I SA/Ke 249/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M. F. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (SKO, kolegium) postanowieniem z [...] 2018 r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania H. K. na upomnienie nr 6 wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] 2018 r., wzywające do uregulowania należności w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że burmistrz na podstawie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej "u.p.e.a." wezwał H. K. do uregulowania należności wynikających z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2017 – I i II rata w łącznej kwocie 131,60 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. W doręczonym upomnieniu wskazano, że w przypadku niewpłacenia należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Przedmiotowe upomnienie strona odebrała 21 lutego 2018 r. W złożonym piśmie z 28 lutego 2018 r. zatytułowanym odwołanie H. K. zakwestionował naliczanie przez organ opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy nie zamieszkuje on na terenie gminy, mieszka na terenie gminy P., gdzie uiszcza opłatę. Zdaniem Kolegium przedmiotowe pismo, jako przedwczesne nie może być rozpatrzone w trybie odwoławczym. Kolegium omówiło charakter prawny decyzji, wymieniło elementy, jakie powinna zawierać (107 § 1 K.p.a.) i wyjaśniło, że upomnienie nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 K.p.a. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. przypomina jedynie o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności. Upomnienie wydane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest rozstrzygnięciem władczym, nie rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane, lecz przypomina, że określony obowiązek już istnieje i należy go zrealizować. Nie jest dopuszczalne rozpatrywanie odwołania od tego typu pisma. Na postanowienie SKO H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, wskazał okoliczności związane z nieprawidłowym naliczaniem podatku gruntowego, bez uwzględnienia zmian w rejestrach gruntów. Zarzucił, że Burmistrz ze S. bezpodstawnie obciąża go opłatami, mimo że dom w M. nie jest jego własnością i jest w ruinie. Za opłaty komunalne uiszczał opłaty w Gminie P.. W odpowiedzi na skargę SKO wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik H. K., ustanowiony w ramach pomocy prawnej, podtrzymał zarzuty i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów pomocy prawnej, składając stosowne oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 poz.1302.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 134 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania w sytuacji, gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Przepis ten nie określa warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz okoliczność wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia danego aktu w toku instancji. Z przypadkiem niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Uregulowana tym przepisem instytucja odwołania jest środkiem prawnym, zmierzającym do kontroli decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji, a warunkiem koniecznym do jego wniesienia jest wydanie decyzji administracyjnej. Organ administracji wydaje decyzję, gdy załatwia sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 K.p.a.). W doktrynie przyjmuje się, że decyzja jako akt administracyjny jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, złożonym w konkretnej sytuacji faktycznej, wobec zindywidualizowanego adresata, po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach skarżącego w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami, które odwołujący kwestionuje. Stanowi informację (przypomnienie) dla zobowiązanego o obowiązku, który posiada względem wierzyciela i daje zobowiązanemu możliwość dobrowolnego jego wykonania w określonym terminie, a jednocześnie zawiera rygor wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku braku dobrowolnej realizacji obowiązku. Poza tym upomnienie poprzedza wszczęcie postępowania egzekucyjnego, tym samym nie zawiera się w nim. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Kolegium prawidłowo oceniło charakter prawny zaskarżonego przez H. K. aktu stwierdzając, że nie jest decyzją. Od upomnienia wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają także okoliczności podniesione w skardze, Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016 , poz. 1714)