I SA/Ke 496/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. zwolnić R. C. od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla R. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.;

R. C. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z partnerem życiowym. Źródło utrzymania skarżącego i jego partnera stanowi wynagrodzenia za pracę skarżącego (1680 zł brutto miesięcznie) oraz zasiłek dla bezrobotnych partnera skarżącego (783,20 zł miesięcznie). Jako miesięczne wydatki skarżący wskazał na: czynsz za mieszkanie komunalne (679,16 zł), opłaty za energię elektryczną (259,43 zł), gaz (27,64 zł), (lekarstwa 150 zł), telefon/Internet (109 zł). Dodatkowo oświadczył, że oczekuje na zakup protezy powietrznej, co stanowi wydatek w kwocie około 3000 zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazał ¼ część domu o powierzchni 123,63 m². Do wniosku dołączono zaświadczenie o zatrudnieniu, kserokopie: decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 28 sierpnia 2013 r., skierowania Prezydenta Miasta G.z dnia 7 kwietnia 2004 r., orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego z dnia 6 listopada 2012 r., powiadomienia o zmianie wysokości opłat z dnia 21 marca 2014 r. oraz zlecenia na protezę powietrzną z dnia 27 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r., referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawca wniósł o ponowne rozpoznanie prawa pomocy, w razie odrzucenia sprzeciwu o odroczenie terminu płatności opłaty sądowej ewentualne o obciążenie hipoteką nieruchomości w Skarżysku Kamiennej, a także o wyłączenie od prowadzenia zaskarżonej sprawy referendarza sądowego WSA w Kielcach A. K..- A.. W załączonym do sprzeciwu formularzu PPF skarżący wskazał m.in., że obecnie z partnerem utrzymują się z dochodu 1230 zł miesięcznie. Parter M. S. od dnia 4 września 2014 r. posiada bowiem status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wśród wydatków wnioskodawca dodatkowo wskazał na koszty badań diagnostycznych partnera w wysokości około 100 zł miesięcznie oraz leczenia stomatologicznego (640 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, może być zastosowane kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy uzasadnia przede wszystkim jego sytuacja materialna. Wprawdzie skarżący jak i pozostający z nim w gospodarstwie domowym partner posiadają stałe źródło utrzymania w postaci wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w kwocie 1680 zł brutto miesięcznie, to jednak należy zaznaczyć, że kwota ta pokrywa prawie zupełnie ich miesięczne wydatki. Istotnym jest przy tym, że wskazane wydatki stanowią wydatki niezbędne, związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych skarżącego i jego partnera (opłaty za czynsz, prąd, gaz). Nadto część wydatków pochłaniają koszty związane z leczeniem. Zarówno wnioskodawca jak i jego parter posiadają bowiem umiarkowany stopień niepełnosprawności. Stąd wydatki wykazane przez skarżącego we wniosku na leczenie należy uznać za realne i niezbędne. Ponadto skarżący nie uzyskuje innych dochodów i poza udziałem w nieruchomości nie posiada innego majątku, który umożliwiłby mu poniesienie kosztów sądowych. Fakt posiadania przez skarżącego udziału w nieruchomości nie przesądza o możliwości poniesienia kosztów sądowych. Posiadany majątek nieruchomy nie daje bowiem realnej możliwości szybkiego uzyskania niezbędnych w tym celu środków. Natomiast w spawach związanych z prawem pomocy chodzi o realną sytuację finansową zainteresowanego, w tym rzeczywistą a nie hipotetyczną możliwość uzyskiwania dochodów z posiadanego majątku nieruchomego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.