I SA/Ke 308/17

Dnia 20 września 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 roku wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a oddalić wniosek.

Postanowieniem z [...] r. sygn. akt I [...]Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W dniu [...] r. (data nadania) skarżący wniósł na ww. postanowienie zażalenie, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku skarżący wskazuje, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, nie wykazał majątku. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest dochód uzyskiwany przez małżonków z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 3.798,60 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki skarżący wykazuje media - 973,56 zł, opał - 300,00 zł, utrzymanie domu - 400 zł, leki – 500,00 zł, wyżywienie – 1.500,00 zł, środki czystości, ubrania, buty, nieprzewidziane wydatki – 500,00 zł. Wniosek oparty na takich samych okolicznościach został złożony przez skarżącego 1 czerwca 2017 r. i uwzględniony w części przez starszego referendarza sądowego prawomocnym postanowieniem z 6 czerwca 2017 r. poprzez zwolnienie od wpisu od wniesionej skargi. W pozostałej części wniosek został oddalony. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do unormowania art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po prawomocnym uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w części (jak w niniejszej sprawie), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r. sygn. akt II [...]; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że nie sposób uznać by wnioskodawca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił nowe okoliczności odnoszące się do jego sytuacji majątkowej. Wniosek złożony [...] r. (data nadania) skarżący oparł bowiem na takiej samej argumentacji jak wniosek poprzedni. Podkreślić również należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać, należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA [...]). Wskazać należy, że strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy winna uwzględnić, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż prawomocnym postanowieniem z 6 czerwca 2017 r. udzielono już skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w części. W tym kontekście odnotować należy, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżący, nie tylko nie dowiódł, że tego rodzaju zmiana zachodzi, ale nawet nie podniósł, że ona w ogóle nastąpiła. Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty został na identycznej argumentacji jak wniosek uwzględniony w zakresie częściowym postanowieniem z [...] r. Ponowny wniosek nie został więc uzupełniony, czy zaktualizowany. Przywołuje w nim skarżący nie okoliczności nowe, ukazujące jego sytuację w innym świetle, lecz po raz kolejny te, które zostały już zweryfikowane procesowo i prawomocnie ocenione w taki sposób, że nie uzasadniają one zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.