS, który wydał skarżoną decyzję wynika, iż pracownik który wydawał decyzję nie zauważył wniosku o przywrócenie terminu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona. Jak wprost wynika z akt administracyjnych sprawy i treści skargi, czego organ nie kwestionował w odpowiedzi na skargę, nie jest przedmiotem sporu, że skarżący wraz z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia 15.09.2020 r. nr [...], złożył także wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tymczasem organ, jako organ właściwy, zgodnie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, nie rozstrzygnął tego wniosku w sposób przewidziany w art. 58 k.p.a., lecz w pierwszej kolejności wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wymaga rozpoznania przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Przywrócenie terminu wyklucza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu, czy dalszych skutków w postaci np. niedopuszczalności odwołania (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2021 r. II GSK 744/21). Postanowienie o uchybieniu terminu organ odwoławczy może zatem wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu, który - co wynika wprost z treści art. 58 § 1 k.p.a. - podlega obowiązkowi załatwienia w pierwszym rzędzie. W przypadku wydania postanowienia o przywróceniu terminu wyłączona jest dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu jest niezgodne z prawem (B. Adamiak, komentarz do art. 134 k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2017, s. 709). Również względy logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż załatwienie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzyga kwestię zastosowania lub niezastosowania art. 134 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie należy zatem przesądzić, iż organ, stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed rozpoznaniem, złożonego wraz z tym wnioskiem, wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, naruszył w/w przepisy k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przedwczesnym było stwierdzenie uchybienia terminu przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji przedwczesne są także pozostałe zarzuty skargi, w których skarżący kwestionował prawidłowość postępowania organu związanego ze sposobem doręczania przesyłek. Okoliczności te winny bowiem zostać wzięte pod uwagę w toku rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze orzeczono w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o p.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę ponownie, rzecza organu będzie w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu i w zależności od wyniku postępowania w tym zakresie podjąć dalsze czynności procesowe.