I SA/Ke 291/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. Z. O. Z. "M.-M." L. S. S. P. w likwidacji w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr UP – 303/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) decyzją z 29 kwietnia 2024 r. nr UP – 303/2024 umorzył N. Z. O. Z. "M.-M." L. S. S. P. w likwidacji w K. (dalej: zakład) należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie [...]zł oraz odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie [...]zł. Zakład złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję organu. Następnie organ ten, decyzją z 28 czerwca 2024 r. nr UP – 462/2024 wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: p.p.s.a., uchylił własną ww. decyzję z 29 kwietnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że 28 czerwca 2024 r. wydał decyzję uwzględniającą skargę oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13, publ. w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza jednak, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie, czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). W niniejszej sprawie w świetle zarzutów i wniosków skargi stwierdzić należy, że skarga ta została w całości uwzględniona przez organ po jej wniesieniu przez skarżący zakład do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Organ, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 3 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi uchylił w całości zaskarżoną decyzję. Decyzja autokontrolna zawiera wymagane prawem elementy. Z tych powodów postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem zaskarżony akt został wyeliminowany z obrotu prawnego na skutek uwzględnienia w trybie autokontroli złożonej przez N. Z. O. Z. "M.-M." L. S. S. P. w likwidacji w K. skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.