I SA/Ke 481/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (wspr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skarg R. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. M. kwotę 1107 (jeden tysiąc sto siedem) złotych, w tym 207 (dwieście siedem) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (kolegium, organ odwoławczy) z 25 września 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. (organ I instancji) z 26 maja 2025 r. orzekającą o: 1/ umorzeniu postępowania w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] za okres 2019 r.; 2/ określeniu R. B. oraz Z. B. (strony, skarżący) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości R., ul. [...] - za okres od 01.01.2020 do 31.03.2020 roku - I kwartał 2020 roku w kwocie [...]zł; - za okres od 01.04.2020 do 31.12.2021 roku - II, III i IV kwartał 2020 roku; I, II, III, IV kwartał 2021 roku w kwocie [...]zł; - za okres od 01.01.2022 do 31.03.2022 roku - I kwartał 2022 r. w kwocie [...]zł; - za okres od 01.04.2022 r. do 31.12.2022 r. - II, III, IV kwartał 2022 r. w kwocie [...]zł; - za okres od 01.01.2023 r. do 31.01.2024 r. - I, II, III, IV kwartał 2023r. i styczeń 2024r. w kwocie [...]zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że R. B. i Z. B. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], działka o nr ew. 1513, obręb R.. Nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. W deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przedłożonej przez R. B. do Wójta Gminy R. 2 kwietnia 2018 r. oświadczono, że nieruchomość przy ul. [...] jest zamieszkana przez jedną osobę oraz że odpady zbierane są w sposób selektywny. Kolejną deklarację złożono 11 lutego 2020 r., również na jedną osobę, z zastosowaniem ulgi z tytułu zagospodarowania odpadów ulegających biodegradacji na własnym kompostowniku. Zgodnie z wykazem ewidencji ludności gminy R. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w R. 18 grudnia 2007 r. zameldowane zostały trzy osoby, tj. R. I. B. , Z. R. B. i N. Ł. B.. Powołując się na treść art. 24 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 274; ze zm.) organ I instancji wskazał, że obywatel polski, przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany wykonać obowiązek meldunkowy określony w tej ustawie. Art. 25 ww. ustawy definiuje, iż pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Jedną z przesłanek zamieszkiwania jest zameldowanie na terenie przedmiotowej nieruchomości. Biorąc pod uwagę powyższe dane, organ ten wskazał, że ma prawo domniemywać, że od 18 grudnia 2007 r. na terenie ww. nieruchomości zamieszkują 3 osoby. W toku prowadzonego postępowania zebrano materiał dowodowy, na podstawie którego organ I instancji stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości od 1 stycznia 2020 roku do 10 kwietnia 2022 roku zamieszkują 2 osoby, tj. R. B. oraz jej brat Z. B., zaś od 11 kwietnia 2022 roku zamieszkują 3 osoby, tj. R. B., Z. B. oraz N. B. (syn Z. B.). Z. B. w każdym wniosku, deklaracji czy piśmie kierowanym do urzędu, podaje dla siebie i syna adres zamieszkania ul. [...], [...]. Pod tym adresem odbiera również kierowaną do niego korespondencję. Dnia 10 marca 2025 r. zostało wysłane wezwanie do Z. B. celem przesłuchania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Wezwanie to zostało dwukrotnie awizowane. Ww. wezwania Z. B. nie odebrał w wyznaczonym terminie i 28 marca 2025 r. zostało zwrócone do organu. Dnia 31 marca 2025 r. po raz drugi zostało wysłane wezwanie do Z. B. celem przesłuchania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Wezwanie to ponownie zostało dwukrotnie awizowane. Ww. wezwania Z. B. nie odebrał w wyznaczonym terminie i dnia 17 kwietnia 2025 r. zostało zwrócone do organu. Dnia 10 marca 2025 r. wysłano wezwanie do N. B. celem przesłuchania w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Wezwanie zostało odebrane 13 marca 2025r. N. B. nie stawił się do organu w wyznaczonym terminie. Dnia 31 marca 2025r. zostało ponownie wysłane wezwanie do N. B. celem przesłuchania w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Wezwanie zostało odebrane 2 kwietnia 2025 r., lecz również N. B. nie stawił się do organu w wyznaczonym terminie. W toku prowadzonego postępowania Wójt Gminy R. wystąpił z wnioskiem z 4 lutego 2025 r. do [...] w W. o udzielenie informacji o okresach odbywania kar pozbawienia wolności w zakładach karnych w okresie od 01.2019 r. do 01.2024 r. N. B. celem wydania decyzji o wysokości opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi z uwagi na konieczność ustalenia miejsca pobytu w okresie którego dotyczy postępowanie. W odpowiedzi na ww. wniosek [...] poinformował, iż N. B. w okresie od 4 czerwca 2019 roku do 11 kwietnia 2022 roku odbywał karę pozbawienia wolności. Do wyliczenia opłaty za poszczególne okresy wzięto pod uwagę obowiązującą dla danego okresu uchwałę Rady Gminy R. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości na terenie gminy R.. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosły strony. Rozpoznając to odwołanie, kolegium przytoczyło przepisy art. 6c ust. 1 i 2, art. 6h, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6m ust. 1 i ust. 2, art. 6n ust. 1, art. 6o ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U.2024.399; dalej jako "u.c.p.g."). Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa była już analizowana przez kolegium, które decyzjami z 29 stycznia 2024 r. i z 9 grudnia 2024r. uchyliło wcześniejsze decyzje organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na obecnym etapie kolegium stwierdziło, że organ I instancji wykonał wcześniejsze zalecenia organu wyższego stopniem, przeprowadzając w sposób wyczerpujący postępowanie dowodowe i poprawnie wydając obecnie badaną decyzję. Akta sprawy potwierdzają, że organ I instancji 27 lipca 2022 r. skierował do R. B. pismo, w którym poinformował ją, że w złożonej 11 lutego 2020 r. deklaracji wykazano, iż na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] zamieszkuje 1 osoba, co jest niezgodne z aktualną, rzeczywistą ilością mieszkańców. Organ zwrócił się do ww. o wyjaśnienie zaistniałej rozbieżności i podanie ilości osób faktycznie zamieszkujących obecnie pod ww. adresem wraz z określeniem daty zaistnienia zmiany lub wypełnienie nowej deklaracji. Z uwagi na brak odpowiedzi R. B. na powyższe pismo, organ kolejnym pismem z 28 września 2022 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących liczby osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość, pod rygorem wszczęcia postępowania na podstawie art. 6o u.c.p.g. w celu określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ odwoławczy przypomniał, że postanowieniem z 28 listopada 2022 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie. Na skutek uwag kolegium wyrażonych w poprzednich decyzjach, organ I instancji obecnie badaną decyzją ustalił, w ocenie kolegium, prawidłowo nową wysokość opłaty dla wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, tj. R. B. i Z. B.. Obecnie badając sprawę, kolegium nie dopatrzyło się uchybień organu I instancji w postępowaniu dowodowym mającym na celu ustalenie liczby osób zamieszkujących wskazaną nieruchomość w badanym okresie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji swoje ustalenia oparł na dowodach przeprowadzonych z danych z ewidencji ludności, oświadczeń Z. B. oraz N. B. składanych w odrębnych postępowaniach prowadzonych przez ten organ, w zakładzie opieki zdrowotnej w zakresie miejsca zamieszkania, jak również informacji z organów ścigania. Zdaniem kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie odebrania od stron postępowania dodatkowych wyjaśnień. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji dwukrotnie zawiadamiał R. B., Z. B. oraz N. B. o konieczności złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie, pouczając o terminie spotkania oraz konsekwencjach niestawienia się w organie. Korespondencja była kierowana do ww. adresatów odrębnymi przesyłkami, doręczona prawidłowo. W tych okolicznościach sprawy nie zasługuje na poparcie zarzut strony odwołującej, że organ I instancji nie dochował należytej staranności wzywając strony postępowania do złożenia wyjaśnień poprzez nieuwzględnienie faktu, że mieszkańcy mogą nie być obecni w danym czasie w domu. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji uprawdopodobnił ponad wszelką wątpliwość liczbę osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość w badanym okresie. Dalej kolegium wyjaśniło, iż nie znajduje poparcia zarzut, że gmina powinna obliczać opłatę za faktycznie wytworzone odpady. Przepis art. 6j u.c.p.g. dotyczy sposobów wyliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ust. 1 tego przepisu ustawodawca dopuścił, że w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (tj. właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W badanym przypadku przepisami uchwał Rady Gminy R. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy R., organ I instancji wyjaśnił, że opłatę ustala się, przyjmując iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną była również okoliczność zatrzymania wyegzekwowanej na poczet uregulowania ustalonej opłaty przez komornika sądowego należności z oszczędności R. B.. Skarżący podnoszą, że organ nieprawidłowo pobrał pieniądze z konta R. B., która swoją część opłaty płaciła regularnie. Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, że opłaty winni w myśl ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uiszczać wszyscy współwłaściciele, natomiast kwestia ich wzajemnego rozliczenia pomiędzy sobą, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli ponosi większe koszty w stosunku do ilości wytwarzanych odpadów, lub ponosi je mimo, iż nie wytwarza odpadów, albowiem nie zamieszkuje na danej nieruchomości, pozostaje ich wewnętrzną sprawą. Nadto kolegium wskazało, że czym innym jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 6o ust. 1 u.c.p.g., a czym innym postępowanie zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, przewidziane w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej (który to przepis, na podstawie art. 6 ust. 12 u.c.p.g., ma również zastosowanie do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi). Jeżeli zatem organ I instancji na poczet obecnie ustalonej opłaty zabezpieczył kwotę przekraczającą jej wysokość, winien w odrębnym postępowaniu, zainicjowanym wnioskiem strony, zwrócić R. B. nadpłatę. Natomiast kwestie związane z rozliczeniem przedmiotowej opłaty za gospodarowanie odpadami pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości pozostają już w gestii stron postępowania. Kolegium zauważyło, że w uzasadnieniu badanej decyzji organ I instancji wezwał strony do uiszczenia ustalonej opłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, na podany numer konta bankowego, bo było działaniem nieprawidłowym. Na powyższą decyzję kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli osobno R. B. i Z. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach połączył obie skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. R. B. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego oraz wszystkich rzeczywistych i istotnych dla sprawy okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. Ponadto zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wniosła o zwrot bezzasadnie zajętej kwoty w wysokości [...] zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami oraz o zwrot kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że organ gminy przy wydawaniu decyzji musi kierować się pewnymi wytycznymi, które określają wskazane przez nią przepisy. Organ posługuje się szacunkami, ale szacunki te muszą być uzasadnione, co należy rozumieć w ten sposób, że w uzasadnieniu decyzji winny być wskazane precyzyjnie i w sposób niebudzący wątpliwości metody oraz podstawy ustalenia nowej wysokości opłaty śmieciowej. Tymczasem Wójt Gminy R. oparł swoją decyzję na domniemaniach, a nie na dowodach, nie na podstawie złożonych deklaracji, które przedstawiają stan faktyczny. Argumentowała, że kwestie zameldowania, zamieszkania regulują różne przepisy. Adres zameldowania to pojęcie z zakresu prawa administracyjnego i nie ma wymogu, abyśmy zamieszkiwali tam, gdzie jesteśmy zameldowani i dość powszechne jest zamieszkiwanie w innym miejscu. Podkreśliła, że od kilku lat obowiązek meldunkowy ma już tylko znaczenie teoretyczne, chociażby z tego powodu, że nie mamy obowiązku zamieszkiwania w miejscu zameldowania, a w wielu przypadkach ważniejsze jest miejsce zamieszkania. Domniemanie, że osoba, która dokonała czynności zameldowania, przebywa pod wskazanym adresem jest domniemaniem obalalnym. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Stwierdziła, że w myśl obowiązujących przepisów prawa meldunki pod danym adresem nie stanowią podstawy do naliczania wysokości opłaty dla danej nieruchomości, lecz liczba zadeklarowanych w deklaracji osób. Dodała także, że nieprawdą jest że nie złożyła wyjaśnień w tej kwestii, gdyż złożyła pismo wyjaśniające (w aktach sprawy) oraz osobiście złożyła ustne wyjaśnienie w Urzędzie Gminy R., wskazując przy tym, że w dalszym ciągu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo i nikt inny z nią nie zamieszkuje, czyli nie ma podstaw, a tym samym obowiązku, składania nowej deklaracji. Stwierdziła, że zastanawiające jest dlaczego Gmina R. domniemywa, iż na posesji położonej w R. przy ul [...] zamieszkuje inna liczba osób niż wskazana na złożonej przez nią deklaracji dopiero we wrześniu 2023 r., skoro deklaracja była złożona prawie 4 lata wcześniej, czyli 2 kwietnia 2018 r. Zaznaczyła, że wszyscy pracownicy gminy R., łącznie z wójtem, doskonale wiedzą, że Z. B. wraz z synem N. B. nigdy nie zamieszkiwał i nadal nie zamieszkuje na posesji przy ul. [...] w R. . Wyjaśniła także, że nieruchomość położona w R. przy ul. [...] jest zabudowana budynkiem dwulokalowym. Każdy z lokali ma dostęp do drogi publicznej, każdy lokal posiada osobny licznik na wodę, osobny licznik na gaz, osobny licznik na prąd. Wskazała, że ona, jak również jej brat Z. B. są współwłaścicielami w jednej drugiej części, tak więc każde z nich włada i zarządza własną częścią nieruchomości. Każde z nich prowadzi swoje własne gospodarstwo domowe i każde z nich odpowiada za własne potrzeby związane ze swoim gospodarstwem domowym, jak i za wszelkiego rodzaju opłaty z nim związane. Dodała przy tym, że nie ma takiej ustawy ani przepisu prawnego, który obligowałby ją, jako siostrę, do ponoszenia jakichkolwiek opłat dotyczących jej brata Z. B., jak również jego syna N. B., którzy nie pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zarzuciła, że organ I instancji nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których może stwierdzić, że na posesji przy ul. [...] w R. zamieszkuje więcej niż jedna osoba. Jako dowód, że pod omawianym adresem zamieszkuje jedna osoba, przedłożyła kopie faktur za wodę. Wskazała, że decyzja kolegium jest bezzasadna, nielogiczna i bezpodstawna. W uzupełnieniu skargi wyznaczony z urzędu pełnomocnik R. B. adw. D. M. zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórczą analizę materiału dowodowego zebranego w sprawie, która w konsekwencji doprowadziła do błędnych wniosków i bezpodstawnego ustalenia wysokości opłaty aniżeli wskazana przez skarżącą w złożonej deklaracji, mianowicie: a) uznanie, iż nieruchomość przy ul. [...] zamieszkują 3 osoby z uwagi na to, że są tam zameldowane, wobec czego "organy mają prawo domniemywać" o zamieszkiwaniu Z. B. i N. B. wraz ze skarżącą, pomimo że materiał dowodowy zebrany w sprawie na to nie wskazuje, a samo zameldowanie nie przesądza o zamieszkiwaniu; b) całkowite pominięcie w decyzjach obu instancji pisma Urzędu Gminy R. z 15 stycznia 2025 r. wskazującego na zużycie wody w okresie od 01.2019 r. do 01.2024 r. dla nieruchomości przy ul. [...] w wysokości 178 mł, tj. niecałe 3 mł na miesiąc, co jednoznacznie dowodzi, że nieruchomość jest zamieszkiwana przez jedną osobę, albowiem dane za 2024 rok Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że miesięczne zużycie wody przez jedną osobę wynosi ok. 35,5 mł rocznie, tj. ok. 3 mł na miesiąc; c) nieuwzględnienie zeznań świadków - C. R. oraz M. R. (sąsiadów skarżącej), którzy wskazali, iż Z. B. nie zamieszkuje przy ul. [...], pomimo iż we wcześniejszej decyzji kolegium z 9 grudnia 2024 r. uwzględniło zeznania i wskazało, iż nie dają podstaw do uznania, że Z. B. i N. B. mieszkają w ww. nieruchomości; d) uznanie przez organ, że Z. B. odbiera korespondencję pod wskazanym adresem, pomimo iż w aktach sprawy znajduje się szereg zwróconych przesyłek na podane dane; e) uznanie za przesądzające o zamieszkiwaniu przez Z. B. ww. nieruchomości wskazywanie przez niego w innym postępowaniu adresu przy ul. [...], pomimo iż wskazywał on, że jest to jego adres do korespondencji; f) stwierdzenie, iż organ I instancji wykonał polecenia kolegium wskazane w poprzedniej decyzji z 9 grudnia 2024 r. i przeprowadził w sposób poprawny i wyczerpujący postępowanie dowodowe, pomimo iż zebrany materiał dowodowy w sprawie nadal nie potwierdza, że Z. B. i N. B. zamieszkują ww. nieruchomość wraz ze skarżącą - wręcz przeciwnie, materiał dowodowy neguje tezę organów, co potwierdza chociażby pismo na temat zużycia wody z 15 stycznia 2025 r., zeznania świadków oraz wyjaśnienia skarżącej; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6o u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca zawarła błędne informacje w złożonej przez siebie deklaracji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty, która jest sprzeczna z aktualnym stanem faktycznym i materiałem dowodowym potwierdzającym, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, wobec czego winna ponosić opłatę ustaloną na podstawie złożonej przez nią deklaracji, a nie bezpodstawnie wydanej decyzji. Wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części, tj. punktu 2 dotyczącego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości; umorzenie postępowania administracyjnego; zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Ponadto wniosła o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu wydanego przez Główny Urząd Statystyczny dotyczący Infrastruktury komunalno-wodociągowej i kanalizacyjnej w 2024 r. - celem wykazania faktu, iż według danych opublikowanych przez GUS w 2024 roku średnia zużycia wody na jednego mieszkańca wyniosła 35,5 mł rocznie, przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z. B. zarzucił natomiast zaskarżonej decyzji nieuwzględnienie stanu faktycznego oraz wszystkich rzeczywistych i istotnych dla sprawy dowodów mających wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wniósł o zasądzenie od urzędu gminy na rzecz swojej siostry R. B. zwrotu bezzasadnie zajętej jej kwoty w wysokości [...] zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami. Wniósł także o zasądzenie od urzędu gminy na jego rzecz, tj. Z. R. B., jako zwrotu, kwoty wysokości [...] zł, którą wpłacił jako opłatę za niepowstałe śmieci. Wniósł o wyjaśnienie, gdzie jest płyta z przeprowadzonej 6 czerwca 2024 roku rozmowy w referacie komunalnym urzędu gminy w R. . Rozmowę przeprowadził, informując R. N., że będzie ją nagrywał. Wyjaśnił, że odwołanie wraz z płytą złożył w sekretariacie urzędu gminy w R. 18 czerwca 2024 roku. Zaznaczył, że płyta ta jest bardzo istotnym dowodem w tej sprawie. Wyjaśnił, że od 2022 r. kiedy to nastąpił gwałtowny wzrost cen paliw a rząd przyznał środki na samorządy, aby to one wypłacały ludności bezdecyzjowe dodatki osłonowe/węglowe, pracownica urzędu gminy w R. R. N. uniemożliwiała mu złożenie wniosku o dopłatę do węgla, twierdząc że nie ma go w systemie śmieciowym, więc taki dodatek mu nie przysługuje. Wyjaśnił, że jego syn N. B. w wyniku dokonanego na nim przestępstwa zachorował na złośliwego raka i stał się kaleką, jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Dodał, że nie przebywali na tym terenie z uwagi na leczenie onkologiczne syna. Zawiadomienie do jego syna odebrała R. B.. Ponadto sprawa ta była już wielokrotnie omawiana w gminie, co spowodowało uszkodzenie zdrowia skarżącego, który był leczony na oddziale udarowym. Skarżący argumentował, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości w gminach mówią o opłatach za odbiór śmieci, a nie o opłacie za zameldowanie czy przebywanie pod danym adresem. Oczywiste zatem jest, że gdyby można naliczać opłatę za zameldowanie czy przebywanie, nie byłoby deklaracji śmieciowych, a opłata byłaby podatkiem za zameldowanie czy przebywanie. Wskazał, że nie wytwarza żadnych odpadów komunalnych na swojej nieruchomości. Zdaniem skarżącego adres zameldowania to formalny, administracyjny adres rejestracji w urzędzie gminy. Skarżący jest zameldowany wraz z synem N. na własnej nieruchomości i przebywa na niej wtedy, kiedy jest to tylko możliwe i ma do tego pełne prawa, jest to też miejsce, w którym odbiera korespondencję. To, że przebywa na własnej części nieruchomości nie jest żadnym dowodem, aby tam wytworzył śmieci w związku ze swoim przebywaniem. Nie wytworzył śmieci, dlatego nigdy nie wystawił żadnych śmieci na nieruchomości przy ul. [...]. Tym samym nigdy żadne śmieci nie były obierane przez system gminny ani nikogo innego. Dodał, że choroba syna wymaga ciągłego leczenia onkologicznego. Nigdy z synem nie był w tym domu przez okres 30 dni, który można by uznać za zamieszkanie. Wyjaśnił, że nie kupują żadnych rzeczy w jednorazowych opakowaniach, produkty, które spożywają to ziemniaki, mąka, jabłka, banany, grejfruty, pomidory i inne produkty pochodzenia naturalnego kupowane wyłącznie od małych rolników, co jest kluczowe aby organizm syna mógł walczyć ze złośliwym rakiem. Wskazał, że jego budynek jest w stanie surowym częściowo zamkniętym, można się w nim troszkę schronić przed deszczem i wiatrem, jednak taki stan jest jednoznaczny, że nie nadaje się do zamieszkania. Budynek w takim stanie nie służy bowiem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a tym samym nie można właścicielowi tej nieruchomości przypisać jej zamieszkania. Wyjaśnił również, że wiele lat temu do budynku została podłączona woda z sieci wodociągowej oraz został założony wodomierz połączony z instalacją wewnętrzną, jednak na wejściu w instalację woda jest odcięta zaworem, z uwagi na całkowity brak armatury i nieużytkowania tej instalacji. Wodę pobiera jedynie do wiadra. Z tych powodów przez kilka lat pobrał ok. 14 metrów wody. Obecnie wodę za każdym razem zakręca, ponieważ przymarzła w wodomierzu i wodomierz lekko pękł, więc trochę przecieka. Gaz jest podłączony, jednak również z niego nie korzysta, dlatego brak jest zużycia. Dodał, że deklarację śmieciową złożył tylko dlatego, aby R. N. zaprzestała go nękać pismami i decyzjami, które wydaje wbrew prawu na niego i jego siostrę, a tym samym odbiera im resztki zdrowia. Ponadto wyjaśnił, że z zgodnie z tą deklaracją wniósł opłaty, jednak nie za odbiór odpadów, lecz za niepowstałe odpady. Złożoną deklarację i dokonane wpłaty należało potraktować jako wolę obywatela do uiszczenia opłaty za wywóz śmieci, gdyby one powstały w przyszłości i były wywożone. Wskazał, że nieruchomość odziedziczył z siostrą po [...] części w spadku po mamie. Każde z nich ma zupełnie osobną część budynku. Nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Każde z nich, jak każdy inny człowiek, decyduje o swoich działaniach, o swoim życiu. Żadne prawo nie zobowiązuje, aby czymkolwiek się dzielili czy ponosili jakąkolwiek odpowiedzialność innej osoby. Siostra R. B. ma zupełnie osobną część budynku i nic nie ma wspólnego z jego częścią budynku ani żadnymi jego sprawami. Każde z nich ma swoje życie. W tej sytuacji jego siostra R. B. nie miała żadnych podstaw, żeby zmieniać swoją deklarację. W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie. Pismem procesowym z 30 grudnia 2025 r. skarżący Z. B. odniósł się do odpowiedzi na skargę. Natomiast pismem z 9 lutego 2026 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z nagrania zawartego na dołączonej do tego pisma płycie CD. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie sądu ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy nie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła określenia skarżącym za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2024 r. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] przy przyjęciu, że na przedmiotowej nieruchomości od 1 stycznia 2020 r. do 10 kwietnia 2022 r. zamieszkiwały dwie osoby: R. B., Z. B., natomiast od 11 kwietnia 2022 r. trzy osoby: R. B., Z. B. oraz N. B. (syn Z. B.). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był między innymi art. 6o i art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Przepis art. 6q ust. 1 u.c.p.g. stanowi, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Z kolei zgodnie z art. 6o u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (ust. 1). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta w celu weryfikacji złożonych deklaracji może wykorzystać informacje i dane znajdujące się w jego posiadaniu oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych (ust. 1a). Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (ust. 2). Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty (ust. 3). Stosownie zaś do treści art. 6o ust. 4 u.c.p.g. w przypadku zmiany danych zamieszczanych w deklaracji lub zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do złożenia deklaracji są obowiązani: 1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, 2) osoby wymienione w art. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 2a ust. 1, 3) właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 6c ust. 2, a właściciele nieruchomości nie złożyli skutecznego oświadczenia, o którym mowa w art. 6c ust. 3b - wobec których została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ponadto, stosownie do treści art. 6j ust. 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 6j ust. 2 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Rada gminy może zróżnicować stawki opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, w zależności od powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, liczby osób lub ilości zużytej wody w gospodarstwie domowym, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy lub od faktu objęcia nieruchomości uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłat (ust. 2a). W kontekście powyższych przepisów należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wedle którego użyty w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. zwrot "zamieszkują mieszkańcy", pod względem językowym nie jest tożsamy z użytym w art. 25 k.c. zwrotem "miejsce zamieszkania". Nie można więc utożsamiać znaczenia obydwu tych pojęć. Biorąc natomiast pod uwagę cele uregulowań zawartych w u.c.p.g., można stwierdzić, że ustawodawca świadomie w art. 6c u.c.p.g. nie posłużył się pojęciem "miejsca zamieszkania", o którym mowa w art. 25 k.c., lecz pojęciem "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" (wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., III FSK 453/24; ten i przywołane w dalszej części uzasadnienia wyroki dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w wyroku z 29 września 2021 r. (III FSK 2474/21) NSA wyjaśnił, że artykuł art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera przesłanki różnicowania stawki opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego, gdyż liczba mieszkańców, o których mowa w tym przepisie, odnosi się do liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, a nie do liczby mieszkańców tworzących gospodarstwo domowe. Pojęcia "liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" nie można utożsamiać z pojęciem "gospodarstwa domowego", gdyż osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć ze sobą gospodarstwa domowego. Przedmiotowa przesłanka znajduje więc zastosowanie w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy. W konsekwencji, w przypadku wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, rada gminy może ustalić jedną stawkę opłaty od gospodarstwa domowego, bez jej różnicowania w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty. Art. 6i ust. 1 u.c.p.g. stanowi zaś, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; 2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne; 3) w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Trzeba podkreślić, że "zamieszkiwanie" o którym mowa w art. 6c ust. 1 oraz art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. może oznaczać również czasowy pobyt. Sąd w tym zakresie podziela w pełni stanowisko zajęte przez WSA w Bydgoszczy z 20 marca 2018 r. w sprawie I SA/Bd 54/18 oraz przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lipca 2020 r. w sprawie I SA/Go 221/20. Zasadnie zaaprobowano tam pogląd, że "zamieszkiwanie (w rozumieniu przepisów u.c.p.g) oznacza rodzaj pobytu osoby cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie. Dana nieruchomość w określonym okresie stanowi więc miejsce koncentracji interesów życiowych określonej osoby. Oznacza to też, że inne miejsca nie mogą być uznane za miejsca, w których koncentrują się interesy życiowe tej osoby w danym okresie. W przypadku ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach okresem, w którym musi zaistnieć wskazany powyżej stan, jest wyłącznie okres miesiąca kalendarzowego. Okres ten jest okresem, za który powstaje obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zamieszkanie w rozumieniu u.c.p.g. ma wyłącznie faktyczny charakter i nie należy go utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. W przypadku zamieszkania w rozumieniu przepisów u.c.p.g. nie ma znaczenia, czy dana osoba ma zamiar i wolę stałego pobytu na danej nieruchomości. Istotne jest jedynie, że dana nieruchomość w danym miesiącu jest miejscem, w którym koncentruje się jej aktywność życiowa. Założenie takie wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach celowo nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości." Tym samym w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów.". Oznacza to, że w przypadku nawet okresowego "zamieszkiwania" w tak przedstawionym znaczeniu, nieruchomość musi być uznana za zamieszkałą w rozumieniu art. 6c pkt 1 u.c.p.g., a obowiązek ponoszenia opłaty powstaje, w odniesieniu do okresu zamieszkiwania, w sposób określony w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Zarzuty skargi obejmują zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do naruszeń prawa procesowego, albowiem determinują one możliwość kontroli sądowej sprawy co do meritum. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy zgodnie ze standardami wynikającymi z Ordynacji podatkowej i jego ocena prawna umożliwiają prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W tych ramach sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym eliminację zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego, tj. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Zdaniem sądu zasadne okazały się zarzuty skargi nakierowane na podważenie ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz jego ocenę prawną. W sprawie doszło bowiem do naruszenia - w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Oceniając przeprowadzone postępowanie przypomnieć należy, że na organy podatkowe nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 Ordynacji podatkowej). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów, w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego (wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08). Art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wymagają podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast w świetle art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie sądu doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie uchybienie przepisom prawa procesowego niewątpliwie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. przesądzenie iż sporną nieruchomość zamieszkują oprócz skarżącej R. B., inne osoby – Z. B. i N. B.. Takie postępowanie niewątpliwie narusza wynikającą z art. 121 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania do organów podatkowych. Nie można również przyjąć, że prowadzone postępowanie respektowało wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej, w myśl której organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W badanej sprawie organy podatkowe nie uczyniły zadość ww. przepisowi. Organy podatkowe obciąża bowiem obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz ustalenia na tej podstawie stanu faktycznego zgodnego ze stanem rzeczywistym i uzyskanie w ten sposób podstawy do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W dalszej kolejności rzeczą organów jest rozważenie, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu wspomnianych faktów. Kolejny etap to przeprowadzenie z urzędu tych dowodów oraz innych dowodów wnioskowanych przez stronę. Przy czym dowodem może być wszystko, co przyczyni się do załatwienia sprawy i jest prawnie dopuszczalne. Organ powinien ocenić każdy z tych dowodów pod kątem jego wiarygodności. Jest to szczególnie istotne wówczas, gdy dowody pozostają we wzajemnej sprzeczności. Wówczas odmawiając niektórym z nich wiary, organ musi w sposób logiczny, posługując się zasadami wiedzy i doświadczeniem życiowym wyjaśnić powód odrzucenia niektórych dowodów i przyznania wiary innym. Ocena ta będzie dowolna, jeżeli organ pominie niektóre dowody. Zaniechanie rozpatrzenia wszystkich dowodów lub też niewyjaśnienie wątpliwości poprzez niewykorzystanie wszystkich możliwości dowodowych doprowadzi do naruszenia zarówno art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jak i zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 tej ustawy (tak NSA w wyroku z 30 września 2025 r., I FSK 963/22). Zdaniem sądu w niniejszej sprawie nie zostały zgromadzone dowody umożliwiające ustalenie pełnego stanu faktycznego, umożliwiającego rozstrzygnięcie sprawy i zastosowania przepisów prawa materialnego, co było obowiązkiem organów. Należy bowiem zaznaczyć, że na podstawie art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Sąd administracyjny nie dokonuje zatem ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu. Z jednej strony z akt sprawy wynika, że składając do gminnego ośrodka pomocy społecznej wnioski o przyznanie pomocy Z. B. i N. B. wskazywali jako adres zamieszkania R. ul. [...] i pod tym adresem zostały też przeprowadzone wywiady środowiskowe. P. N. B. wskazał w kontaktach z ośrodkiem zdrowia adres: ul. [...] R. . Ten sam adres wskazywał Z. B. występując o wypłatę dodatku węglowego, osłonowego, a także składając dwukrotnie deklarację dotyczącą źródeł ciepła. Z drugiej strony z tych samym akt wynika, że zużycie wody na potrzeby tej nieruchomości w okresie od stycznia 2019 r. do stycznia 2024 r. wyniosło 178 mł. Ponadto świadek C. R. zeznał, że N. mieszka z ciotką (ona mieszka na dole, a on u góry), a Z. tu nie mieszka. Z kolei świadek M. R. zeznał, że [...] tu nie mieszka, N. często widuje, ale nie wie czy tu mieszka. Powyższe świadczy o wystąpieniu wątpliwości co do okoliczności mających znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy. Niewyjaśnienie tych wątpliwości poprzez niewykorzystanie wszystkich możliwości dowodowych doprowadziło do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jak i zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 tej ustawy. W ocenie sądu w takiej sytuacji należało przeprowadzić oględziny. Dowód ten daje bowiem organowi podatkowemu możliwość dokonania własnych, bezpośrednich obserwacji i spostrzeżeń, tym bardziej, że w aktach sprawy jest tylko informacja o przeprowadzonych pod adresem ul. [...] R. wywiadach środowiskowych. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w pełnym zakresie, organ podatkowy będzie mógł prawidłowo ustalić czy rzeczywista liczba osób zamieszkujących sporną nieruchomość jest większa niż wykazana w złożonej przez skarżącą R. B. deklaracji. Jest to istotne w kontekście stanowiska skarżącego Z. B.. Sąd zauważa co prawda, że skarżący Z. B. dopiero na etapie skargi do sądu podniósł, że nigdy z synem nie był w tym domu przez okres 30 dni, który można by uznać za zamieszkanie. Wyjaśnił, że jego budynek jest w stanie surowym częściowo zamkniętym, można się w nim troszkę schronić przed deszczem i wiatrem, jednak taki stan jest jednoznaczny, że nie nadaje się do zamieszkania. Budynek w takim stanie nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a tym samym nie można właścicielowi tej nieruchomości przypisać jej zamieszkania. Wyjaśnił również, że wiele lat temu do budynku została podłączona woda z sieci wodociągowej oraz został założony wodomierz połączony z instalacją wewnętrzną, jednak na wejściu w instalację woda jest odcięta zaworem, z uwagi na całkowity brak armatury i nieużytkowania tej instalacji. Dodał, że wodę pobiera jedynie do wiadra. Z tych powodów przez kilka lat pobrał ok. 14 metrów wody. Obecnie wodę za każdym razem zakręca, ponieważ przymarzła woda w wodomierzu i wodomierz lekko pękł, więc trochę przecieka. Gaz jest podłączony, jednak również z niego nie korzysta, dlatego brak jest zużycia. Jednak podnieść należy, że powyższe kwestie pozostawały poza obszarem ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Podkreślić trzeba jednocześnie, że wynikające z art. 122 Ordynacji podatkowej nałożenie na organy podatkowe ciężaru dowodzenia nie może oznaczać obciążenia ich nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla sprawy. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji podjął realne działania w celu uzyskania stosownych wyjaśnień od Z. B. i N. B. (dwukrotne wezwania z 10 marca 2025 r., 31 marca 2025 r.), jednak zakończyły się one fiaskiem. Zaznaczyć więc trzeba, że w postępowaniu podatkowym nacisk kładzie się na zasadę współdziałania. Podatnik zobowiązany jest do współdziałania w obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To jego rolą jest zatem przedłożenie wszystkich dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W jego interesie powinna być chęć najszerszej współpracy w gromadzeniu dowodów, bowiem o niektórych okolicznościach wiedzę ma tylko podatnik i jeżeli jej nie ujawni, a jest ona istotna chociażby dla oceny jego wiarygodności i rozstrzygnięcia sprawy, może w rezultacie ponieść tego negatywne konsekwencje (por. wyroki NSA z: 10 grudnia 2024 r., I FSK 673/21; 11 grudnia 2024 r., I FSK 665/21). Mając na uwadze powyższe, rozważenie przez sąd zarzutu strony skarżącej nakierowanego na naruszenie przez kolegium art. 6o u.c.p.g. okazało się przedwczesne i bezprzedmiotowe. Zawarte w treści skargi skarżących żądanie zwrotu skarżącej R. B. zajętej kwoty [...]zł wykracza poza zakres niniejszej sprawy. W sytuacji prowadzonego postępowania egzekucyjnego, skarżąca może skorzystać z przysługujących jej na mocy odrębnych przepisów środków zaskarżenia służących zobowiązanemu do obrony przed niesłuszną lub wadliwą egzekucją. Podobne rozważania należy odnieść do żądania Z. B. dotyczącego zwrotu kwoty w wysokości [...] zł, którą wpłacił jako opłatę za niepowstałe śmieci. Dotyczy to także żądania wyjaśnienia, gdzie jest płyta z przeprowadzonej 6 czerwca 2024 r. między skarżącym Z. B. a R. N. rozmowy w referacie komunalnym Urzędu Gminy w R. . Również te żądania wykraczają poza ramy niniejszego postępowania. W tym zakresie skarżący winien zainicjować odrębne postępowanie. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodów z wydruku informacji GUS oraz treści płyty CD albowiem zarówno wydruk ze strony internetowej, jak i płyta CD nie jest dokumentem. Natomiast zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. W ponownym postępowaniu organy zobowiązane będą wydać nową decyzję uwzględniającą wskazania oraz wykładnię przepisów u.c.p.g. wynikające z niniejszego uzasadnienia. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 tej ustawy orzeczeniem tym objął również decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 i 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 p.p.s.a., art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz R. B. kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku) oraz zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Z. B. kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi (pkt 3 sentencji wyroku). Na podstawie § 8 pkt 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 87) Sąd przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. M. kwotę 1107 (jeden tysiąc sto siedem) złotych, w tym 207 (dwieście siedem) złotych podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 4 sentencji wyroku).