I SA/Ke 644/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 31 stycznia 2017 r. I SA/Ke 644/16 umorzył postępowania ze skargi J. W.na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. Postanowienie z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia zostało stronie prawidłowo doręczone 4 lutego 2017 r. Postanowieniem z 3 marca 2017 r. referendarz sądowy m.in. ustanowił dla J.W. adwokata. W dniu 25 kwietnia 2017 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Sądu. Podniósł, że strona nie złożyła środka zaskarżenia bez swojej winy. Pozostawała bowiem w błędzie co do konsekwencji jego wydania. Nie rozumiała jego treści i nie miała fachowej pomocy. Pełnomocnik jednocześnie wskazał, że wniosek został złożony w terminie. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z listu pełnomocnika do J. W. oraz odpowiedzi skarżącej na to pismo, zawierające oświadczenie, że jej intencją nie było cofanie skargi i żąda ona merytorycznego rozpoznania swej skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że z treści pisma skarżącej, na które powoływał się Sąd w swym uzasadnieniu, nie wynikało wprost, że skarżąca cofa swą skargę, zaś w aktach sprawy zalegają pisma, w tym w szczególności dotyczące konieczności poddania leczeniu psychiatrycznemu J. W.. W ocenie pełnomocnika powyższe wzbudza wątpliwości co do stanu świadomości skarżącej w przedmiocie składanych przez nią oświadczeń woli. Z tych względów pełnomocnik skontaktował się z w celu poznania jej stanowiska w tej sprawie oraz ustalenia czy kiedykolwiek podjęła czynności zmierzające do skutecznego cofnięcia skargi. Z odpowiedzi wynikało jasno, że J.W. nigdy nie cofnęła swej skargi i żąda merytorycznego jej rozpoznania. Pełnomocnik wskazał ponadto, że ww. odpowiedź otrzymał 18 kwietnia 2017 r. Jego zdaniem dopiero wówczas otworzył się termin do przedsięwzięcia ewentualnych czynności, zmierzających do podważenia, zasadności postanowienia o umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 ustawy p.p.s.a.). W sprawie bezspornym jest, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zażalenia, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu 18 kwietnia 2017 r. (tj. w dniu, w którym pełnomocnik otrzymał odpowiedź od swojej mocodawczyni), a wniosek został złożony 25 kwietnia 2017 r. Strona ponadto złożyła zażalenie. W sprawie, nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w treści art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, stwierdzić należy, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykazano bowiem, że w okresie od 4 lutego 2017 r. do 13 lutego 2017 r. zaistniały niezależne od wnioskodawczyni przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Z przytoczonych przez pełnomocnika strony argumentów wynika, że przeszkodą uniemożliwiającą jego mocodawczyni dotrzymanie terminu było niezrozumienie treści postanowienia Sądu, brak fachowej pomocy, wątpliwości co do stanu świadomości skarżącej. Zdaniem Sądu powyższe argumenty nie usprawiedliwiają uchybienie terminu. Eksponowany przez pełnomocnika argument o wątpliwościach co do stanu świadomości jego mocodawczyni, a w konsekwencji niezrozumienie treści postanowienia Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie uzasadnia braku winy J. W. w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Istotne bowiem jest, że wnioskodawczyni aktywnie działała w sprawie, składała pisma i wnioski (w tym osobiście wypełniła i nadała wniosek PPF z 27 lutego 2017 r.), a przede wszystkim złożyła skargę do Sądu. W ocenie Sądu, J. W. nie można uznać za osobę nieporadną, mającą trudność w zrozumieniu procedury sądowej w stopniu, który uzasadniałby konieczność przyjęcia jej braku winy w uchybieniu terminu. Dodatkowo należy wskazać, że gdyby rzeczywiście wnioskodawczyni miała problem ze zrozumieniem skierowanego do niej postanowienia, mogła zwrócić się o pomoc do profesjonalnego pełnomocnika, który już na tym etapie postępowania został przyznany, w ramach prawa pomocy, A. W.. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. W związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, J. M. była w stanie dopełnić swoich obowiązków i złożyć zażalenie w terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.